Dùng thuốc đơn giản để cải thiện
Trong y học cổ truyền, thiểu năng tuần hoàn não (rối loạn tiền đình) thuộc phạm vi các chứng huyễn vựng, đầu thống, thất miên, tiểu trúng phong… Phương pháp trị liệu hết sức phong phú từ châm cứu, xoa bóp, đến khí công, dưỡng sinh, y thực trị… đặc biệt, dùng các bài thuốc đơn giản từ những vị thuốc dế kiếm, dễ chế, dễ dùng và rẻ tiền nhưng đã được nghiên cứu trên thực nghiệm và lâm sàng, chứng minh có tác dụng cải thiện tuần hoàn não, tuần hoàn vành tim, điều chỉnh rối loạn lipid máu, phòng và chống tắc mạch…
Trà sắn dây + câu đằng: Sắn dây tươi (sinh cát căn) 15 - 18g, câu đằng 6 - 9g. Hai vị thái vụn trộn đều, mỗi lần lấy 20 - 30g cho vào túi vải hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 - 30 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.
Công dụng: Thăng thanh sinh tân, bình can tức phong, dùng rất tốt cho người bị thiểu năng tuần hoàn não do hư xương sụn cột sống cổ có huyết áp cao, đầu gáy cứng đau, tai ù tai điếc. Tuy nhiên, người dễ bị đi lỏng do tỳ vị hư yếu thì không nên dùng bài thuốc này.
 |
Trà thuốc: Thiên ma 10g, bán hạ chế 9g, xuyên khung 7g, sa tiền tử 15g. Các vị tán vụn trộn đều, mối lần lấy 40g cho vào túi vải, hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.
Công dụng: Tức phong, sáng mắt, táo thấp, hoá đàm, dùng thích hợp với những người bị thiểu năng tuần hoàn não biểu hiện triệu chứng mình mấy nặng nề, hay chóng mặt, buồn nôn, lợm giọng, đại tiện lỏng nát...Những người bị âm hư hoả vượng, hay phiền táo thì không nên dùng bài này.
Trà linh chi: Nấm linh chi 3 - 5 g thái vụn, hãm với nước sôi uống thay trà trong ngày, mỗi ngày từ 1 - 2 lần. Công dụng : bổ hư, an thần, chỉ khái, bình suyễn, giáng áp, dùng thích hợp cho những người bị thiểu năng tuần hoàn não có cao huyết áp, thiểu năng mạch vành, rối loạn lipid máu và đường huyết cao.
Thuốc linh chi: Nấm linh chi 10g, hà thủ ô chế 15g, ngọc trúc 15g, kỷ tử 15g, nữ trinh tử 15g, thạch xương bồ 10g. Tất cả đem sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang. Công dụng : bổ ích can thận, dùng rất tốt cho những người bị thiểu năng tuần hoàn não do vữa xơ động mạch.
Thuốc hồng hoa: Hồng hoa 10g, đan sâm 30g, sinh sơn tra 30g. Tất cả đem sắc kỹ lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang, chia uống 2 lần sáng và chiều. Công dụng : Hoạt huyết, hoá ứ, tiêu trệ, làm giảm cholesterol máu, dùng thích hợp cho những người bị thiểu năng tuần hoàn não có cao huyết áp, thiểu năng mạch vành và rối loạn lipid máu. Phụ nữ có thai hoặc đang hành kinh thì không nên dùng bài này.
Thuốc sinh địa: Sinh địa sấy khô 12g, mạch môn 12g, huyền sâm 12g, thạch hộc 9g, nữ trinh tử 9g, nhục dung 9g. Tất cả đem sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang, chia uống 2 lần sáng và chiều. Công dụng : thanh nhiệt tư âm, bổ can ích thận, dùng thích hợp cho những người bị thiểu năng tuần hoàn não có các chứng đầu choáng, mắt hoa, tứ chi tê bì, khó thở tức ngực, miệng khô họng ráo, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ. Người có chứng đàm thấp, tỳ vị hư yếu dễ đi lỏng thì không nên dùng bài thuốc này.
Bột đan sâm + tam thất: Đan sâm 100g, tam thất 20g. Cả hai thứ đem sao thơm rồi tán thành bột mịn, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 5g. Công dụng : hoạt huyết, bổ huyết, dùng thích hợp cho những người bị thiểu năng tuần hoàn não có thiếu máu cơ tim, vữa xơ động mạch. Phụ nữ có thai hoặc đang hành kinh thì không nên dùng bài thuốc này.
Dễ nhũn não và tai biến mạch máu não
Thiểu năng tuần hoàn não (hay thiếu máu não) trước đây chủ yếu gặp ở những người cao tuổi, đặc biệt là người lao động trí óc. Nhưng hiện tại đang gia tăng, gặp rất nhiều ở cả người trẻ.
 |
Có hai nguyên nhân chính: Một là do các mảng vữa xơ làm hẹp lòng động mạch cung cấp máu nuôi não; hai là do hư xương sụn cột sống cổ gây nên tình trạng thiểu năng hệ động mạch đốt sống – thân nền.
Cả hai nguyên nhân đều đưa đến hậu quả làm tổ chức não thiếu dưỡng khí và từ đó phát sinh hàng loạt triệu chứng. Biểu hiện đầu tiên là bệnh nhân cảm thấy cảm giác mơ hồ, chậm chạp, kém linh hoạt, rồi nhức đầu (chiếm 90%), chóng mặt (87%).
Bệnh nhân luôn cảm thấy căng, nặng trong đầu, nhất là khi phải suy nghĩ nhiều, thỉnh thoảng loạng choạng khi đi hoặc đứng, đôi khi cảm thấy hoa mắt, tối sầm mặt lại nhất là khi chuyển tư thế nằm sang tư thế đứng đột ngột. Ngoài ra, bệnh nhân cảm thấy các cảm giác tê bì ở đầu ngón tay, đau cột sống, đau cổ, gáy...; mất ngủ, khó ngủ, đêm không ngủ, ngày hay ngủ gà gật, rối loạn chú ý, rối loạn cảm xúc, rối loạn nhân cách....
Khi có những biểu hiện trên, người dân cần đi khám sức khỏe sức khỏe định kỳ để có hướng dự phòng và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nhũn não và tai biến mạch máu não.
BS Khánh Hoàng (Hội Đông Y Việt Nam)
