Hà Nội

KHDS VNDAILY DoiSong TamNhin
Trending Nhà Khoa học - Vusta News Nhìn thẳng - Nói thật Kiến thức cần biết Cải chính Đọc Báo in KH&ĐS
Thời sự 24h Chính trị Xã hội Kinh doanh - Địa ốc Bạn đọc - Phản biện Sống xanh
Tri thức & Đời sống Kho tri thức Quân sự - Thế giới Giải trí - Giới trẻ Số hóa - Xe Doanh nghiệp
Spotlight Gallery Video Podcast e-Magazine

Kho tri thức

Chuyện ít biết về vua bếp huyền thoại Hoàng Cầm

Để tránh máy bay địch phát hiện, anh lính Hoàng Cầm phát minh ra bếp nấu ăn đào hầm giảm khói… “bếp Hoàng Cầm” sau đó đã vang danh cả thế giới.

Theo Gia Tưởng/Dân Việt
Anh nông dân đào bếp
Tuy không sinh ra ở Tam Ðảo (Vĩnh Phúc), nhưng vua bếp Hoàng Cầm đã chọn Tam Ðảo để sống và nằm lại, bên cạnh người vợ tần tảo của mình, trên sườn đồi Ðệ Nhất Phong Lan, để ngày ngày nghe tiếng suối Bạc chảy qua. Hoàng Thị Ðịnh - con gái út, là người được sống bên ông nhiều nhất, nghe nhiều chuyện do vua bếp kể về cuộc đời bình dị mà ý nghĩa của ông.
Chuyen it biet ve vua bep huyen thoai Hoang Cam
 Nơi yên nghỉ của vợ chồng cụ Hoàng Cầm ở Tam Đảo, Vĩnh Phúc.
Bà Ðịnh (năm nay 58 tuổi) kể lại: “Nam Ðịnh là nơi bố tôi sinh ra. Vì quê nghèo quá, năm 20 tuổi ông lên Tam Ðảo làm thuê cho người Pháp, rồi ông theo kháng chiến, làm anh nuôi ở Sư đoàn 308”. Trong một lần đoàn quân dừng chân ở khu vực Bãi Cháy (Quảng Ninh), đơn vị của Hoàng Cầm đốt bếp, để khói bay lên, máy bay địch phát hiện được đã lao đến ném bom vào đội hình quân ta. Từ nỗi đau mất đồng đội, lúc đó trong đầu Hoàng Cầm nghĩ về những lần đi hun chuột ở đồng quê Nam Ðịnh mình, khi đốt rơm quạt khói vào trong hang chuột thì khói ra rất nhẹ và mỏng… Anh lính Hoàng Cầm liền tìm sườn đất đồi rồi mày mò tự khoét 3 hố sâu, có hầm chứa khói và làm các khe lỗ nhỏ để đẩy khói đi xa nơi bếp nấu và bay sát mặt đất, không bốc được lên cao.
Ngay lần đầu tiên bếp do Hoàng Cầm kiến thiết được đưa vào nấu ăn cho bộ đội, lửa vẫn cháy đảm bảo đủ nhiệt, cơm và thức ăn chín ngấu ngon lành. Chỉ sau vài lần chỉnh sửa, cái bếp do anh nông dân Hoàng Cầm phát minh đã được phổ cập trong toàn quân và lấy luôn tên “bếp Hoàng Cầm”. Trong chiến dịch Ðiện Biên Phủ, bếp Hoàng Cầm đã giúp quân ta có cơm dẻo canh ngọt ngay tại trận địa mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối, góp phần vào những trận đánh thắng lợi giòn giã.
Sau này, bếp Hoàng Cầm còn được phát triển thành nhiều dạng, bếp đơn, bếp kép, bếp ba. Trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, căn bếp yêu thương này là nguồn cảm hứng để nhạc sĩ Huy Du sáng tác ca khúc “Nổi lửa lên em” . Ngày nay, tuy đã có sự hỗ trợ của bếp dầu, bếp điện, bếp gas, bếp từ… nhưng bếp lửa Hoàng Cầm vẫn được quân đội duy trì và luôn được gọi là Vua bếp Hoàng Cầm.
Âm thầm trong sương núi
Năm 1958, Hoàng Cầm giải ngũ, ông trở về sum họp với người vợ Nguyễn Thị Sự nơi đỉnh núi Tam Ðảo. Vợ chồng ông làm đủ thứ nghề để mưu sinh, từ làm cửa hàng lương thực mậu dịch, đến trồng cây dược liệu để bán. Khi tuổi ngoài 70, Hoàng Cầm làm thủ từ tại ngôi đền Ðức Thánh Trần gần nhà ông ở.
Theo bà Nguyễn Thị Ðịnh, nếu không có cuộc gặp gỡ định mệnh với nhà báo Khánh Vân của VOV, có lẽ Hoàng Cầm không thể biết được mình lại có công lao lớn đối với ngành hậu cần quân đội. Ðầu năm 1994, khi đó Hoàng Cầm đã gần 80 tuổi, đang coi đền Ðức Thánh Trần thì gặp nhà báo Khánh Vân trên hành trình tìm nhân vật để viết bài về kỷ niệm 40 năm chiến thắng Ðiện Biên. Trời xui đất khiến thế nào, nhà báo Khánh Vân có chuyến lên Tam Ðảo, vào vãn cảnh đền Ðức Thánh Trần, hỏi thăm ông thủ từ lại đúng là Hoàng Cầm - vua bếp huyền thoại. Hai người gặp nhau, tâm đầu ý hợp, Hoàng Cầm đã mời nhà báo Khánh Vân ở lại chơi 3 ngày. Nhà chẳng có gì ăn, ông xuống nhà con gái út Hoàng Thị Ðịnh xin một chục trứng gà để đãi bạn, và 2 người hái rau sam ăn thêm…
Ðầu tháng 5/1994, sau gần 2 tháng gặp nhà báo Khánh Vân, có chiếc xe ô tô con từ Hà Nội chở người lên tìm Hoàng Cầm, mời ông về Thủ đô giao lưu kỷ niệm 40 năm giải phóng Ðiện Biên. Lúc đó bà Ðịnh cũng vinh dự được đi cùng cha mình. Trên sân khấu của VOV, ông Hoàng Cầm đã gặp Ðại tướng Võ Nguyên Giáp. Ðại tướng hỏi: “Sao chú không để lại thông tin gì cho tôi?”. Hoàng Cầm trả lời: “Vì cuộc sống khó khăn quá, mải nuôi con nên quên ạ”. Ngay sau đó, Ðại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ đạo phải phân cho ông Hoàng Cầm 1 căn nhà, đền đáp xứng đáng công lao của người anh nuôi vĩ đại này. Ðúng một tuần sau, Hoàng Cầm được mời xuống Hà Nội nhận căn nhà 50m2, hai tầng ở số 28 Ðiện Biên Phủ (hiện người con trai cả của ông đang sống ở căn nhà này).
Nhận nhà ở được gần 2 năm thì Hoàng Cầm ra đi vì bệnh cao huyết áp. Theo nguyên vọng của Hoàng Cầm, ông được đưa về thị trấn nhỏ mù sương Tam Ðảo, yên nghỉ bên người vợ tần tảo, nơi có tiếng nước suối chảy, mây phủ tràn đỉnh núi.
"Dẫn chúng tôi ra phần mộ của bố mình, bà Hoàng Thị Ðịnh nói: “Bố tôi lúc sống là người thương con, thương cháu, suốt đời ông chỉ đi theo cách mạng và lo cho dân”. Lúc ra đi ông chia sẻ: “Bố được cách mạng biết tới và ghi công thế này là mãn nguyện lắm rồi, chẳng còn phải hối tiếc hay trăn trở gì khi suốt một đời đi theo và phục vụ cách mạng”.
#bếp hoàng cầm #vua bếp hoàng cầm #bếp hoàng cầm chế tạo

Bài liên quan

Kho tri thức

Hé lộ những điều bí mật về vua Louis XIV của Pháp

(Kiến Thức) - Chỉ tắm 3 lần trong đời, dạ dày to gấp 2 lần người bình thường... là những điều bí mật về vua Louis XIV của Pháp.

He lo nhung dieu bi mat ve vua Louis XIV cua Phap
Sau 23 năm kết hôn, vua Louis XIV nổi tiếng của Pháp mới có con trai thừa kế ngôi báu với hoàng hậu sau nhiều lần xảy thai. Điều bí mật về vua Louis XIV của Pháp này không phải ai cũng biết.
Xem chi tiết

Kho tri thức

Khám phá bài thuốc sắc đẹp của Từ Hi Thái Hậu

Từ Hi Thái Hậu bị nhiều điều tiếng thị phi do lối sống cực kỳ xa xỉ và thói dâm đãng “vô tiền khoáng hậu”. 

Những toa thuốc bổ và thuốc chữa bệnh mà Thái Y Viện đã viết riêng cho Từ Hi Thái Hậu là một trong những chuyện “thâm cung bí sử” hấp dẫn nhất của Thanh Triều. Vậy thì thực hư ra sao?
Khám phá bài thuốc sắc đẹp của Từ Hi Thái Hậu
Chân dung Từ Hi Thái Hậu.
Đầu năm 1980, Viện Y học Cổ truyền Bắc Kinh đã được phép mở lại kho thư tịch của triều đại Mãn Thanh liên quan đến việc chăm sóc sức khỏe cho Từ Hi vốn từng bị niêm phong suốt gần một thế kỷ. Trong những tài liệu vô giá ấy, các học giả đã đặc biệt chú ý đến những toa thuốc bổ, toa thuốc trị bệnh, và cả những toa đặc chế mỹ phẩm mà Viện Thái Y đã biên soạn dành riêng cho bà. Những kết quả bước đầu của công trình nghiên cứu này đã được Viện Y học Cổ truyền Trung Quốc công bố vào tháng 11/1981. 

Viện này đã thành lập “Nhóm đặc nhiệm” để tiến hành công trình khảo cứu về “Hoạt động của ngành Thái Y vào đời Mãn Thanh”, do giáo sư - bác sĩ Trần Khả Kí chủ trì. 

 Nhóm đặc nhiệm này đã được Chính phủ Trung Quốc cho phép mở lại kho thư tịch của Thanh triều để nghiên cứu những tài liệu nguyên bản đã bị niêm phong suốt gần một thế kỷ và họ đã phân loại các tài liệu ấy thành bốn nhóm: những hồ sơ bệnh án của các hoàng đế và hậu phi nhà Thanh, những toa thuốc viết cho các hoàng đế và hậu phi nhà Thanh, những hồ sơ lưu trữ của Thái Dược Viện và những tài liệu chính sử liên quan đến cuộc sống riêng tư của các hoàng đế và hậu phi nhà Thanh.

Sau gần 2 năm làm việc, đến tháng 11/1981, Nhóm đặc nhiệm đã chính thức công bố kết quả bước đầu từ công trình nghiên cứu của họ qua 3 tập tài liệu mà họ đã đúc kết, gồm: 

“Thanh Cung Y án nghiên cứu” (Nghiên cứu những bệnh án trong Cung đình vào đời Thanh), “Thanh Cung phối phương nghiên cứu” (Nghiên cứu những toa thuốc trong Cung đình vào đời Thanh) và “Từ Hi Quang Tự y phương tuyển nghị” (Bàn về những toa thuốc của Từ Hi Thái hậu và Quang Tự Hoàng đế). 

Cho đến thời điểm ấy, mặc dù công trình nghiên cứu mới chỉ đạt được những kết quả bước đầu, nhưng cũng đã làm giàu thêm cho nền y học cổ truyền của Trung Quốc cả về mặt phát triển lý luận lẫn kinh nghiệm chữa trị. 

Bên cạnh đó, công trình nghiên cứu này còn giúp làm sáng tỏ những điều bí ẩn từng gây nhiều tranh cãi về những biến cố trong lịch sử của Thanh Triều. Thí dụ như có phải vua Đồng Trị, con trai của Từ Hi đã chết vì bệnh giang mai hay do bị mẹ đầu độc? Phải chăng Từ Hi đã bức tử cháu của mình là vua Quang Tự, và Từ Hi chết trước hay Quang Tự chết trước?

 Hồ sơ bệnh án và những toa thuốc của Từ Hi Thái hậu cho chúng ta biết thêm những gì về bà? Người ta tuyển chọn 209 toa thuốc của Từ Hi, chia thành 3 nhóm lớn gồm có các toa thuốc bổ, thuốc bệnh và mỹ dung (làm đẹp). Những toa thuốc này chẳng những cho người ta có thêm nhiều dữ kiện để tìm hiểu về tình trạng sức khỏe của Từ Hi trong những năm bà cầm quyền, mà chúng còn bật mí, giải mã những biến cố lịch sử liên quan đến cuộc đời và nhân cách chính trị của bà.
 Toa thuốc bổ thì có hai loại, thuốc “Ích thọ” (có ích cho tuổi thọ, có nghĩa là thuốc bổ toàn diện, nhắm vào hiệu quả lâu dài) và thuốc “Cường sinh” (giúp tăng cường sinh lực, công hiệu nhanh và có tác dụng như thuốc kích thích thời nay).
 Từ Hi bắt đầu dùng các toa thuốc Ích thọ một cách đều đặn từ năm 1875 (40 tuổi) đến năm 1905 (70 tuổi). Có tất cả 12 toa Ích thọ khác nhau, tùy thuộc vào thể trạng của bà, nhưng hầu hết đều chủ về bồi bổ tỳ vị. Thuốc được bào chế dưới dạng thuốc nước và thuốc viên để uống.
 Từ Hi bắt đầu dùng các toa thuốc Cường sinh từ năm 1880 (45 tuổi) đến năm 1900 (65 tuổi). Có tất cả 16 toa Cường sinh khác nhau, hầu hết đều chủ về bồi bổ Thận và Khí. Thuốc được bào chế dưới dạng thuốc viên để uống và dầu cao để bôi trên da. Tuy Từ Hi mất vào năm 1908 khi bà 73 tuổi, cũng không phải là thọ lắm đối với một người tham sống như bà, nhưng thể trạng của bà khỏe mạnh cho đến tận những năm cuối đời.
 Toa Mỹ dung (làm đẹp) của Từ Hi có 3 loại chính: dầu cao và phấn dùng để bôi ngoài da, thuốc gội đầu và nước tắm. Tùy thuộc vào trời nắng, trời gió, trời mưa hay trời tuyết khi Từ Hi đi ra ngoài, Viện Thái Y bào chế các loại nước tắm và thuốc gội đầu khác nhau để bà dùng khi hồi cung.
 Có một điều lý thú là khi nhìn vào những toa thuốc của Từ Hi và Quang Tự, người ta thấy rằng nhiều vị thuốc với dược tính mạnh từng bị vua Khang Hi loại bỏ khi ông khâm định lại sách “Bản thảo cương mục” và không cho phép dùng trong thái y, thì đến đời Đồng Trị, Từ Hi lại cho phép dùng lại, mặc dù kiến thức về y dược của bà rất hạn chế và hơn nữa bà lại là người cực kỳ thận trọng trong việc dùng thuốc.
Kiệu Từ Hi.
Kiệu Từ Hi.
 Từ Hi Thái hậu chữa bệnh như thế nào? Cùng một toa thuốc, người ta luôn luôn bào chế 2 liều lượng giống nhau, dưới sự giám sát trực tiếp của hai vị thái y. Và sau khi thuốc bào chế xong, hai vị này phải nếm trước rồi mới dâng lên cho Từ Hi dung.
  Dưới đây là một số toa thuốc bổ trích từ tập tài liệu “Từ Hi Quang Tự y phương tuyển nghị”, ấn hành năm 1981 (Bắc Kinh, Trung Quốc). Những toa thuốc “Ích thọ” này đã được Viện Thái Y của Thanh triều biên soạn riêng cho Tây Cung Hoàng Thái Hậu Từ Hi. Tên của các vị thuốc trong tài liệu được ghi bằng hai thứ tiếng La-tinh (tên khoa học) và tiếng Hoa. Liều lượng thì được ghi bằng đơn vị gram. (Lưu ý: Chỉ xin giới thiệu để độc giả tham khảo, chứ không khuyến khích sử dụng).
 Toa thuốc “Dưỡng tâm diên linh ích thọ đan” (Toa này được hai quan Thái Y Trang Thọ Hà và Lý Đức Trường lập vào ngày 9 tháng 11 âm lịch năm 1875, lúc Từ Hi Thái Hậu 40 tuổi):  Phục Thần (15g); Bách Tử Nhân (12g); Đảng Sâm (12g); Bạch Thược (12g); Đơn Bì (12g); Đơn Qui (15g);  Xuyên Khung (6g); Sinh Địa Hoàng (12g);Chi Tử (9g); Hoàng Cầm (9g); Trần Bì (9g);Bạch Truật (6g); Chỉ Xác (12g); Toan Táo Nhân (12g).
Toa thuốc “Trường xuân ích thọ đan”  (Toa này được Viện Thái Y biên soạn vào ngày mùng 5 tháng 2 âm lịch năm 1880, khi Từ Hi Thái Hậu 45 tuổi): Thiên Đông (60g); Mạch Đông (60g); Thục Địa Hoàng (60g); Sơn Dược (60g); Ngưu Tất (60g);Sinh Địa Hoàng (60g); Đỗ Trọng (60g); Sơn Chu Du (60g);Phục Linh (60g); Nhân Sâm (60g);Mộc Hương (60g);Bách Tử Nhân (60g); Ngũ Vị Tử (60g);Ba Kích Thiên (60g);Xuyên Tiêu (30g); Tạch Tả (30g); Thạch Xương Bồ (30g);Viễn Chí (30g); Thổ Ti Tử (120g); Nhục Thung Dung (120g); Cao Kỷ Tử (45g); Phúc Bàn Tử (45g); Địa Cốt Bì (45g)…/.
Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

TIÊU ĐIỂM

SỰ KIỆN NGHỊ TRƯỜNG

CHIẾN SỰ TRUNG ĐÔNG

LỪA ĐẢO CÔNG NGHỆ

KIẾN THỨC CẦN BIẾT

Tin mới