Đau dữ dội chưa chắc tổn thương nặng

Hiện nay không chỉ người già mà rất nhiều người trẻ tự dưng đang ngồi đứng lên hoặc cúi xuống bê vật gì đó, bỗng nghe ‘phựt’ một cái và giờ đứng thẳng không nổi. Thậm chí nhiều người không cách nào có thể dậy được...Nhiều người chọn cách nằm yên mấy ngày cho lưng lành nhưng nhiều người thấy lưng đau lại cố gắng vận động cho nhanh khỏi. Vậy làm thế nào cho đúng?

Trao đổi về vấn đề này, TS.BS Nguyễn Ngọc Quyền, chuyên khoa cột sống, cơ xương khớp, Phó Chủ nhiệm Khoa Khám bệnh đa khoa, Bệnh viện TƯQĐ108 cho biết, phần lớn các trường hợp đau lưng cấp liên quan đến cơ và dây chằng vùng thắt lưng co thắt, không đồng nghĩa với việc cột sống đã bị tổn thương nghiêm trọng. Đa số người bệnh có thể cải thiện dần trong vài tuần.

Điều đáng lưu ý là đau nhiều không đồng nghĩa người bệnh phải nằm bất động. Một nghiên cứu tại Phần Lan từng so sánh ba cách tiếp cận ở người đau lưng cấp: nằm nghỉ, tập các bài tập cho cột sống và tiếp tục các hoạt động thường ngày trong giới hạn chịu đau. Kết quả cho thấy nhóm duy trì hoạt động bình thường có mức hồi phục tốt hơn, trong khi nhóm nằm nghỉ hồi phục chậm nhất.

Nằm lâu còn có thể khiến cơ yếu, khớp cứng, người bệnh gia tăng tâm lý sợ vận động. Khi càng sợ cử động, người bệnh càng hạn chế hoạt động, tạo thành vòng luẩn quẩn khiến đau và hạn chế chức năng kéo dài.

Đau lưng cấp nên vận động thế nào?

TS.BS Nguyễn Ngọc Quyền khuyên, trong những ngày đầu, người bệnh nên đi lại nhẹ nhàng nhiều lần trong ngày, sau đó tăng dần mức vận động tùy khả năng. Khi đau quá mức, có thể nằm nghỉ trong thời gian ngắn, kê gối dưới khoeo chân khi nằm ngửa hoặc co nhẹ hai gối khi nằm nghiêng.

Chườm ấm vùng thắt lưng khoảng 15–20 phút mỗi lần cũng có thể được áp dụng. Thuốc giảm đau nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ khi cần.

Ngược lại, người bệnh cần tránh bê vác nặng, cúi gập đột ngột, bẻ hoặc vặn lưng mạnh. Không nên tự mua các loại thuốc “gia truyền” không rõ nguồn gốc hoặc đeo đai lưng liên tục cả ngày đêm.

Đừng vội đổ lỗi cho chiếc đệm

TS.BS Nguyễn Ngọc Quyền cảnh báo, một quan niệm khác cũng cần được điều chỉnh là đau lưng phải nằm trên phản hoặc đệm thật cứng để “giữ lưng thẳng”.

TS.BS Nguyễn Ngọc Quyền dẫn một thử nghiệm được công bố trên tạp chí The Lancet, trong đó so sánh người đau thắt lưng mạn tính nằm trên đệm cứng với nhóm sử dụng đệm có độ cứng vừa. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng đệm độ cứng vừa cải thiện tốt hơn về đau khi nằm, đau khi trở dậy buổi sáng và mức độ hạn chế hoạt động ban ngày.

Vì vậy, không có nguyên tắc rằng đệm càng cứng càng tốt. Độ cứng quá mức có thể làm tăng áp lực tại các điểm tì, trong khi đệm quá mềm khiến vùng hông lún sâu. Người bệnh nên lựa chọn bề mặt ngủ tạo cảm giác nâng đỡ và thoải mái, thay vì cố nằm trên một mặt phẳng thật cứng.

TS.BS Nguyễn Ngọc Quyền nhấn mạnh, tư thế ngủ cũng ảnh hưởng đến cảm giác đau. Khi nằm ngửa, có thể kê một gối mỏng dưới hai khoeo chân. Khi nằm nghiêng, kẹp gối giữa hai đầu gối để hỗ trợ tư thế. Gối đầu cần giữ cổ ở vị trí tương đối trung tính; không nên chồng nhiều gối khiến cổ bị gập trong thời gian dài.

Tư thế nằm sấp cũng không được khuyến khích ở người có vấn đề vùng cổ, bởi đầu phải xoay sang một bên trong thời gian dài.

Tuy nhiên, nếu đau lưng về đêm không giảm dù đã thay đổi tư thế, đau khiến người bệnh tỉnh giấc, đặc biệt đi kèm sốt, đổ mồ hôi ban đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử ung thư, cần đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ thay đệm.

Mời quý độc giả theo dõi video: Bộ Y tế đề xuất xây dựng bài tập dưỡng sinh phù hợp với người Việt