Nói đến các chiến thần thời Nam Tống, nổi tiếng nhất phải kể đến Nhạc Phi và Hàn Thế Trung. Đây là hai trong “Bốn đại tướng quân Trung Hưng”, bất khả chiến bại, khi ra trận gây tổn thất nặng nề cho quân địch và được người thế hệ tương lai thờ tự, ca ngợi.
Đặc biệt là tướng quân Nhạc Phi – người đã khiến Kim Ngột Truật phải than thở rằng: “Dễ lay chuyển một ngọn núi, nhưng khó để lay chuyển quân Nhạc Gia”.
Lúc Hoàng Đạo Nhân đi sứ ở nước Kim, nghe tin Nhạc Phi mất thì về tâu với vua Tống Cao Tông rằng: “Giặc Kim chỉ sợ có một mình Nhạc Phi, gọi ông bằng cha. Các tù trưởng của giặc Kim nghe ông mất, bày tiệc rượu uống để ăn mừng!”
Tướng quân nước Kim dù căm thù Nhạc Phi, nhưng khi nhắc đến tên ông, tất thảy trên dưới đều thể hiện sự ngưỡng mộ. Sử sách nước Kim ghi rõ ràng những lần họ bị Nhạc Phi đánh bại. Không phải như sử sách nhà Tống khi đó, mọi chiến công của Nhạc Phi đều bị gian thần Tần Cối cướp lấy, hoặc bị xóa bỏ hết.
Tên tuổi của Nhạc Phi và Hàn Thế Trung nổi tiếng khắp thiên hạ nhờ sự lan truyền rộng rãi của bộ phim “Tiểu sử Nhạc Phi”. Nhưng cũng không quá lời khi gọi họ là chiến thần. Trong cuộc chiến Nam Tống chống lại nhà Kim, còn có một vị tướng quân khác, tuy không nổi tiếng nhưng thành tích của ông được sử sách ghi lại rất oanh liệt. Đó chính là tướng quân Tất Tái Ngộ.
Nhiều người nhận định Tất Tái Ngộ mưu trí hơn Nhạc Phi và dũng cảm hơn Hàn Thế Trung, là một nhà chỉ huy quân sự dũng mãnh, một chiến thần khiến quân Kim phải kính sợ.
Sau khi Triệu Cấu sáng lập nhà Nam Tống, mọi người đều lo lắng. Mặc dù Nhạc Phi và quân đội Nhạc Gia của ông đã ổn định được triều đại. Nhưng Triệu Cấu cuối cùng đã thỏa hiệp với người Kim và giết Nhạc Phi. Lúc này, quân Kim rút lui trả lại hòa bình cho Nam Tống.
Sau khi Nhạc Phi bị giết oan, Nam Tống có được hòa bình, Triệu Cấu yên tâm làm hoàng đế mà không lo bị người Kim quấy rối hay phải chịu sự độc tài về quân đội của các tướng lĩnh. Triều đình tạm thời ổn định, nhưng người kế vị Triệu Cấu lại có tư tưởng khác.
Đến năm 1206, tức năm thứ hai dưới thời cai trị của Hoàng đế Tống Ninh Tông, nhà Nam Tống quyết định tiến hành Bắc phạt.
Về lý do có thể giải thích như sau: nhà Tống không chịu hòa hảo với nhà Kim là vì Hàn Thác Trụ. Ông là một kẻ chuyên quyền, từ lâu đã can thiệp sâu vào triều chính nên quyền lực rất lớn. Hoàng đế Nam Tống bấy giờ yếu nhược nên cũng phải nể ông ta ba phần. Vì vậy, Hàn Thác Trụ lại càng độc đoán. Ông ta cũng không coi trọng người Kim nên quyết định phát động Bắc phạt.
Ngay từ năm 1204, khi nhận được tin báo rằng nhà Kim đã suy thoái, Hàn Thác Trụ đã chuẩn bị sẵn sàng gây chiến trở lại. Vào tháng 5 năm Khai Hi thứ hai, Hàn Thác Trụ bổ nhiệm Tiết Thúc làm sứ thần đến Hồ Bắc và Kinh Tây, Đặng Hữu Long đến Lưỡng Hoài, Ngô Hy đến Thiểm Tây và Hà Đông, Quách Nghê đến Sơn Đông, Triệu Thuần đến Kinh Đông và Hoàng Phủ Bân làm lộ chính và phó chiêu Bắc Kinh, đồng thời phát động một cuộc viễn chinh quy mô lớn tiến về phía bắc nhằm giành lại lãnh thổ đã mất ở Trung Nguyên.
Lúc đầu, họ đã thắng một số trận, giành được một vài phần lãnh thổ, chiếm được Tứ Châu, Bao Tín, Dĩnh Thượng và những nơi khác.
Với kết quả này, Hàn Thác Trụ vui mừng khôn xiết. Ông ra lệnh cho toàn quân nhà Tống dũng cảm tiến lên. Người này không phải là Nhạc Phi, quân của ông ta cũng không phải quân Nhạc Gia.
Tuy nhiên, về sau ông Hàn Thác Trụ thất bại. Ngay lúc quân Tống bại trận, một người đột nhiên xuất hiện, toàn quân lập tức khí thế hơn hẳn. Ông chính là Tất Tái Ngộ.
Tất Tái Ngộ điều quân Nam Tống giao chiến quân Kim
Trên thực tế, sở dĩ quân Tống lúc đầu có thể chiếm được Tứ Châu cũng là do Tất Tái Ngộ. Khi đó, Tất Tái Ngộ đeo mặt nạ dẫn đầu một đội kỵ binh đến phía đông thành Tứ Châu giết chết hàng trăm quân địch, khiến chúng tan tác và chạy trốn khỏi thành phía bắc.
Tất Tái Ngộ tiếp tục tấn công Tây Thành, cắm cờ của tướng quân và hét lên: “Tất tướng quân của nhà Đại Tống đã đến đây. Các ngươi nếu muốn sống sót ở Trung Nguyên thì nhanh chóng hạ vũ khí xuống.” Quân Kim nghe thấy tên ông thì khiếp đảm, nhanh chóng đầu hàng và rút khỏi thành.
Sau đó, Tất Tái Ngộ hộ tống quân Tống rút lui tại Linh Bích. Với hai thanh kiếm trong tay, kỵ binh ở ông xâm nhập vào đội hình địch, đánh bại 5.000 quân và 480 kỵ binh.
Khi đó, một tướng quân nhà Kim đã thách đấu Tất Tái Ngộ. Ông lúc này đã gần sáu mươi tuổi, nhưng vừa xông lên đã chém chết tướng địch.
Quân Tống đang dần rút lui, quân Kim phát động phản công ồ ạt với 70.000 quân bao vây Sở Châu, đồng thời phái 100.000 quân tiến công Lục Hợp. Tất Tái Ngộ dẫn quân đến giúp Sở Châu, đốt lương thực và cỏ của quân Kim, sau đó tiến đến Liêu Hà.
Quân Kim đẩy lui quân Tống và tiến quân theo hướng nam, bao vây trấn Sở Châu của nhà Tống, ngay phía nam sông Hoài. Tất Tái Ngộ dẫn quân bảo vệ Sở Châu, buộc quân Kim phải thu lại vòng vây sau ba tháng.
Chính trong trận Lục Hợp, Tất Tái Ngộ đã thể hiện tài thao lược siêu phàm của mình. Ông khéo léo dùng người rơm để “mượn tên”. Khi đó Tất Tái Ngộ đứng trên cổng thành, nhìn các trại lính Kim ở phía xa, ông rất lo lắng vì quân đội đã hết mũi tên. Nếu bây giờ người Kim tấn công, quân Tống không biết xoay sở ra sao.
Suy nghĩ một hồi, ông chợt nảy ra ý tưởng và rồi sai người bện nhiều người rơm, mặc quần áo lính rồi đặt trên tường thành. Quân Kim cho rằng đó là người thật, lập tức bày tiễn trận phóng mũi tên như mua vào thành. Khi họ phát hiện ra đó chỉ là người giả thì Tất Tái Ngộ đã thu được hàng vạn mũi tên mà không cần tốn sức.
Không dừng lại ở đó, Tất Tái Ngộ liên tiếp thắng nhiều trận chiến khác. Quân Kim huy động hàng vạn kỵ binh đánh quân Tống. Lúc này quân Tống chỉ có vài nghìn quân, nếu đánh thì nhất định không trụ được. Để bảo toàn lực lượng và sức mạnh, Tất Tái Ngộ nghĩ kế rút lui.
Quân Kim đã tới thành, nếu biết quân Tống đang rút lui thì sẽ đuổi giết như vậy quân Tống sẽ bị tổn thất nặng nề. Do đó, Tất Tái Ngộ nói với binh lính: “Mau chuẩn bị vài chục con cừu cho ta. Ta đã có diệu kế!”
Ông ra lệnh cho quân lính trói hai chân sau của đàn cừu lên cây và đeo trống lên cổ cho chúng dùng sức dãy dũa mà đá vào. Tiếng trống do đàn cừu vận sức gióng lên ầm ầm và liên hồi.
Lúc đầu, quân Kim tưởng quân Tống ban đêm cướp trại nên vội huy động quân chuẩn bị chiến đấu. Không ngờ từ doanh trại nhà Tống chúng chỉ nghe thấy tiếng trống trận rung lên ầm ầm mà không có một tên lính nhà Tống nào ra khỏi thành.
Người Kim rất tức giận, nhưng sau khi nghe quen quân Tống đánh trống, họ vì mất sức nên cũng thôi cảnh giác. Mãi đến ngày thứ ba, tiếng trống cứ thế yếu dần, người Kim nghĩ đã đến lúc phản công, nhưng khi xông đến. Quân Tống đã rút lui tự lúc nào. Thì ra Tất Tái Ngộ đã dùng chiến thuật “đánh trống lảng” để làm địch bối rối và dùng hai ngày đó để rút lui an toàn.
Chúng ta có thể thấy Tất Tái Ngộ quả thực không chỉ dũng cảm mà còn mưu trí hơn người. Nếu người ta ví ông như Gia Cát Lượng của Nam Tống cũng là có cơ sở.
Tất Thái Ngộ tháo vát và tiên đoán như thần, có thể giữ một cái đầu lạnh trong nhiều tình huống nguy hiểm khác nhau và áp dụng binh pháp đối phó với địch theo từng tình huống khác nhau để giành chiến thắng một cách bất ngờ.
Sau cuộc đàm phán hòa bình giữa nhà Kim và nhà Tống vào năm Gia Định thứ nhất (năm 1208), Tất Tái Ngộ thất vọng với triều đình và liên tục yêu cầu được “giải ngũ” quay trở lại quê hương của mình. Ông phản đối nghị hòa, nhưng bị Hoàng đế Tống Ninh Tông từ chối.
Tuy nhiên, vào năm Gia Định thứ 10 (năm 1217), quân Kim lại tiếp tục xâm chiếm Nam Tống. Tất Tái Ngộ lúc này đã gần 70 tuổi nên không còn khả năng tham chiến nữa. Ông qua đời vì bạo bệnh ngay sau đó và được truy tặng Thái sư, đặt thụy hiệu là Trung Nghị.
Có thể nói Tất Tái Ngộ dù không nổi tiếng nhưng những cống hiến của ông cho nhà Nam Tống là vô cùng to lớn. Nếu xem xét tài năng và công trạng của ông trong chiến đấu, cũng hợp lý khi nói rằng, ông giỏi hơn Nhạc Phi và dũng cảm hơn Hàn Thế Trung.
