![]() |
| Món thịt chó ở Việt Nam khiến du khách Andrew Taylor thực sự ấn tượng. |
![]() |
| Món thịt chó ở Việt Nam khiến du khách Andrew Taylor thực sự ấn tượng. |
![]() |
| Vào đầu thế kỷ 20, các nhà thám hiểm châu Âu gồm: Sven Hedin, Albert von Le Coq và Sir Aurel Stein đã tìm thấy những xác ướp Tarim trong quá trình tìm kiếm cổ vật châu Á. |
![]() |
| Cứ mùng 4 tháng Giêng hằng năm, cả thôn Yên Trường lại nhộn nhịp ăn cỗ thịt chó (ảnh minh họa). Nguồn: Internet |
Gọi thịt chó là “mộc tồn” ấy là học theo cách chơi chữ của Trạng Quỳnh thuở xưa. "Mộc" có nghĩa là "cây", "tồn" là "còn", “cây còn” nói lái là “con cầy”, tức chỉ thịt chó qua cách nói ý nhị, văn hoa…
Nếu nhiều làng quê Việt tảo mộ vào tháng Chạp, hoặc tiết thanh minh tháng Ba, riêng ở Yên Trường, người dân đi thăm mộ phần tổ tiên vào ngày mùng 4 Tết. Lệ bất di bất dịch, hằng năm, vào ngày này mùng 4 tháng Giêng, khắp thôn Yên Trường rộn ràng, nô nức như trẩy hội. Dù sinh sống khắp nơi, con cháu của hơn 50 dòng họ trong thôn lại đổ về sum họp, lũ lượt ra đồng tảo mộ.
Sau khi “thăm các cụ”, tri ân công đức tổ tiên, từng họ tề tựu tổ chức cỗ tiệc thịt chó. Vào ngày này, khắp khôn Yên Trường dậy mùi riềng, mẻ… Bữa tiệc sum vầy mùng 4 đầu xuân, nhất định phải là cỗ thịt chó.
![]() |
| Không kiêng kỵ, nhưng người dân trong thôn vẫn giàu có, nhà tầng mọc lên san sát. |
Những nét riêng độc đáo
Trưởng thôn Nguyễn Gia Tứ kể, “vào lệ”, họ nào lớn tiêu thụ hết 80 - 90kg thịt chó (đã mổ sẵn, mua từ đại lý - PV), họ nhỏ cũng hết trên 30kg. Ngày này mỗi năm, cả thôn chế biến hết cả tấn “mộc tồn”. Các đại lý thịt chó trong thôn phải mua gom chó sống từ trước Tết nửa tháng mới đủ phục vụ.
Chẳng những không kiêng thịt chó đầu năm, cách chế biến thịt chó ở Yên Trường cũng mang những nét riêng độc đáo. “Mâm cỗ thịt chó cổ các cụ xưa truyền lại gồm 2 đĩa dồi luộc, 2 bát xáo răm hành, 2 bát xương. Ngày nay, người làng chế biến thêm một số món mới phong phú như nấu măng, xáo canh đu đủ. Cách chế biến độc đáo riêng, ăn một bữa nhớ cả đời”, ông Tứ nói.
![]() |
| Trưởng thôn Yên Trường - Nguyễn Gia Tứ thổ lộ về nét văn hóa riêng biệt của làng. |
Ông Nguyễn Đình Thành, Phó trưởng thôn phấn khởi chia sẻ: “Ngày thường, món thịt chó đã là khoái khẩu của làng. Vào lệ càng tuyệt vời, không thể thiếu thịt chó, thiếu không thành cỗ. Con cháu các dòng họ có khi 30, mùng Một không về được. Nhưng ngày mùng 4 Giêng người từ Hà Nội, Hải Dương…, người trong Nam bay ra tụ họp, trở về với cội nguồn. Mọi người quần tụ thưởng thức món ăn cổ truyền quê hương, chia sẻ vui buồn sau 1 năm tất bật, động viên nhau vươn lên trong năm mới”.
Vị Phó thôn tâm tình, thịt chó ở Yên Trường nổi tiếng độc đáo, ngon lạ, đặc biệt với hai món xáo răm hành và dồi. “Vị cay bùi của hành và rau răm, kết hợp vị ngọt của xương tạo nên nồi xáo có vị hấp dẫn riêng. Món dồi khác biệt hoàn toàn các nơi khác, có hành tươi, lá ổi, lạc rang hòa quện cho vị bùi thơm, ngậy ít nơi sánh bằng. Chẳng vậy mà có ông khách ở Phú Thọ được ăn một bữa nhớ mãi, gọi điện luôn luôn mời tôi lên chơi chỉ để làm giúp cho một bữa thịt chó ngon ra trò”, ông Thành nói.
Một trong những món thịt chó “trứ danh” khác của đất Yên Trường đó là món giò chó. Vậy nhưng, món này ít được sử dụng phổ biến vì chi phí đắt đỏ, cách làm cầu kỳ, công phu hơn hết.
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Gia Tứ, ăn thịt chó ngày mùng 4 Tết có họ chỉ ăn theo đinh (nam giới của mỗi nhà), họ khác cho phép cả trai cả gái đều được dự tiệc. Dù đặc biệt ngon, nhưng thịt chó chỉ được dùng phổ biến vào ngày giỗ và ngày “Lệ làng” mùng 4 tháng Giêng, tuyệt nhiên không bày cúng lễ, không ăn trong các đám cưới.
Giàu của cải, đậm sắc văn hóa
Mặc dù đi ngược quan niệm kiêng ăn thịt chó vào những ngày đầu tháng, đầu năm vì sợ xui rủi ở nhiều nơi, đời sống người dân “thôn chuyên ăn thịt chó đầu năm” vẫn thịnh vượng, đậm đà bản sắc văn hóa.
![]() |
| Vào làng, không khó bắt gặp nhiều ô tô của người dân. |
Ông Tứ chia vui, người Yên Trường không mê tín, không sợ xui rủi, bao năm ăn thịt chó đầu năm chẳng hề gì. “Toàn thôn có hơn 1.200 hộ dân, phát triển đa dạng ngành nghề như mây tre đan mỹ nghệ, thợ nề, thợ mộc, kinh doanh… Nghề thủ công mỹ nghệ tinh xảo, được công nhận là Làng văn hóa và làng nghề thủ công mỹ nghệ”, ông Tứ chia sẻ.
Thôn có chợ trung tâm buôn bán nhộn nhịp, sầm uất, doanh thương phát triển thịnh vượng, đường làng ngõ xóm được bê tông hóa kiên cố, nhà tầng mọc lên san sát. Nhiều gia đình giàu có, nuôi con ăn học thành tài, hàng chục doanh nghiệp thành đạt, không chỉ tạo việc làm cho người địa phương mà còn giúp các lao động các xã lân cận.
“Đáng tự hào, thôn ngày một nổi lên nhiều tỷ phú, có cô gái trẻ mới ngoài 20 tuổi buôn bán vải vóc ở TP.HCM đã gửi tiền về xây nhà gần 2 tỷ; rồi đứng nhất nhì thôn như gia đình ông Trình Bá Long xây hẳn siêu thị 5 tầng, trang bị thang máy hiện đại, người ra vào tấp nập”, ông Tứ nói.
Giàu có về vật chất, đời sống tinh thần nhân dân thôn Yên Trường phong phú, đậm đà bản sắc truyền thống. Vào cuối tháng Giêng, người dân trong thôn long trọng tổ chức “Tết cùng”. Sự kiện đặc biệt này nhằm kỷ niệm tích xưa, khi giặc đến làng, người dân đồng lòng ném bánh chưng, thịt lợn, thức ăn xuống giếng cổ để cất giấu trước khi di tản. Sau khi giặc khuất bóng, lạ kỳ những thực phẩm dưới giếng vẫn sử dụng được. Cho là “lộc trời”, người dân làm “Tết cùng” để lễ đất trời, tưởng nhớ cha ông có công giữ làng…
Nằm gần trung tâm thôn, đình cổ thôn Yên Trường giàu giá trị văn hóa truyền thống, được Nhà nước tôn vinh là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Cứ 3 năm 1 lần, nhằm ngày 5.2 âm lịch, hội làng được tổ chức.
Ngày Hội diễn ra với những nghi lễ đặc sắc: tế, rước thành hoàng làng từ Đình xuống Quán và ngược lại; trai gái rộn ràng thi hát quan họ, các trò chơi chọi gà, cờ tướng, thổi cơm thi, kéo co…ghi đậm dấu ấn bản sắc văn hóa một vùng quê xứ Đoài…
Người ta bảo, nếu khu vườn là một bài thơ, thì cây cảnh hồng mân côi chính là câu chữ vàng óng được viết bằng nắng.
Dưới lớp băng tưởng như yên tĩnh, một cuộc khủng hoảng oxy âm thầm có thể khiến cả quần thể cá biến mất chỉ sau vài tuần.
Câu chuyện Kỷ Hiểu Lam thông minh hóa giải câu đố của hoàng đế Càn Long nhanh chóng lan truyền trong số quan viên đi theo.
Nice trở thành đô thị mới nhất được UNESCO công nhận “Tsunami Ready” (sẵn sàng ứng phó sóng thần), trong khi mạng lưới quan trắc và cảnh báo tiếp tục được mở rộng.
Nằm hơi tách khỏi bốn ngón chân còn lại, ngón huyền đề từng bị xem là phần thừa nhưng thực tế có thể đóng vai trò quan trọng.
Từ một hiện tượng tự nhiên đáng sợ, lửa dần trở thành công cụ làm thay đổi sâu sắc cách con người ăn, sống, di chuyển và tiến hóa.
Suốt nhiều thế kỷ, Nam Cực chỉ tồn tại trên những tấm bản đồ tưởng tượng, cho đến khi con người bắt đầu đánh đổi mạng sống để khám phá vùng đất trắng.
Nghiên cứu trên 70.000 người cho thấy, tiêm vaccine Shingrix phòng bệnh zona có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch thấp hơn so người sử dụng loại vaccine cũ.
Giữa rừng nhiệt đới Costa Rica, có một dòng sông bất ngờ chuyển thành màu xanh ngọc rực rỡ mà không cần bất kỳ chất nhuộm nhân tạo nào.
Theo tử vi ngày mai, 3 con giáp này đón vận tài lộc khởi sắc, công việc hanh thông, làm ăn thuận lợi và liên tục có thêm những khoản thu đáng mong đợi.
Một chiếc bè bằng gỗ balsa, 6 người và 101 ngày lênh đênh đã biến một giả thuyết táo bạo thành cuộc thử nghiệm nổi tiếng.
Hai bộ hài cốt ở Indonesia cho thấy người tiền sử có thể đã thường xuyên ngậm hạt cau để giảm đau răng từ khoảng 25.000 năm trước.
Nghiên cứu của Đại học Queen Mary London cho thấy caffeine có thể kích hoạt AMPK, một hệ thống cảm biến năng lượng cổ xưa của tế bào, liên quan đến khả năng chống stress, sửa chữa DNA và kiểm soát tăng trưởng.
Câu chuyện Kỷ Hiểu Lam thông minh hóa giải câu đố của hoàng đế Càn Long nhanh chóng lan truyền trong số quan viên đi theo.
Nghiên cứu trên 70.000 người cho thấy, tiêm vaccine Shingrix phòng bệnh zona có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch thấp hơn so người sử dụng loại vaccine cũ.
Người ta bảo, nếu khu vườn là một bài thơ, thì cây cảnh hồng mân côi chính là câu chữ vàng óng được viết bằng nắng.
Theo tử vi ngày mai, 3 con giáp này đón vận tài lộc khởi sắc, công việc hanh thông, làm ăn thuận lợi và liên tục có thêm những khoản thu đáng mong đợi.
Từ một hiện tượng tự nhiên đáng sợ, lửa dần trở thành công cụ làm thay đổi sâu sắc cách con người ăn, sống, di chuyển và tiến hóa.
Dưới lớp băng tưởng như yên tĩnh, một cuộc khủng hoảng oxy âm thầm có thể khiến cả quần thể cá biến mất chỉ sau vài tuần.
Các nhà khoa học phát hiện một hệ sinh thái đa dạng với tôm, cá, giun, sứa và nhiều sinh vật khác ở ngay nơi trầm tích từ sông băng đổ xuống biển.
Nằm hơi tách khỏi bốn ngón chân còn lại, ngón huyền đề từng bị xem là phần thừa nhưng thực tế có thể đóng vai trò quan trọng.
Giữa rừng nhiệt đới Costa Rica, có một dòng sông bất ngờ chuyển thành màu xanh ngọc rực rỡ mà không cần bất kỳ chất nhuộm nhân tạo nào.
Suốt nhiều thế kỷ, Nam Cực chỉ tồn tại trên những tấm bản đồ tưởng tượng, cho đến khi con người bắt đầu đánh đổi mạng sống để khám phá vùng đất trắng.
Nice trở thành đô thị mới nhất được UNESCO công nhận “Tsunami Ready” (sẵn sàng ứng phó sóng thần), trong khi mạng lưới quan trắc và cảnh báo tiếp tục được mở rộng.
Nếu tồn tại, hố đen nguyên thủy có thể là những di tích kỳ lạ nhất còn sót lại từ những khoảnh khắc đầu tiên của vũ trụ.
Hơn 2.000 năm trước khi Volta chế tạo pin điện, một chiếc bình đất sét ở Iraq đã khiến các nhà khoa học tranh luận đến tận ngày nay.
Một hợp chất thử nghiệm giúp tăng đáng kể độ chắc của xương bằng cách kích hoạt thụ thể GPR133, đồng thời có thể tăng sức mạnh cơ bắp.
Một nghiên cứu mới cho rằng Australia là quốc gia có nhiều lợi thế nhất, nhờ vị trí địa lý, khả năng sản xuất lương thực và hệ thống năng lượng tương đối vững.
Tử vi ngày mai nhận định, tình hình tài chính của con giáp tuổi Ngọ sẽ ngày càng thoải mái, tạm biệt những ngày khó khăn về tài chính.
Từng là cửa ngõ thương mại quan trọng của Ai Cập cổ đại, Thonis-Heracleion biến mất dưới biển và chỉ được nhìn thấy trở lại sau hơn một thiên niên kỷ.