Giai đoạn từ năm 2000 trước Công nguyên đến năm 1500 trước Công nguyên, nền văn minh Minoan phát triển hưng thịnh trên đảo Crete và các đảo lân cận. Họ xây dựng những cung điện được trang trí bằng tranh tường, tổ chức các hoạt động thể thao như nhảy qua bò tót và tạo ra các hệ thống chữ viết mà các chuyên gia vẫn chưa thể giải mã được.

Một trong những thành phố quan trọng nhất mà người Minoan xây dựng là Knossos nằm trên bờ biển phía Bắc của Crete. Knossos có một cung điện rộng bằng 2 sân bóng đá.

Vào khoảng năm 1500 trước Công nguyên, chữ viết của người Minoan không còn được sử dụng nữa và các cung điện của nền văn minh này cho thấy bằng chứng về sự suy tàn và tàn phá. Từ đây, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã cố gắng giải mã nguyên nhân khiến nền văn minh Minoan diệt vong.

Các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều lời giải thích khác nhau về nguyên nhân khiến nền văn minh Minoan sụp đổ bao gồm: Núi lửa phun trào, động đất, biến đổi khí hậu, sự gián đoạn các tuyến đường thương mại và xung đột với người Mycenae - một nhóm người từ lục địa Hy Lạp.

Một sự thay đổi lớn sau năm 1500 trước Công nguyên là ngôn ngữ. Trong khi người Minoan sử dụng 2 hệ thống chữ viết chưa được giải mã, được gọi là Linear A và chữ tượng hình Crete, người Mycenae lại sử dụng một loại chữ viết gọi là Linear B.

Philip Betancourt - giáo sư danh dự về lịch sử nghệ thuật và khảo cổ học thời tiền sử vùng Aegean tại Đại học Temple ở Philadelphia cho hay loại chữ viết Linear B mã hóa ngôn ngữ Hy Lạp.

"Nếu sự biến mất dần dần của ngôn ngữ của người Minoan được xem là dấu hiệu cho nền văn hóa này thì nó đã bị mất đi dần sau cuộc xâm lược của những người nói tiếng Hy Lạp. Điều này đã dần làm thay đổi diện mạo của nền văn hóa Minoan", giáo sư Betancourt cho hay.

Giáo sư Betancourt cho biết thêm sự thay đổi ngôn ngữ trên "không ảnh hưởng đến toàn bộ hòn đảo Crete cùng một lúc, đã xảy ra vào khoảng giữa thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên".

Từ đây, một quan điểm cho rằng việc người Mycenae nói tiếng Hy Lạp có mặt tại Crete đã trở thành một trong những nguyên nhân khiến nền văn minh Minoan từ từ lụi tàn và biến mất khỏi lịch sử.

Trong khi đó, giáo sư danh dự về văn học cổ điển và nghiên cứu Địa Trung Hải tại Đại học Illinois, Chicago, bà Nanno Marinatos cho biết không hề có cuộc xâm lược nào. "Người Minoan có đầy đủ công nghệ để tránh các mối đe dọa" và lưu ý rằng nền văn minh cổ xưa này có lực lượng hải quân có thể ngăn chặn bất kỳ kẻ xâm lược nào.

Giáo sư danh dự Marinatos cho rằng, một sự kiện khí hậu lớn có thể đã góp phần vào sự suy tàn của nền văn minh Minoan. Vụ phun trào núi lửa Thera - một ngọn núi lửa trên một hòn đảo ở biển Aegean cách Crete 110 km về phía Bắc, vào khoảng năm 1500 trước Công nguyên, có thể đã gây ra thiệt hại rất lớn cho người Minoan bằng cách phá hủy tàu thuyền và làm gián đoạn mạng lưới thương mại. Thảm họa thiên nhiên tồi tệ này có thể đã đóng một vai trò quan trọng trong sự diệt vong của nền văn minh của Minoan.

Một khả năng khác được Giáo sư Betancourt đưa ra là nền văn minh Minoan chưa bao giờ bị diệt vong. "Câu trả lời đơn giản là, giống như hầu hết các xã hội phức tạp thời cổ đại, nền văn minh Minoan chỉ đơn giản là tiến hóa thành một xã hội với định nghĩa hiện đại sau này. Các nghiên cứu di truyền cho thấy gene của người Minoan vẫn còn tồn tại. Hậu duệ của họ vẫn sống ở Crete và những nơi khác trên thế giới", Giáo sư Betancourt nói.

Giáo sư danh dự Middleton đồng ý rằng "không có sự kết thúc đột ngột nào đối với nền văn minh Minoan ở Crete, mà chỉ là một loạt các thay đổi diễn ra trong một thời gian dài". Ông lưu ý rằng các vị thần Minoan vẫn được thờ cúng trong nhiều thế kỷ sau năm 1500 trước Công nguyên.