Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS) và Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), đồng thời đề nghị truy tố hơn 30 bị can liên quan đến hàng loạt sai phạm trong đầu tư, quản lý và kinh doanh, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho tài sản Nhà nước.

Trong số các bị can bị đề nghị truy tố có ông Lê Ngọc Hưng, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai; Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị VNS và Bùi Thanh Bình, cựu Tổng Giám đốc VTM.

Sai phạm từ dự án EPC 160 triệu USD

Theo kết luận điều tra, bị can Bùi Thanh Bình (Trợ lý Hội đồng quản trị VNS, Tổng Giám đốc VTM) bị đề nghị truy tố về ba tội: "Nhận hối lộ", "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp".

Bị can Lê Ngọc Hưng, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và Đỗ Trường Giang, cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, bị đề nghị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Cùng vụ án, cựu Chủ tịch VNS Mai Văn Tinh và khoảng 30 bị can khác bị đề nghị truy tố về các tội danh liên quan đến vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và các hành vi phạm tội khác.

Theo kết luận điều tra, VNS là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, cùng Công ty Khoáng sản Lào Cai và Công ty Khống chế cổ phần Gang thép Côn Minh (Trung Quốc) góp vốn thành lập VTM.

Sai phạm đầu tiên được xác định xảy ra từ năm 2009 tại dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai. Khi đó, các cổ đông của VTM thống nhất để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu EPC trị giá 160 triệu USD.

Cơ quan điều tra cho biết, theo lời khai của bị can Mai Văn Tinh, mức giá này không có cơ sở bởi nhiều nhà thầu khác chỉ chào giá từ 126 triệu USD đến gần 144 triệu USD. Tuy nhiên, các bị can vẫn chấp thuận giao Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu với lý do doanh nghiệp này là cổ đông của VTM nên sẽ có trách nhiệm hơn trong quá trình triển khai dự án.

Cựu Tổng Giám đốc VTM bị cáo buộc nhận hơn 78 tỷ đồng

Kết luận điều tra xác định, các sai phạm tiếp tục diễn ra trong hoạt động kinh doanh quặng sắt và than cốc của VTM.

Theo đó, ông Bùi Thanh Bình đã nhận tiền từ các doanh nghiệp thu mua để bán quặng sắt với giá thấp hơn giá thị trường. Ông Bình ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước, trong đó thực hiện 25 hợp đồng có tổng giá trị hơn 2.950 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 434 tỷ đồng.

Đổi lại, ông Bình được 8 doanh nghiệp đưa 53 tỷ đồng, trong đó 43,8 tỷ đồng được cơ quan điều tra xác định có dấu hiệu cấu thành tội "Nhận hối lộ". Số tiền này, ông Bình sử dụng khoảng 3,8 tỷ đồng để chi cho một số nhân viên, trả lại 1,5 tỷ đồng cho hai doanh nghiệp, phần còn lại sử dụng vào mục đích cá nhân.

Đối với hoạt động mua than cốc phục vụ sản xuất, từ năm 2015, ông Bình bị cáo buộc đã thỏa thuận với lãnh đạo Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên về việc cung cấp than cốc cho VTM để được chi từ 40.000 - 200.000 đồng/tấn.

Theo kết luận điều tra, giai đoạn đầu, các đối tượng sử dụng báo giá khống để hợp thức hồ sơ chào giá cạnh tranh nhằm bảo đảm hai doanh nghiệp này trúng thầu. Khi VTM phải tổ chức đấu thầu theo quy định, nhiều hợp đồng được chia nhỏ dưới 10.000 tấn nhằm tránh phải xin ý kiến Hội đồng thành viên.

Từ năm 2015 - 2020, Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên đã ký 38 hợp đồng, cung cấp gần 287.000 tấn than cốc cho VTM với tổng giá trị hơn 2.020 tỷ đồng.

Sau mỗi giai đoạn thực hiện hợp đồng, đại diện hai doanh nghiệp nhiều lần đưa tiền cho ông Bình với tổng số hơn 25 tỷ đồng, trong đó 18,4 tỷ đồng được xác định đủ căn cứ xử lý về tội "Nhận hối lộ".

Tổng cộng, cơ quan điều tra cáo buộc ông Bùi Thanh Bình đã nhận hơn 78 tỷ đồng tiền hoa hồng từ các doanh nghiệp, trong đó 62,2 tỷ đồng là tiền nhận hối lộ.

Ngoài hành vi nhận hối lộ, ông Bình còn bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí với số tiền hơn 434,7 tỷ đồng; đồng thời cùng cấp dưới thiếu trách nhiệm, gây thiệt hại hơn 46,29 tỷ đồng đối với tài sản của Nhà nước.