Loài cây tạo ra tinh dầu đắt đỏ bậc nhất thế giới

Ẩn sau những mùi hương quyến rũ trong nước hoa cao cấp là tinh dầu của những loài cây quý, đôi khi phải mất hàng chục năm mới khai thác được.

Thanh Bình (tổng hợp) 07/11/2026 06:45

Trong thế giới nước hoa và hương liệu, một số loài thực vật có giá trị đặc biệt nhờ khả năng tạo ra tinh dầu thơm hiếm có. Chúng không chỉ được sử dụng trong mỹ phẩm, liệu pháp hương thơm và nghi lễ tôn giáo mà còn trở thành những mặt hàng thương mại đắt đỏ.

Nổi bật nhất là cây dó bầu (Aquilaria), nguồn gốc của trầm hương và tinh dầu oud nổi tiếng. Điều kỳ lạ là phần gỗ thơm quý giá không hình thành đồng đều trên mọi cây mà thường xuất hiện khi cây bị tổn thương và phản ứng với sự xâm nhập của vi sinh vật. Quá trình này khiến một phần lõi gỗ tích tụ nhựa thơm sẫm màu. Tinh dầu được chiết xuất từ phần gỗ chứa nhựa, có mùi hương phức tạp, sâu và lưu lại lâu. Oud là nguyên liệu được săn đón trong ngành nước hoa xa xỉ, đôi khi có giá trị rất cao.

Một loài cây quý khác là đàn hương trắng Ấn Độ (Santalum album). Khác với dó bầu, tinh dầu đàn hương được chiết xuất chủ yếu từ phần lõi gỗ và rễ. Hương thơm ấm, ngọt, mềm mại và bền lâu khiến nó trở thành thành phần quan trọng trong nước hoa, xà phòng và hương liệu truyền thống. Cây đàn hương sinh trưởng tương đối chậm, thường cần nhiều năm để hình thành phần lõi gỗ có giá trị kinh tế.

Gỗ trầm hương chứa nhựa thơm và tinh dầu được chiết xuất từ cây dó bầu. Ảnh: frontiersin.org

Hoa hồng Damask (Rosa damascena) cũng là nguồn nguyên liệu quý của ngành công nghiệp hương liệu. Những cánh hoa được thu hái và chưng cất để tạo ra tinh dầu hoa hồng có hương thơm ngọt ngào, tinh tế. Đáng chú ý, phải sử dụng một lượng rất lớn cánh hoa mới thu được một lượng tinh dầu nhỏ, khiến sản phẩm trở nên đắt đỏ. Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ là hai vùng sản xuất tinh dầu hoa hồng nổi tiếng thế giới.

Trong khi đó, cây hoắc hương (Pogostemon cablin) cung cấp loại tinh dầu có mùi đất ẩm, gỗ và thảo mộc đặc trưng. Nguyên liệu này được sử dụng rộng rãi trong nước hoa, đặc biệt là các dòng hương phương Đông. Tinh dầu thường được chiết xuất từ lá bằng phương pháp chưng cất hơi nước.

Tuy nhiên, giá trị kinh tế cao cũng khiến nhiều loài cây thơm quý đối mặt với nguy cơ khai thác quá mức. Các loài dó bầu thuộc những chi được quản lý trong Phụ lục II CITES, nhằm kiểm soát hoạt động buôn bán quốc tế. Việc phát triển vùng trồng và khai thác bền vững vì thế có ý nghĩa quan trọng để những báu vật hương thơm của thiên nhiên không biến mất.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.

#Tinh dầu #Trầm hương #Đàn hương #Hoa hồng Damask #Khai thác bền vững

Không cần oxy, không sợ chân không: Bí mật sinh tồn của vi sinh vật vũ trụ

Không có oxy, áp suất hay sự bảo vệ của khí quyển, nhưng một số sinh vật cực nhỏ vẫn có thể tồn tại giữa môi trường vũ trụ khắc nghiệt.

Không gian vũ trụ được xem là một trong những môi trường khắc nghiệt nhất đối với sự sống. Chân không, bức xạ tia cực tím, tia vũ trụ và những biến động nhiệt độ cực đoan có thể phá hủy tế bào của hầu hết sinh vật trên Trái Đất. Tuy nhiên, các thí nghiệm của NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã phát hiện một số vi sinh vật có khả năng chịu đựng những điều kiện tưởng chừng không thể tồn tại này.

Một trong những ví dụ nổi bật là vi khuẩn Deinococcus radiodurans, thường được mệnh danh là vi khuẩn chịu bức xạ. Loài này có khả năng sửa chữa những tổn thương nghiêm trọng trong DNA, thậm chí sau khi bộ gene bị phân mảnh bởi bức xạ mạnh. Một số thí nghiệm cũng cho thấy các tế bào vi khuẩn tập hợp thành lớp dày có thể bảo vệ lẫn nhau, giúp chúng tồn tại trong môi trường không gian lâu hơn so với tế bào đơn lẻ. Nghiên cứu công bố năm 2020 ghi nhận các mẫu vi khuẩn thuộc nhóm Deinococcus có thể sống sót sau ba năm tiếp xúc với môi trường bên ngoài Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Xem chi tiết

Bọ cạp Thiên Đường và ốc nón Sơn Đoòng: Hai thế giới sinh tồn ở Phong Nha – Kẻ Bàng

Được phát hiện trong động Thiên Đường và hang Sơn Đoòng, hai loài sinh vật nhỏ bé hé lộ những đặc điểm thích nghi và giá trị tiến hóa đáng chú ý.

Nhắc đến Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nhiều người thường nghĩ đến những hang động kỳ vĩ, các dòng sông ngầm, hố sụt và những khối thạch nhũ hàng triệu năm tuổi. Tuy nhiên, bên cạnh cảnh quan ngoạn mục, hệ thống núi đá vôi nơi đây còn là môi trường sống của nhiều sinh vật ít được biết đến, trong đó có những loài chỉ mới được khoa học mô tả trong vài thập niên gần đây.

Hai đại diện tiêu biểu trong số đó là bọ cạp Thiên Đường (Vietbocap thienduongensis), được phát hiện trong động Thiên Đường và ốc nón Sơn Đoòng (Calybium plicatus), được tìm thấy tại Hố sụt 1 bên trong hang Sơn Đoòng. Trong hai loài động vật này, một loài thích nghi với môi trường hang động sâu, thiếu ánh sáng, loài còn lại được ghi nhận ở khu vực hố sụt có ánh sáng tự nhiên chiếu xuống, nơi điều kiện sống khác biệt với vùng tối bên trong hang.

Xem chi tiết

Bí ẩn bọt biển lớn nhất thế giới to bằng ô tô

Ở độ sâu hơn 2.000m dưới Thái Bình Dương, các nhà khoa học từng phát hiện một con bọt biển có kích thước tương đương chiếc ô tô nhỏ. Dù đã được tìm thấy hơn 10 năm, sinh vật khổng lồ này vẫn còn nhiều bí ẩn.

Con bọt biển được các nhà khoa học thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) phát hiện vào năm 2015, trong chuyến thám hiểm khu bảo tồn biển Papahānaumokuākea, gần quần đảo Hawaii.

Con bọt biển lớn nhất từng được ghi nhận, được phát hiện ở độ sâu hơn 2.000 m dưới Thái Bình Dương, gần quần đảo Hawaii. Ảnh: NOAA Ocean Exploration

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Hơn 270 ngôi mộ cổ dưới chân núi Hạ Lan, hé lộ bí mật vương triều Tây Hạ

Dưới chân núi Hạ Lan, quần thể lăng mộ Tây Hạ lưu giữ hàng trăm di tích, hé lộ nền văn minh từng thịnh vượng gần 200 năm.

Khai quật kho lương thực hơn 1.000 năm tuổi ở Trung Quốc

Kho lương thực cổ dưới lòng đất hé lộ cách người xưa chống ẩm, chống mốc và bảo quản hàng trăm tấn ngũ cốc suốt nhiều thế kỷ.

Phát hiện hơn 1.300 cổ vật trong mộ nhà Thương 3.000 năm tuổi

Cuộc khai quật mộ cổ Đại Dương Châu tại Giang Tây hé lộ nền văn minh luyện đồng phát triển rực rỡ ở miền Nam Trung Quốc hơn 3.000 năm trước.

Từ Chu Văn An đến Lê Quý Đôn: Dấu ấn danh nhân ở Quốc Tử Giám

Trong gần một thiên niên kỷ, Quốc Tử Giám Thăng Long là nơi hội tụ nhiều bậc danh Nho, nhà giáo, nhà sử học và nhân tài kiệt xuất.

Ngôi mộ cổ có cấu trúc kỳ lạ, mở cửa bước giới khảo cổ kinh ngạc

Ngôi mộ cổ với thiết kế đặc biệt, hành lang dài 20 m và hơn 100 món đồ gốm Đường Tam Thải hé lộ nhiều giá trị lịch sử.

Tử vi 12 cung hoàng đạo 6/11/2026: Bọ Cạp bất ngờ xoay chuyển tình thế

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 6/11/2026, Bọ Cạp có thể tìm ra lối thoát cho vấn đề kéo dài, mở ra cơ hội mới, Song Tử thận trọng lời nói.

Tử vi 12 cung hoàng đạo 7/11/2026: Thiên Bình có cuộc hẹn bất ngờ, tình bừng sáng

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 7/11/2026, Thiên Bình có thể nhận được lời mời gặp gỡ bất ngờ, dễ tìm lại sự đồng điệu cùng người thương sau thời gian bận rộn.

Dự đoán 7/11/2026 cho 12 con giáp: Thân gặp quý nhân giúp mở lối công danh

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Thân có thể gặp quý nhân mở lối sự nghiệp, Sửu khởi sắc tình cảm, tuổi Mão cần thận trọng chi tiêu.