Bán gương mặt cho AI và lời hứa thu nhập hấp dẫn

Làn sóng phim ngắn do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đang mở ra một thị trường mới tại Trung Quốc, nơi người dùng có thể cấp phép hình ảnh cá nhân để nhân vật ảo tái hiện gương mặt của mình. Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo kiếm tiền dễ dàng là thực tế không ít người đã cung cấp dữ liệu cá nhân nhưng không nhận được bất kỳ khoản thù lao nào.

Theo Sixth Tone, từ tháng 5/2026, các nền tảng trung gian như NCAIGC, Mirafans và ActID xuất hiện nhằm kết nối người sở hữu hình ảnh với các đơn vị sản xuất nội dung AI. Người tham gia cần xác minh danh tính, tải ảnh chân dung, thiết lập mức giá và lựa chọn những tình huống được phép sử dụng hình ảnh. Khi có bên mua, họ sẽ xác nhận yêu cầu cấp phép, trong khi nền tảng thu phí hoa hồng.

Sức hút của mô hình này đến từ những lời quảng cáo về khoản thu nhập lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng cho mỗi dự án. Theo thông tin được Sixth Tone dẫn lại, người dùng phổ thông có thể nhận 100-500 nhân dân tệ cho một video, còn mức giá dành cho diễn viên chuyên nghiệp được quảng bá lên tới 10.000 nhân dân tệ, tương đương gần 39 triệu đồng. Tuy nhiên, đây là mức giá niêm yết hoặc quảng cáo, không phải khoản thu nhập được bảo đảm.

Nhiều tháng chờ đợi vẫn không có người mua

Trái với kỳ vọng, nhiều người đăng ký không nhận được lời mời hợp tác. Southern Metropolis Daily dẫn trường hợp Wang Jinlin, một người mẫu tự do tại Quế Lâm, đã tham gia nền tảng ActID từ tháng 5 với mức giá mong muốn 500-1.000 nhân dân tệ cho mỗi dự án thương mại. Dù đã chờ đợi nhiều tháng, cô vẫn chưa nhận được đơn đặt hàng.

Một giám đốc sản xuất AI trong ngành truyền hình tên Zheng lý giải rằng các hãng phim thường ưu tiên gương mặt người nổi tiếng hoặc người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, bởi những nhân vật này có sẵn lượng người theo dõi và khả năng thu hút khán giả. Trong khi đó, hình ảnh của người bình thường khó tạo ra lợi thế thương mại tương tự. Nhà sáng lập ActID, Liu Xiao, cũng thừa nhận nền tảng chủ yếu đóng vai trò trưng bày hồ sơ để bên mua tìm kiếm, chứ không cam kết tạo ra thu nhập cho người đăng ký.

Rủi ro dữ liệu cá nhân đáng lo hơn khoản tiền chưa kiếm được

Ngoài nguy cơ không có thu nhập, việc tải ảnh chân dung, video và dữ liệu nhận dạng lên nền tảng còn đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư. Cơ quan quản lý thị trường Bắc Kinh đã cảnh báo về tình trạng hình ảnh và giọng nói bị thu thập trái phép để tạo nhân vật AI, phục vụ livestream bán hàng hoặc quảng cáo mà không có sự đồng ý của chủ thể.

Khi dữ liệu khuôn mặt bị sao chép hoặc sử dụng sai mục đích, người dùng có thể gặp khó khăn trong việc xác định nguồn phát tán và yêu cầu gỡ bỏ. Công nghệ deepfake còn khiến hình ảnh cá nhân có nguy cơ xuất hiện trong những nội dung mà chủ sở hữu không mong muốn.

Vì vậy, trước khi tham gia các nền tảng cấp phép hình ảnh AI, người dùng cần đọc kỹ điều khoản sử dụng, phạm vi cấp phép, thời hạn lưu trữ và cơ chế thu hồi quyền. Đặc biệt, không nên xem mức thù lao được quảng cáo là khoản tiền chắc chắn nhận được. Trong thị trường nội dung AI còn nhiều biến động, dữ liệu khuôn mặt có thể trở thành tài sản thương mại, nhưng cũng là thông tin nhạy cảm khó kiểm soát một khi đã được chia sẻ.