Địch Nhân Kiệt xuất thân trong một gia đình quan lại ở Tấn Dương. Ông thi đỗ Minh Kinh và bắt đầu sự nghiệp với chức quan nhỏ ở Biện Châu. Nhờ tài năng và sự chính trực, ông được danh thần Viên Lập Bản phát hiện và tiến cử, mở đường cho con đường quan lộ đầy hiển hách sau này.
Chỉ trong một năm giữ chức Đại Lý Tự, Địch Nhân Kiệt giải quyết hàng vạn vụ án tồn đọng mà không để xảy ra sai sót nào. Danh tiếng của ông vang xa, khiến cả Đường Cao Tông Lý Trị và Võ Tắc Thiên đều phải chú ý.
Sau khi Đường Cao Tông băng hà, Võ Tắc Thiên từng bước củng cố quyền lực, đối mặt với nhiều cuộc nổi dậy từ hoàng thất. Khi bà cử tể tướng Trương Quang Phủ đi dẹp loạn Dự Châu, quân đội triều đình lại biến thành mối họa mới khi cướp bóc và tàn sát dân lành.
Địch Nhân Kiệt, lúc đó là Thứ sử Dự Châu, thẳng thắn vạch trần tội ác của binh sĩ. Ông công khai mắng Trương Quang Phủ: “Ngươi dẫn quân bình loạn nhưng lại để quân lính lộng hành. Họ còn đáng sợ hơn vạn lần Lý Trinh! Nếu trong tay ta có Thượng Phương bảo kiếm, ta nhất định chém đầu ngươi!”
 |
| Ảnh minh họa. |
Câu nói này khiến Trương Quang Phủ giận tím mặt, lập tức vu cáo Địch Nhân Kiệt trước Võ Tắc Thiên. Kết quả, ông bị giáng chức. Nhưng chỉ một năm sau, Trương Quang Phủ bị xử tử vì hàng loạt sai phạm, còn Địch Nhân Kiệt được triệu hồi về kinh, trở thành cánh tay đắc lực của nữ hoàng.
Nhận thấy tài năng vượt trội của Địch Nhân Kiệt, Võ Tắc Thiên phong ông làm Tể tướng, thậm chí còn gọi ông là “Quốc lão” – cách gọi thể hiện sự kính trọng hiếm thấy dành cho một bề tôi. Bà từng nói:“Các quan khác bái kiến ta thì được, nhưng nhìn thấy khanh quỳ lạy, ta lại cảm thấy khó chịu trong lòng.”
Khi có kẻ dèm pha Địch Nhân Kiệt, Võ Tắc Thiên thẳng thắn hỏi ông muốn xử lý thế nào. Nhưng thay vì phản bác, ông bình thản đáp:“Người quân tử nghe lỗi mà vui. Thần không quan tâm ai vu cáo mình, cũng không oán trách họ.”
Tấm lòng bao dung cùng tài trí hơn người giúp Địch Nhân Kiệt được trọng dụng cho đến khi ông qua đời ở tuổi 71. Sự ra đi của ông khiến Võ Tắc Thiên đau lòng đến mức đóng cửa ba ngày để tang. Bà nghẹn ngào than thở:“Từ nay triều đình không còn ai để ta trông cậy nữa!”
Sau khi Địch Nhân Kiệt qua đời, con trai ông sắp xếp di vật và phát hiện một tấu chương ông từng dâng lên Võ Tắc Thiên. Trên đó, nữ hoàng đế đã phê tám chữ đầy ẩn ý: “Triều đường chi thượng, dữ khanh thác tâm.”(“Trên triều đình, ta chân thành với khanh.”)
Dòng chữ này hé lộ sự tin tưởng tuyệt đối mà Võ Tắc Thiên dành cho vị tể tướng. Bà biết Địch Nhân Kiệt trung thành với nhà Đường, nhưng vẫn trọng dụng ông vì sự chính trực và tận tâm với quốc gia.
Lịch sử phong kiến Trung Hoa từng chứng kiến nhiều mối quan hệ quân thần, nhưng mối quan hệ giữa Võ Tắc Thiên và Địch Nhân Kiệt có lẽ là một trong những câu chuyện đặc biệt nhất. Một bên là nữ hoàng đế quyền lực nhất, một bên là bậc danh thần trung trực hiếm có, và giữa họ là sự tin tưởng hiếm hoi vượt qua mọi ranh giới chính trị.
