![]() |
| Hình ảnh quả cà chua được trồng trong môi trường mô phỏng sao Hỏa. Nguồn ảnh: NASA. |
![]() |
| Hình ảnh quả cà chua được trồng trong môi trường mô phỏng sao Hỏa. Nguồn ảnh: NASA. |
Các phi hành gia luôn được ngưỡng mộ bởi những công việc mang tầm vũ trụ, nhưng đằng sau ánh hào quang ấy, họ cũng là những con người bình thường như chúng ta, cũng có những nhu cầu như ăn, ngủ và … đi vệ sinh. Tuy nhiên, do đặc thù công việc và “địa điểm” làm việc đặc biệt nên cách họ “giải quyết” các nhu cầu này cũng có sự khác biệt.
Đầu tiên là về việc ngủ! Bạn có bao giờ thắc mắc về việc các phi hành gia ngủ như thế nào và trong điều kiện ra sao? Điều ngạc nhiên là bạn không phải là những người duy nhất thắc mắc về vấn đề này, ngay cả với những phi hành gia bay lần đầu cũng chưa từng được huấn luyện về cách ngủ hay điều kiện ngủ khi đang lơ lửng ngoài Trái đất.
![]() |
Và nếu bạn tò mò những giấc ngủ trong không gian lơ lửng của các phi hành gia có gì khác so với chúng ta thì câu trả lời là họ thường ngủ mơ. Họ luôn nằm mơ thấy những thứ quen thuộc, như khi họ vẫn còn ở Trái đất. Phi hành gia Clayton được giao nhiệm vụ tham gia vào một thử nghiệm có tên là “Ngủ sâu” (SLEEP long). Theo đó, ông phải đeo một chiếc đồng hồ đặc biệt trong suốt 152 ngày (và rất nhiều ngày trước khi bay cũng như sau khi hạ cánh xuống Trái Đất).
Thí nghiệm (và chiếc đồng hồ) sẽ đo độ sáng/tối và chuyển động, cung cấp các thông tin quan trọng cho các nhà nghiên cứu về những điều diễn ra trong giấc ngủ và mức độ ngủ sâu của các phi hành gia. Các dữ liệu thu được trong quá trình bay 152 ngày trên trạm vũ trụ cho thấy Clayton có thời gian ngủ trung bình là 7 tiếng 20 phút, nhiều hơn so với thời gian ngủ thông thường của ông khi ở Trái đất. Chiếc đồng hồ thông minh còn cho phép các nhà nghiên cứu biết được thời điểm nào Clayton thức và thời điểm nào ngủ sâu (REM – trạng thái ngủ sâu và bắt đầu mơ).
![]() |
Chia sẻ về thói quen ngủ của mình trên Trạm vũ trụ ISS, Clayton cho biết ông luôn tách bạch giữa giờ ngủ và việc sử dụng máy tính vì ông hiểu được tác hại của các thiết bị này nếu giữ chúng trên giường ngủ. Vì thế, ông chỉ sử dụng máy tính tại khu vực làm việc và tắt hết đèn trước khi vào buồng ngủ (dĩ nhiên là sau khi đã hoàn thành xong hết các việc cá nhân khác như đi vệ sinh và đánh răng,…). Ông thay đồ và chui vào túi ngủ, giữ cho túi ngủ quay đầu hướng về phía trần, đây được coi là tư thế ngủ lý tưởng để lỗ thông A/C đẩy khí CO2 theo chiều đi xuống, giúp việc hô hấp dễ dàng hơn. Clayton cũng không quên nhét bịt tai và cầm một quyển sách ưa thích để đọc cho tới khi hai mí mắt khép lại.
Clayton mô tả chi tiết về trạng thái lúc ngủ như sau: “Khi hai mắt bắt đầu khép lại, cơ thể bạn sẽ cảm thấy thư giãn và thả lỏng, hai tay sẽ buông lơi dần khỏi quyển sách. Điều thú vị là trong môi trường không trọng lực, bạn sẽ không bị gục đầu và giật mình khi đang mơ màng. Và khi bạn tỉnh giấc, bạn sẽ thấy quyển sách vẫn đang trôi nổi ngay tại vị trí mà bạn vừa rời tay”.
Để tránh việc mất ngủ vào ban đêm, Clayton không bao giờ ngủ trưa (hay ngủ một giấc ngắn) vào ban ngày. Nếu bị buồn ngủ khi đang làm việc, ông sẽ kiếm thứ gì đó để lót dạ và nạp lại năng lượng. Cách này luôn có hiệu quả trong việc “cắt cơn” buồn ngủ của ông.
![]() |
| Du khách bị treo lộn ngược giữa trời suốt 20 phút. |
Xem video: Cảnh trâu chọi nhau tới chết gây kinh hoàng
Chuối giàu kali, vitamin B6, vitamin C và chất xơ, giúp bổ sung năng lượng, hỗ trợ tiêu hóa và làm phong phú thực đơn hằng ngày.
Một người đàn ông 62 tuổi bị hơn 300 nốt ong đốt, phản vệ độ II, nguy cơ tổn thương thận cấp đã hồi phục sau cấp cứu nhanh và điều trị tích cực.
Bệnh nhân 61 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, biến chứng rung thất, sốc tim, ba lần ngừng tuần hoàn trong nửa giờ trước khi được can thiệp mạch vành khẩn cấp.
Sau 9 năm mong con bằng IVF, chị Y. trải qua thai kỳ song thai đầy biến cố, mất một bé và tiếp tục giữ thai để đón con còn lại chào đời ở tuần 27.
Mang tam thai sau chuyển 2 phôi, sản phụ Mỹ Châu đối mặt nguy cơ sinh non từ tuần 27. Hơn 7 tuần theo dõi sát sao giúp ba bé chào đời ở tuần 35.
Viêm mũi xoang ở trẻ có thể gây biến chứng áp xe ổ mắt, đe dọa thị lực. Mắt sưng đỏ, lồi, khó mở là những dấu hiệu cần được thăm khám khẩn cấp.
Tự uống các loại lá, nước sắc để chữa sỏi thận có thể khiến người bệnh chậm phát hiện tắc nghẽn, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận.
Càng tập vật lý trị liệu càng đau, thậm chí đau lan xuống chân, có thể là dấu hiệu bài tập chưa phù hợp hoặc tình trạng thần kinh cần được đánh giá lại.
Nhiều người trẻ ho suốt 3–4 tháng vẫn chủ quan không đi khám, đến khi phát hiện lao phổi, tổn thương đã tiến triển nặng.
Suốt 5 năm gần như không nhìn rõ bằng mắt phải, người phụ nữ 54 tuổi ghi nhận thị lực cải thiện sau phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.
Ăn uống hợp lý, vận động, ngủ đủ và kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, không thói quen nào bảo đảm phòng bệnh tuyệt đối.
Số ca cúm đến khám và nhập viện tại Hà Nội tăng, nhiều bệnh nhân viêm phổi, suy hô hấp. Bác sĩ khuyến cáo tiêm vaccine và đi khám sớm khi có triệu chứng.
Từ nguy cơ nhận diện nhầm tổn thương đến những phán đoán sai lệch, AI đặt ra yêu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt. Quyết định điều trị cuối cùng phải thuộc về bác sĩ.
Nhập viện vì méo miệng, người phụ nữ 59 tuổi sau đó đau ngực, đau thượng vị, vã mồ hôi. Bác sĩ phát hiện nhồi máu cơ tim, mạch vành hẹp 95%.
Bị sét đánh khi thu hoạch mủ cao su, bé trai 14 tuổi ngừng tim tại chỗ, được người dân ép tim, thổi ngạt khoảng 15 phút trước khi đến viện.
Sốt trên 40°C, nói sảng, tay chân lạnh, trẻ 5 tuổi được chẩn đoán cúm A biến chứng viêm não hoại tử, phải điều trị hồi sức tích cực.
Khối máu tụ sau bánh rau khoảng 300g, tử cung tím diện rộng khiến sản phụ đối mặt nguy cơ chảy máu ồ ạt, phải cắt tử cung để cứu tính mạng.
Sau tập thể dục và xông hơi hơn một giờ, người đàn ông 73 tuổi hôn mê sâu, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu liên tục.
Dầu thắp lọt vào đường thở có thể gây tổn thương phổi, suy hô hấp. Bác sĩ cảnh báo tuyệt đối không móc họng, gây nôn khi trẻ uống nhầm.
Phát hiện ung thư trực tràng chỉ cách rìa hậu môn 2 cm, người đàn ông 47 tuổi được phẫu thuật robot, bảo tồn cơ thắt hậu môn.
Nhiều người trẻ ho suốt 3–4 tháng vẫn chủ quan không đi khám, đến khi phát hiện lao phổi, tổn thương đã tiến triển nặng.
Tự uống các loại lá, nước sắc để chữa sỏi thận có thể khiến người bệnh chậm phát hiện tắc nghẽn, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận.
Một người đàn ông 62 tuổi bị hơn 300 nốt ong đốt, phản vệ độ II, nguy cơ tổn thương thận cấp đã hồi phục sau cấp cứu nhanh và điều trị tích cực.
Bệnh nhân 61 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, biến chứng rung thất, sốc tim, ba lần ngừng tuần hoàn trong nửa giờ trước khi được can thiệp mạch vành khẩn cấp.
Sốt, đau họng, loét miệng, nổi bọng nước hay bong tróc da sau dùng thuốc có thể là dấu hiệu cảnh báo hội chứng Lyell nguy hiểm.
Tưởng cảm cúm thông thường, người đàn ông 74 tuổi trì hoãn thăm khám dù khó thở ngày càng nặng. Khi nhập viện hai nhánh mạch vành tổn thương nghiêm trọng.
Kiêng thịt mỡ nhưng vẫn uống đồ ngọt, ít vận động hoặc bỏ qua yếu tố nội tiết có thể khiến mỡ máu khó kiểm soát ở phụ nữ tuổi trung niên.
Sau 9 năm mong con bằng IVF, chị Y. trải qua thai kỳ song thai đầy biến cố, mất một bé và tiếp tục giữ thai để đón con còn lại chào đời ở tuần 27.
Càng tập vật lý trị liệu càng đau, thậm chí đau lan xuống chân, có thể là dấu hiệu bài tập chưa phù hợp hoặc tình trạng thần kinh cần được đánh giá lại.
Đường rò bất thường từ đại tràng lên phổi khiến người bệnh nhiễm khuẩn huyết, áp xe phổi phải. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ xử lý các ổ tổn thương phối hợp.