Hé lộ bí mật lớn từ thi hài những người săn cá voi ở Svalbard

Khi kiểm tra thi hài những người săn cá voi khoảng 300 tuổi tìm thấy ở Svalbard, Na Uy, các chuyên gia phát hiện họ mắc bệnh scurvy, lao động nặng nhọc...

Các nhà khảo cổ học đã tiến hành kiểm tra, nghiên cứu một nghĩa địa có từ thế kỷ 17 ở Svalbard, Na Uy qua đó phát hiện bằng chứng về những hiểm nguy mà những người săn cá voi thời kỳ đầu hiện đại phải đối mặt, bao gồm cả lao động chân tay nặng nhọc và các căn bệnh như bệnh scurvy (tình trạng thiếu hụt vitamin C). Do khu nghĩa địa này đang biến mất nhanh chóng do biến đổi khí hậu nên các chuyên gia đang chạy đua với thời gian để tiến hành cuộc khai quật.

Likneset là địa điểm chôn cất thi hài của những người săn cá voi lớn nhất trên quần đảo Svalbard. Hàng trăm ngôi mộ nông được đánh dấu bằng những ụ đá đã được tìm thấy ở đây trong một nghĩa trang có niên đại từ thời kỳ bùng nổ săn bắt cá voi ở Bắc Cực vào thế kỷ 17 - 18.

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí PLOS One ngày 20/5, các nhà khảo cổ học đã kiểm tra 20 ngôi mộ ở Likneset và phát hiện ra rằng những người đàn ông được chôn cất ở đó có cuộc sống ngắn ngủi và khó khăn.

anhh-7.png
Thi hài của 3 người săn cá voi được tìm thấy trong các ngôi mộ ở nghĩa địa có từ thế kỷ 17 tại Svalbard, Na Uy. Ảnh: Loktu, Brødholt, 2026, PLOS One; CC-BY 4.0.

"Ngành săn bắt cá voi ở Bắc Cực thời kỳ cận đại là một trong những ngành công nghiệp khai thác quy mô lớn đầu tiên ở châu Âu và lao động chủ yếu là thủ công", tác giả chính của nghiên cứu, nhà khảo cổ học Lise Loktu tại Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Na Uy, cho biết.

Công việc của những người săn cá voi vô cùng vất vả về thể chất, bao gồm các nhiệm vụ như chèo thuyền, chinh phục và giết chết cá voi, kéo xác chúng lên thuyền để chuyển vào bờ, chế biến mỡ cá voi và thực hiện các công việc nặng nhọc trên tàu trong điều kiện thời tiết lạnh giá, ẩm ướt. Công việc này đòi hỏi họ phải có thể chất mạnh mẽ.

Trong quá trình phân tích thi hài của những người săn cá voi, nhóm của nhà khảo cổ Loktu đã tìm thấy bằng chứng về bệnh thoái hóa khớp, chấn thương và sự căng thẳng lan rộng ở vai, ngực, cột sống, hông, đầu gối và bàn chân của họ.

Đa số những người săn cá voi có dấu hiệu mắc bệnh scurvy - tình trạng thiếu vitamin C dẫn đến yếu cơ, chảy máu nướu răng, rụng răng, thiếu máu và nhiều vấn đề về sức khỏe khác. Bệnh scurvy hiếm gặp ở các nước hiện đại - nơi có sẵn trái cây và rau quả tươi. Tuy nhiên, căn bệnh này thường ảnh hưởng đến các thủy thủ khi thực hiện các chuyến hải hành dài từ thế kỷ 15 đến giữa thế kỷ 19. Vào thời điểm đó, người châu Âu không hiểu nguyên nhân dẫn tới bệnh scurvy và có xu hướng tránh ăn những thực phẩm mà người dân bản địa vùng Bắc Cực sử dụng để phòng tránh bệnh này, chẳng hạn như muktuk - món ăn làm từ da và mỡ cá voi, là nguồn cung cấp vitamin C và D dồi dào.

"Bệnh scurvy không chỉ ảnh hưởng đến xương mà còn làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng khả năng nhiễm trùng, làm chậm quá trình lành vết thương và góp phần làm suy giảm thể chất tổng thể. Chúng tôi tin rằng điều này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc làm suy yếu thể chất của những người đàn ông này", nhà khảo cổ Loktu cho hay.

Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy bằng chứng nha khoa cho thấy hầu hết những người đàn ông này đều có thói quen sử dụng tẩu hút thuốc. Do liên tục ngậm tẩu đất sét trong miệng nên men răng của họ bị lõm hình tròn. Hút tẩu thuốc bị cho là một trong những nguyên nhân làm giảm lượng vitamin C trong cơ thể và có thể góp phần gây ra bệnh scurvy.

Mời độc giả xem video: 24 phút trải nghiệm cận tử khiến cô gái thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cái chết.

Khai quật mộ cổ chứa thi hài phụ nữ mang thai, tư thế nằm gây sốc

Phát hiện mộ cổ chứa thi hài phụ nữ mang thai trong tư thế kỳ lạ khiến giới khảo cổ sửng sốt, mở ra hàng loạt nghi vấn chưa lời giải.

Trong một quần thể mộ quý tộc rộng lớn và tráng lệ thời Chiến Quốc, có ngôi mộ chính ngoạn mục nhất chứa hài cốt của một người phụ nữ mang thai tám tháng. Người nằm trong ngôi mộ này là ai? Tại sao bà lại đột ngột qua đời khi đang ở độ tuổi còn khá trẻ, đang mang thai? Tất cả những điều này khiến ngôi mộ cổ xưa chìm trong bí ẩn.

anh-chup-man-hinh-2026-03-12-080731.png
Ảnh: @Sohu.

Bí ẩn lớn về quan tài cổ chứa thi hài 'công chúa' được giải mã

Các chuyên gia đã giải mã được một bí ẩn lớn về một cỗ quan tài ở Ba Lan chứa hài cốt của "công chúa" rơi xuống từ vách đá bị xói mòn hơn 100 năm trước.

quannn-1.jpg
Chiếc quan tài gỗ của "công chúa" được tìm thấy ở làng Bagicz, tây bắc Ba Lan vào năm 1899, sau khi nó rơi xuống từ một vách đá bị xói mòn. Các nhà khảo cổ đã đặt cho bà biệt danh cho thi hài đặt trong quan tài là "Công chúa Bagicz" vì kiểu chôn cất độc đáo và các hiện vật được bảo quản tốt. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
quannn-2.jpg
Trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu xác định rằng, "Công chúa Bagicz" qua đời vào thời La Mã. Thế nhưng, các phân tích mới đây của nhóm nghiên cứu lại đưa ra thông tin khác. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.

Mở mộ cổ 5.000 tuổi, sốc nặng thi hài còn nguyên da và tóc

Khi khai quật một ngôi mộ cổ khoảng 5.000 tuổi, các nhà khảo cổ ở Peru đã tìm thấy hài cốt nữ quý tộc được bảo quản tốt cùng các hiện vật quý giá.

khao-1.jpg
Các nhà khảo cổ ở Peru đã tìm thấy bộ hài cốt nữ quý tộc được bảo quản tốt trong ngôi mộ cổ khoảng 5.000 tuổi tại địa điểm khảo cổ Áspero. Ảnh: Ministry of Culture of Peru.
khao-2.jpg
Áspero là một khu định cư thời cổ đại gắn liền với nền văn minh Caral - nền văn hóa lâu đời nhất ở châu Mỹ. Cuộc khai quật này được thực hiện bởi Tiến sĩ Ruth Shady Solís và nhóm của bà từ Khu khảo cổ Caral (ZAC). Cuộc khai quật được Bộ Văn hóa Peru tài trợ. Ảnh: Ministry of Culture of Peru.

Đọc nhiều nhất

Tin mới