Áp lực chi phí đè nặng
Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, giá Jet A-1 đang tăng mạnh do tác động từ xung đột chính trị, chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, cùng tình trạng khan hiếm cục bộ khi nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực giảm công suất.
Giá nhiên liệu bình quân tháng 3 được dự báo dao động 190–200 USD/thùng, nhưng thực tế đã có thời điểm vọt lên hơn 234 USD/thùng. Đáng chú ý, mức phụ thu vật lý (premium) cũng tăng mạnh, vượt 30 USD/thùng.
Với tỷ trọng chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí, việc giá dầu tăng gấp đôi so với trước xung đột có thể khiến chi phí khai thác của các hãng bay tăng thêm tới 40%.
Không chỉ chi phí tăng, nguồn cung nhiên liệu cũng đối mặt rủi ro khi doanh nghiệp trong nước phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Hiện các đơn vị cung cấp mới chỉ cam kết đủ nhiên liệu đến trung tuần tháng 4.
Hàng loạt hãng bay cắt chuyến
Trước áp lực chi phí, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh kế hoạch khai thác.
Vietnam Airlines đã thông báo dừng 7 đường bay nội địa từ ngày 1/4, đồng thời dự kiến cắt giảm từ 700–1.700 cặp chuyến/tháng trong quý II, tùy theo diễn biến giá nhiên liệu.
Vietjet cũng lên kế hoạch giảm 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4, trong đó nội địa giảm tới 22%. Hãng cho biết có thể tiếp tục điều chỉnh nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao.
Bamboo Airways dự kiến giảm hơn một nửa tần suất khai thác, còn khoảng 15–17 chuyến/ngày, tập trung vào các đường bay trục chính và điểm du lịch trọng điểm.
Pacific Airlines và các hãng khác cũng lên phương án giảm tải cung ứng từ 8–30%, cắt các chuyến giờ xấu hoặc ngày thấp điểm.
Trong khi đó, một số hãng quy mô nhỏ như Vietravel Airlines vẫn duy trì hoạt động hiện tại, nhưng sẽ tăng chuyến vào cuối tháng 4 khi bổ sung tàu bay phục vụ cao điểm lễ và hè.
Không chỉ tại Việt Nam, xu hướng tăng giá vé đang diễn ra trên toàn cầu. Khảo sát gần 40 hãng hàng không quốc tế cho thấy hơn 60% đã, đang hoặc dự kiến tăng phụ thu nhiên liệu, hoặc điều chỉnh giá vé từ giữa tháng 3.
Cục Hàng không Việt Nam nhận định, trong bối cảnh giá Jet A-1 duy trì ở mức cao, các hãng trong nước khó tránh khỏi việc tăng giá vé từ tháng 4 để bù đắp chi phí và duy trì hoạt động.
Để ứng phó tình hình, Cục Hàng không đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa hạng phổ thông trong thời gian 3 tháng, từ 1/4 đến 30/6.
Mức phụ thu sẽ được xây dựng linh hoạt theo giá nhiên liệu Jet A-1 và nằm ngoài khung giá trần hiện hành. Cơ quan quản lý sẽ công bố giá tham chiếu dựa trên thị trường Singapore.
Ngoài ra, cơ quan này cũng kiến nghị hàng loạt giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp như duy trì thuế nhập khẩu 0% đối với nhiên liệu bay, giảm thuế bảo vệ môi trường, giảm VAT nhằm giảm áp lực dòng tiền cho các hãng.
