Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết xuất khẩu quốc phòng của nước này trong năm 2025 đã vượt 15 tỷ USD, bất chấp sức ép trừng phạt từ phương Tây. Theo ông, các sản phẩm quân sự Nga hiện được cung cấp cho hơn 30 quốc gia, cho thấy thị trường và triển vọng phát triển vẫn tiếp tục mở rộng.
Phát biểu tại cuộc họp về hợp tác kỹ thuật - quân sự ở Điện Kremlin, ông Putin nhấn mạnh Nga đã chuyển sang phương thức quảng bá vũ khí mới, trong đó tập trung trình diễn năng lực thực chiến cho các phái đoàn nước ngoài, đồng thời gắn với các chương trình hiện đại hóa quân đội của đối tác.
Theo lãnh đạo Rosoboronexport, yếu tố thử nghiệm chiến đấu đã trở thành điểm hấp dẫn lớn nhất đối với khách hàng quốc tế. Các sản phẩm nhận được sự quan tâm đặc biệt gồm tiêm kích Su-35 và Su-57, hệ thống phòng không, xe tăng T-90 và pháo nhiệt áp.
Trong số các thị trường, châu Phi được xem là động lực tăng trưởng chính. Algeria đã nổi lên là khách hàng hàng đầu của Nga, đồng thời trở thành quốc gia nước ngoài đầu tiên vận hành tiêm kích tàng hình Su-57. Những hình ảnh đầu tiên về Su-57 hoạt động trong Không quân Algeria xuất hiện không lâu sau khi máy bay được xác nhận đưa vào biên chế từ cuối năm 2024.
Ngoài Algeria, nhiều quốc gia châu Phi khác được cho là đang cân nhắc đặt mua thêm vũ khí Nga. Libya trong thời gian gần đây đã trở thành khách hàng lớn đối với xe tăng và phương tiện bọc thép, trong bối cảnh tình hình an ninh vẫn còn phức tạp.
Bên cạnh đó, Nga cũng cho biết các hợp đồng xuất khẩu Su-57 tại Trung Đông đã được ký kết, làm dấy lên suy đoán về khả năng mở rộng thị trường cho dòng tiêm kích thế hệ năm này.
Dù xuất khẩu Su-35 đóng vai trò quan trọng giúp Nga phục hồi doanh thu quốc phòng, triển vọng dài hạn của ngành công nghiệp hàng không quân sự nước này vẫn đối mặt nhiều cạnh tranh, đặc biệt từ Trung Quốc. Các tiêm kích như J-35 và J-10C được đánh giá có lợi thế về công nghệ và chi phí vận hành.
Tuy vậy, Su-57 vẫn được xem là “quân bài chiến lược” của Nga trong những năm tới. Đây là tiêm kích thế hệ năm duy nhất ngoài F-35 của Mỹ đã giành được đơn hàng xuất khẩu. Khi sản lượng tăng và năng lực tiếp tục cải tiến, máy bay này được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm chủ lực trên thị trường quốc tế.
Một yếu tố quan trọng khác là nhu cầu toàn cầu đối với tiêm kích thế hệ năm được dự báo sẽ gia tăng mạnh trong thập niên tới, khi Mỹ và Trung Quốc chuẩn bị đưa vào trang bị máy bay thế hệ sáu. Trong bối cảnh đó, Su-57 có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhiều quốc gia ngoài khối phương Tây.
Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt và sức ép chính trị vẫn là rào cản lớn đối với xuất khẩu vũ khí Nga. Dù vậy, xu hướng nhiều quốc gia tìm cách giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây có thể giúp Moscow duy trì vị thế quan trọng trên thị trường quốc phòng toàn cầu.
Châu Phi đang nổi lên là thị trường vũ khí trọng điểm của Nga nhờ nhu cầu hiện đại hóa quân đội cao, chi phí trang bị hạn chế và ít ràng buộc chính trị so với phương Tây. Nhiều quốc gia trong khu vực ưu tiên các khí tài đã được kiểm chứng thực chiến, có giá thành thấp và dễ bảo dưỡng - những yếu tố phù hợp với sản phẩm Nga. Bên cạnh đó, Moscow còn cung cấp gói hỗ trợ đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hợp tác an ninh, giúp tăng sức hấp dẫn đối với các đối tác.
