Khoa học giải mã bí ẩn hiện tượng "bóng đè"

Người ta luôn tin rằng “bóng đè” là hiện tượng siêu nhiên, huyền bí. Vậy thực hư của hiện tượng này là gì, có phải trong giấc ngủ chúng ta đã gặp ma?

Theo khảo sát của ngành tâm thần học, khoảng hơn 10-40% dân số thế giới ít nhất một lần đã từng gặp ma trong giấc ngủ hay nói cách khác là từng bị “bóng đè”.

Trên thực tế, có rất nhiều kiểu “bóng đè” với những diễn biến khác nhau ở mỗi người. Tuy nhiên, có một điểm chung là sự tức ngực, ngạt thở giống y hệt như những triệu chứng lâm sàng của một cơn ngừng tim, suy hô hấp nhưng không vùng vẫy hay kêu la được... Nhiều người tỉnh rồi mà vẫn còn sợ, không dám hoặc không thể ngủ tiếp được nữa.

Khoa hoc giai ma bi an hien tuong

Ảnh minh họa

Nói về hiện tượng "bóng đè", Baland Jalal - nhà khoa học nghiên cứu về thần kinh tại Đại học California ở San Diego (Mỹ) cho biết: "Bóng đè có thể là một cảm giác vô cùng đáng sợ với một số người, và hiểu rõ ràng điều gì gây ra bóng đè sẽ có tác dụng lớn với những người phải chịu cơn bóng đè".

Các nhà nghiên cứu nói rằng "bóng đè" xuất hiện khi một người thức giấc vào chu kì REM (cử động mắt nhanh) của giấc ngủ. Tuy nhiên, rất khó giải thích tại sao một số người trải qua cơn bóng đè lại cảm thấy như có ai đó đang đứng trong phòng họ, hoặc đang đè lên ngực họ.
Khi y học phát triển và hiện tượng “bóng đè” lần lượt được các nhà tâm thần học giải mã, các khảo sát về hoạt động của hệ thần kinh đã đi đến kết luận rằng “bóng đè” là hệ quả của sự rối loạn giấc ngủ mà nguyên nhân là khả năng điều tiết vòng tuần hoàn “thức - ngủ” của não bộ bị đứt quãng.
Ở một người bình thường, giấc ngủ diễn ra theo từng chu kỳ, mỗi chu kỳ kéo dài từ 90-110 phút, được chia thành 2 giai đoạn là giai đoạn đầu và giai đoạn sau của giấc ngủ. Giai đoạn đầu của giấc ngủ kéo dài khoảng 70-90 phút được chia thành bốn trạng thái: Trạng thái một kéo dài 5-10 phút, lúc đó thường chỉ lơ mơ và rất dễ tỉnh giấc. Trạng thái hai kéo dài khoảng 10 phút, gọi là giai đoạn “ngủ nhẹ”. Trạng thái ba gọi là “tiền ngủ sâu”, nhịp thở và nhịp tim xuống đến mức thấp nhất rồi rất nhanh chóng người ta rơi vào trạng thái bốn.Trạng thái bốn gọi là “ngủ sâu”, thở đều, tư thế nằm hầu như không thay đổi. Lúc này, nếu bị đánh thức đột ngột, người ta không điều chỉnh được cơ thể ngay lập tức mà thường cảm thấy mất thăng bằng, mất phương hướng trong vài chục giây.

Sau khi đi vào “giai đoạn đầu” của giấc ngủ, con người rơi vào “giai đoạn sau” của giấc ngủ rồi họ tỉnh nhưng vẫn ở trong trạng thái lơ mơ. Liền ngay sau đó, chu kỳ giấc ngủ lại được lặp lại. Đây chính là lúc xảy ra hiện tượng “bóng đè” hoặc “ác mộng”.

Một khảo sát gần đây nhất tại Anh quốc được công bố trên Tạp chí Giấc ngủ của tác giả Dan Dennis - Đại học Sheffield, trong một nghiên cứu, 30% trong số 862 người được hỏi nói rằng họ đã trải qua trạng thái bóng đè ít nhất 1 lần trong đời. Khoảng 8% trong số đó nói rằng họ thường xuyên bị hiện tượng này khi ngủ. Tổng hợp có hệ thống từ hơn 30 công trình nghiên cứu trên khắp thế giới chỉ ra rằng 10% dân số gặp phải tình trạng bóng đè trong giấc ngủ và những người nghiện ma túy, nhất là ma túy “đá” thường có tỉ lệ bị “bóng đè” cao nhất mỗi khi họ đói thuốc.

Như vậy, chúng ta thấy rằng, “bóng đè” không phải là một bệnh, lại càng không liên quan đến vấn đề mê tín như nhiều người vẫn lầm tưởng. Đây thực chất là một dạng rối loạn giấc ngủ không có tổn thương thực thể. Nguyên nhân chủ yếu là căng thẳng tâm lý, lo lắng hay stress do sức ép từ công việc và những nguyên nhân tác động ngoại lai khác như các chất kích thích, rối loạn nhịp tim..

Tại sao con người lại mơ thấy ác mộng?

Có khoảng 50% đến 85% người trưởng thành cho biết thỉnh thoảng gặp ác mộng. Tuy nhiên, có những trường hợp bị thường xuyên hơn, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe tinh thần.

Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (American Academy of Sleep Medicine) định nghĩa ác mộng là "những giấc mơ sống động, giống hệt hiện thực và đáng sợ, thường liên quan đến các mối đe dọa sự sống còn hoặc an toàn, gợi lên những cảm xúc lo lắng, sợ hãi kinh hoàng tột độ"

Nếu một người thường xuyên gặp ác mộng - hơn 1 hoặc 2 lần mỗi tuần, gây ra tình trạng căng thẳng hoặc ảnh hưởng đến công việc cũng như các mối quan hệ với mọi người, thì rất có thể người đó mắc chứng rối loạn ác mộng. Để điều trị, cần phải dùng đến thuốc và liệu pháp hành vi.

Trẻ mấy tuổi có thể không cần ngủ trưa?

Trẻ nhỏ cần giấc ngủ trưa vì ngủ nhiều sẽ giúp trẻ có thể phát triển tối ưu. Mặt khác, bộ não non nót của trẻ không thể thức trong khoảng thời gian quá dài mà cần giấc ngủ trong ngày để nghỉ ngơi.

Có nên cho trẻ ngủ trưa không?

8 lợi ích của việc ngủ nude

Ngủ nude giúp bạn ngủ ngon giấc, tăng cường trao đổi chất và có đời sống lứa đôi hạnh phúc hơn, theo New York Magazines.

Giấc ngủ là một trong những điều quan trọng nhất để giữ tinh thần và cơ thể khỏe mạnh. Ngủ không đủ giấc là một vấn đề nghiêm trọng ở nhiều nước trên thế giới.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

Top thực phẩm tốt cho tuyến giáp

Top thực phẩm tốt cho tuyến giáp

Bổ sung hạt điều, hạt bí, trái cây tươi và cá biển để duy trì sức khỏe tuyến giáp, giảm nguy cơ viêm nhiễm và cân bằng hormone tự nhiên.

Vì sao càng mệt càng khó ngủ?

Vì sao càng mệt càng khó ngủ?

Mệt mỏi không đồng nghĩa với buồn ngủ. Khi não bộ còn căng thẳng và hormone stress tăng cao, giấc ngủ dễ bị chập chờn, thậm chí biến mất hoàn toàn.