Trong bối cảnh nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến xe khách giường nằm hai tầng xảy ra trên các tuyến đèo dốc miền núi, cơ quan quản lý đang triển khai một cuộc rà soát quy mô lớn nhằm đánh giá toàn diện mức độ an toàn của loại phương tiện này. Động thái này được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm siết chặt quản lý, đặt yếu tố an toàn tính mạng của hành khách lên hàng đầu.

KHẢO SÁT THỰC TẾ ĐỂ NHẬN DIỆN RỦI RO

Ngày 10/3, ghi nhận của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Cục Đăng kiểm Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), Cục Đường bộ Việt Nam cùng các chuyên gia đã tiến hành khảo sát, đánh giá tình hình an toàn giao thông đối với xe khách giường nằm hai tầng khi lưu thông trên các tuyến quốc lộ có địa hình đèo dốc miền núi như quốc lộ 6, 4E, 4D và 12. Đoàn xuất phát từ Hà Nội, khảo sát thực địa trong 4 ngày qua các tỉnh Phú Thọ, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và Lào Cai.

Đây được xem là bước khảo sát thực tế quan trọng nhằm thu thập dữ liệu toàn diện về điều kiện hạ tầng, tổ chức giao thông và khả năng vận hành của phương tiện trên các cung đường đèo dốc, nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Theo Đại tá Phạm Quang Huy, Phó Cục trưởng Cục CSGT, đợt khảo sát tập trung đánh giá tổng thể các yếu tố liên quan đến an toàn giao thông như hạ tầng đường bộ, hệ thống báo hiệu, lưu lượng phương tiện, tổ chức giao thông và các điểm đen tai nạn.

“Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để các cơ quan chức năng hoàn thiện quy định pháp luật, đồng thời khắc phục những bất cập về tổ chức giao thông và hạ tầng”, Đại tá Huy nhấn mạnh.

Cục Đường bộ Việt Nam sẽ rà soát chi tiết điều kiện hình học của các tuyến đường như bán kính đường cong, độ dốc dọc, bề rộng mặt đường, tầm nhìn dừng xe, chiều rộng cầu cũng như vị trí đặt biển báo, vạch sơn, điểm quay đầu, điểm dừng xe và các khu vực thường xảy ra tai nạn.

Bên cạnh đó, hoạt động quản lý vận tải cũng được xem xét, bao gồm loại phương tiện được cấp phép, tuyến đường khai thác, hành trình và tần suất hoạt động để xác định phạm vi và điều kiện phù hợp cho xe khách giường nằm hai tầng.

Trong khi đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam thu thập dữ liệu phục vụ xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với loại xe này khi hoạt động trên các tuyến đường đèo dốc, miền núi. Lực lượng CSGT đồng thời nghiên cứu các giải pháp tổ chức giao thông và phòng ngừa tai nạn.

THỬ NGHIỆM THỰC TẾ ĐỂ ĐO "GIỚI HẠN AN TOÀN"

Để bảo đảm đánh giá khách quan, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã chuẩn bị hai xe khách giường nằm hai tầng và một xe khách ghế ngồi chạy trên cùng cung đường nhằm so sánh đặc tính vận hành.

Theo ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, các phương tiện đã được thử nghiệm trước tại bãi thử ở Hà Nội để ghi nhận thông số kỹ thuật ban đầu trước khi đưa vào khảo sát thực tế.

Trong quá trình khảo sát, đoàn công tác trực tiếp vận hành xe trên các tuyến quốc lộ 6, 4E, 4D và 12, đồng thời làm việc với cơ quan quản lý đường bộ địa phương để thu thập dữ liệu về điều kiện hạ tầng và khả năng khai thác.

Các bài thử nghiệm tập trung đánh giá nhiều yếu tố quan trọng như khả năng leo dốc, độ ổn định khi vào cua, mức độ rung lắc thân xe, khoảng cách tránh xe khi gặp phương tiện ngược chiều, cũng như tầm quan sát của lái xe tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.

Toàn bộ quá trình được ghi nhận bằng hệ thống cảm biến, định vị, máy đo tốc độ, camera hành trình và thiết bị ghi dữ liệu nhằm phục vụ công tác phân tích chuyên môn.

Kết quả khảo sát sẽ được tổng hợp, phân tích để đề xuất các giải pháp tăng cường an toàn giao thông và quy định tốc độ lưu thông phù hợp cho loại phương tiện này.

Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan chức năng có thể xem xét hạn chế hoặc cấm xe khách giường nằm hai tầng lưu thông trên một số đoạn tuyến có nguy cơ mất an toàn cao.

Thực tế thời gian qua cho thấy nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến xe khách giường nằm xảy ra trên các tuyến đường đèo dốc, nơi có độ dốc lớn và bán kính cua nhỏ. Trong khi đó, về đặc tính kỹ thuật, xe giường nằm hai tầng có chiều cao lớn, trọng tâm cao, dễ mất ổn định khi vào cua gấp hoặc khi phanh gấp trên địa hình phức tạp.

Theo các chuyên gia giao thông, loại phương tiện này có nhiều điểm tương đồng với xe buýt hai tầng ở châu Âu, vốn chủ yếu hoạt động tại khu vực đô thị hoặc địa hình bằng phẳng.

LẤY QUY CHUẨN AN TOÀN LÀM TIÊU CHÍ TRUNG TÂM

Tại cuộc họp về dự thảo sửa đổi các nghị định trong lĩnh vực đường bộ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh việc quản lý xe khách giường nằm hai tầng phải dựa trên nguyên tắc phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa.

Theo Phó Thủ tướng, quy chuẩn thiết kế phương tiện phải gắn liền với quy chuẩn hạ tầng giao thông. Ở nhiều quốc gia, xe khách hai tầng chỉ hoạt động tại khu vực đô thị hoặc địa hình bằng phẳng; nếu hoạt động tại khu vực miền núi thì phải có quy chuẩn riêng cho cả phương tiện và tuyến đường.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành quy chuẩn đối với xe khách giường nằm hai tầng hoạt động ở vùng núi. Những phương tiện không đáp ứng quy chuẩn sau khi ban hành sẽ không được phép hoạt động.

Cùng với đó, Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hoán cải phương tiện, lắp đặt thêm thiết bị an toàn hoặc chuyển đổi phạm vi hoạt động sang những tuyến đường phù hợp.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật và hạ tầng, yếu tố con người được xác định là nhân tố quyết định đối với an toàn giao thông.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Công an rà soát toàn bộ quy định đối với lái xe vận tải hành khách, từ bằng lái, sức khỏe đến kỹ năng điều khiển phương tiện, đặc biệt đối với xe khách giường nằm hai tầng.

Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát phương tiện như giám sát hành trình, kiểm soát tốc độ theo từng tuyến đường, đặc biệt trên các tuyến đèo dốc miền núi.

HƯỚNG TỚI HỆ THỐNG QUẢN LÝ GIAO THÔNG AN TOÀN HƠN

Việc rà soát toàn diện hoạt động của xe khách giường nằm hai tầng cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc siết chặt quản lý loại hình vận tải có nguy cơ rủi ro cao.

Cuộc khảo sát liên ngành lần này không chỉ nhằm giải quyết vấn đề trước mắt mà còn hướng tới xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, pháp lý và hạ tầng phù hợp hơn với đặc điểm từng loại phương tiện.

Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là bước “đại phẫu” cần thiết để nâng cao an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng hành khách và hướng tới một hệ thống vận tải đường bộ an toàn, bền vững hơn.