Các nhà khảo cổ xác định được 280 mô-típ khắc trên vách đá tại Cova de la Font Major, trong đó có 55 hình động vật cùng nhiều đường nét và ký hiệu phi hình tượng.
Các hình khắc được cho là có niên đại khoảng 26.000 năm, thuộc thời kỳ Đồ đá cũ. Nghiên cứu do các nhà khảo cổ Josep Maria Vergès Bosch và Míriam Salas-Altès thực hiện, công bố trên tạp chí Antiquity ngày 5/11/2026.
Phát hiện khiến giới nghiên cứu phải xem xét lại nhận định rằng khu vực đông bắc bán đảo Iberia gần như không có nghệ thuật hang động thời Đồ đá cũ.
Phát hiện đặc biệt ở chỗ hang động này không phải địa điểm hoàn toàn xa lạ. Hệ thống đường hầm dưới lòng đất kéo dài hơn 3,5 km, từng được con người sử dụng qua nhiều giai đoạn lịch sử và đã mở cửa cho công chúng tham quan khoảng 70 năm. Một phần khu vực được tổ chức thành bảo tàng từ thập niên 1990.
Theo nhóm nghiên cứu, một số hình khắc được phát hiện trong quá trình khảo sát và khai quật có kế hoạch từ năm 2019. Nhà khảo cổ Josep Maria Vergès Bosch nhận ra những đường nét bất thường trên vách đá, nằm lẫn giữa các dấu vết và hình vẽ hiện đại.
Các hình khắc rất khó quan sát nếu chỉ chiếu đèn trực diện. Nhà khảo cổ Míriam Salas-Altès cho biết nhóm phải thay đổi góc chiếu sáng để làm nổi bật những rãnh khắc nông trên bề mặt đá. Chính việc thay đổi hướng ánh sáng giúp các đường nét vốn gần như biến mất trước mắt người quan sát hiện rõ hơn.
Trong số các mô-típ được ghi nhận có hình ngựa, gấu và bò rừng aurochs – tổ tiên hoang dã của nhiều giống gia súc hiện đại. Bên cạnh đó là những đường cong, nét xoáy và ký hiệu trừu tượng. Một số hình khắc tận dụng chính những vết nứt tự nhiên trên vách đá để tạo thành chi tiết của hình vẽ. Chẳng hạn, một đường nứt được sử dụng như đường mặt đất bên dưới hình con ngựa.
Tổng cộng 280 mô-típ cho thấy đây không phải một vài hình vẽ ngẫu nhiên mà là một quần thể nghệ thuật tiền sử đáng kể. Trong đó, 55 hình động vật cung cấp tư liệu quan trọng để nghiên cứu cách con người thời kỳ này quan sát và thể hiện thế giới tự nhiên.
Trước phát hiện này, nghệ thuật hang động thời Đồ đá cũ ở vùng đông bắc bán đảo Iberia được ghi nhận tương đối thưa thớt so với nhiều khu vực khác ở Tây Âu. Sự xuất hiện của một quần thể gồm hàng trăm mô-típ khiến nhận định đó cần được đánh giá lại.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những hình khắc tại hang có thể thuộc nhiều giai đoạn khác nhau, trong đó nhiều hình được xếp vào các thời kỳ trước Magdalenian. Một số hình khắc còn gợi ý cách người xưa tạo cảm giác chuyển động bằng việc tận dụng hình dạng tự nhiên của vách đá và các đường nét có sẵn.
Với 280 mô-típ được ghi nhận, Cova de la Font Major có thể trở thành một địa điểm tham chiếu quan trọng trong nghiên cứu nghệ thuật hang động thời Đồ đá cũ ở khu vực Địa Trung Hải. Những phát hiện tiếp theo, cùng việc phân tích kỹ hơn niên đại và mối liên hệ giữa các hình khắc, sẽ giúp làm rõ cách các cộng đồng người tiền sử sinh sống, giao tiếp và thể hiện thế giới quan của mình.
