Chuyện khó tin về xe tăng robot Liên Xô chế tạo từ gần 100 năm trước

Trước khi drone chiến đấu trở thành vũ khí quen thuộc, Liên Xô đã thử nghiệm những cỗ xe tăng không người lái, điều khiển bằng sóng vô tuyến.

Vào cuối thập niên 1920 và đầu những năm 1930, các kỹ sư Liên Xô bắt đầu nghiên cứu phương tiện chiến đấu có thể hoạt động mà không cần kíp lái trực tiếp. Những chiếc xe tăng này được gọi là Teletank, viết tắt bằng ký hiệu TT, dựa trên ý tưởng điều khiển cơ giới từ xa. Năm 1930, các thử nghiệm ban đầu sử dụng xe tăng Renault FT và T-18, mở đường cho những mẫu tiên tiến hơn như TT-26. Đây là một nỗ lực đáng chú ý nhằm đưa binh sĩ ra khỏi những vị trí nguy hiểm nhất trên chiến trường.

Khác với xe tăng robot hiện đại sử dụng camera, cảm biến và hệ thống máy tính phức tạp, Teletank chủ yếu nhận lệnh qua sóng vô tuyến từ một xe tăng điều khiển có người lái. Hai phương tiện phối hợp thành một tổ hợp: chiếc xe tăng phía sau truyền lệnh, còn chiếc xe tăng không người lái thực hiện những thao tác như tiến lên, rẽ trái, rẽ phải hoặc dừng lại. Tùy phiên bản, hệ thống có thể xử lý nhiều lệnh khác nhau, nhưng khả năng quan sát môi trường từ xa vẫn rất hạn chế.

Một chiếc TT-26 được cải biến để điều khiển từ xa. Ảnh: Wikimedia Commons

Điểm đáng chú ý là Teletank không chỉ được thiết kế để di chuyển. Một số phiên bản dựa trên xe tăng T-26 được trang bị súng phun lửa, thiết bị tạo màn khói và những phương tiện phục vụ nhiệm vụ phá hủy công sự. Các nhà thiết kế kỳ vọng có thể đưa xe đến gần lô cốt đối phương mà không phải trực tiếp đặt kíp lái vào vùng nguy hiểm. Tuy nhiên, việc điều khiển vũ khí chính xác từ xa là một thách thức lớn, nhất là khi người vận hành không có hình ảnh trực tiếp và đầy đủ về chiến trường.

Năm 1939–1940, trong Chiến tranh Mùa đông chống Phần Lan, Hồng quân đã đưa Teletank vào sử dụng thực tế. Những chiếc xe này tham gia các nhiệm vụ như trinh sát và hỗ trợ tiến công, trong đó có việc đối phó với hệ thống công sự kiên cố. Nhưng chiến trường phủ tuyết, chướng ngại vật, bãi mìn và các vật cản chống tăng khiến xe dễ mất phương hướng hoặc mắc kẹt. Liên lạc vô tuyến cũng có thể bị gián đoạn, làm giảm đáng kể hiệu quả điều khiển.

Dù không đạt được kỳ vọng ban đầu, Teletank vẫn là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử robot quân sự. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai mở rộng năm 1941, những hạn chế về độ tin cậy, liên lạc và khả năng vượt địa hình khiến chương trình dần mất ưu tiên. Một số xe còn lại được tháo thiết bị điều khiển để sử dụng như xe tăng thông thường. Tuy vậy, ý tưởng đưa phương tiện chiến đấu vào vùng nguy hiểm mà không cần người ngồi bên trong đã đi trước thời đại nhiều thập niên.

Nhìn từ hiện tại, Teletank có thể xem là một tiền thân của phương tiện chiến đấu mặt đất không người lái. Nó chưa có trí tuệ nhân tạo hay khả năng tự hành như những hệ thống hiện đại, nhưng đã đặt ra một câu hỏi vẫn còn nguyên giá trị: liệu con người có thể thay đổi chiến tranh bằng cách điều khiển vũ khí từ khoảng cách an toàn? Lịch sử Teletank cho thấy ý tưởng ấy xuất hiện từ rất sớm, dù công nghệ thời đó chưa đủ sức biến nó thành giải pháp hiệu quả.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Sức mạnh của siêu pháo cỡ đạn 800 mm từng nã vào Liên Xô thời Thế chiến II

Với nòng pháo khổng lồ và những quả đạn nặng hàng tấn, Schwerer Gustav là minh chứng cho tham vọng chế tạo vũ khí vượt xa mọi giới hạn thông thường.

Trong Thế chiến II, Đức Quốc xã từng chế tạo một cỗ pháo đường sắt lớn đến mức việc đưa nó ra chiến trường cũng trở thành một chiến dịch hậu cần phức tạp. Mang tên Schwerer Gustav, khẩu pháo có cỡ nòng 800 mm này thuộc nhóm pháo lớn nhất từng được chế tạo và sử dụng trong chiến tranh. Nó được phát triển bởi tập đoàn công nghiệp vũ khí Krupp, ban đầu nhằm phá hủy những công sự bê tông và hệ thống phòng thủ kiên cố mà pháo thông thường khó xuyên thủng.

Với khối lượng khi triển khai khoảng 1.350 tấn, Schwerer Gustav dài hàng chục mét và phải vận hành trên hệ thống đường ray chuyên biệt. Nòng pháo dài khoảng 32,5 m, có thể bắn đạn nổ mạnh nặng gần 5 tấn hoặc đạn xuyên giáp nặng hơn 7 tấn. Tùy loại đạn, tầm bắn tối đa được ghi nhận vào khoảng 38–48 km. Tuy nhiên, sức mạnh ấy đi kèm nhiều hạn chế: khẩu pháo không thể xoay ngang độc lập như pháo thông thường, mà phải dựa vào những đoạn đường ray cong được xây dựng riêng để điều chỉnh hướng bắn.

Liên Xô đã làm gì với hài cốt của Hitler sau khi giải phóng Berlin?

Sau khi Adolf Hitler chết trong hầm ngầm Berlin, hài cốt của ông không được chôn cất yên ổn mà bắt đầu một hành trình bí mật kéo dài nhiều thập niên.

Ngày 30/4/1945, Hitler tự sát trong Führerbunker khi Hồng quân Liên Xô đang tiến vào trung tâm Berlin. Theo lời khai và hồ sơ điều tra sau chiến tranh, thi thể Hitler và Eva Braun được cấp dưới đưa ra khu vườn Phủ Thủ tướng, tưới xăng rồi đốt. Quân đội Liên Xô sau đó tìm thấy những thi thể cháy dở và tiến hành khám nghiệm.

Vì sao Liên Xô khai tử dự án chế tạo siêu chiến hạm Sovetsky Soyuz?

Liên Xô từng ấp ủ những chiến hạm khổng lồ để cạnh tranh với các cường quốc hàng hải, nhưng rồi bất ngờ dừng lại.

Trong lịch sử hải quân thế giới, những chiếc thiết giáp hạm khổng lồ từng được xem là biểu tượng của sức mạnh quốc gia. Vào cuối thập niên 1930 và đầu những năm 1940, Liên Xô cũng muốn xây dựng một hạm đội đủ mạnh để sánh ngang với Anh, Mỹ, Nhật Bản và Đức. Những dự án như thiết giáp hạm lớp Sovetsky Soyuz (Project 23) hay các kế hoạch tàu chiến hậu chiến đã thể hiện tham vọng biến Hải quân Liên Xô thành một lực lượng đại dương thực sự.

Đọc nhiều nhất

Tin mới