Vào mùa thu năm 1972, các công nhân tại thành phố Varna của Bulgaria tình cờ phát hiện một nghĩa địa cổ chứa đầy kho báu quý giá. Tại nghĩa trang này, giới chuyên gia tìm thấy hơn 3.000 hiện vật bằng vàng có niên đại từ năm 4600 trước Công nguyên đến năm 4300 trước Công nguyên. Theo đó, đây là những hiện vật bằng vàng cổ nhất thế giới từng được tìm thấy cho đến nay.
Trong hơn 20 năm khai quật, các nhà khảo cổ tìm thấy các hiện vật bằng vàng từ 62 trong số khoảng 300 ngôi mộ tại nghĩa địa ở Varna. Đặc biệt, 1/3 số hiện vật bằng vàng được tìm thấy trong một ngôi mộ duy nhất. Đó là ngôi mộ số 43 - nơi các nhà khảo cổ còn tìm thấy bộ hài cốt của người đàn ông qua đời khi hơn 60 tuổi vào khoảng 6.000 năm trước.
Người đàn ông được chôn trong ngôi mộ số 43 với số lượng đồ tùy táng khủng có thể là thợ kim hoàn. Người này được chôn cùng với nhiều hiện vật bằng vàng, bao gồm vòng cổ, vòng tay, khuyên tai và mặt dây chuyền bằng vàng đính hạt, chiếc rìu có cán bọc vàng...
Tổng cộng, các nhà khảo cổ đã tìm thấy tổng số hiện vật bằng vàng nặng có trọng lượng 6 kg vàng tại nghĩa địa ở Varna. Với niên đại lên hơn 6.600 năm tuổi, kho báu quý giá tìm thấy ở địa điểm này được xem là bằng chứng lâu đời nhất về việc con người chế tác vàng trên thế giới.
Hiện các nhà khảo cổ học vẫn chưa thể giải mã bí ẩn về nghề chế tác vàng tại khu vực ngày nay là Varna từ rất sớm, hơn 6 thiên niên kỷ trước. Theo Bảo tàng Khảo cổ học Varna, nơi lưu giữ bộ sưu tập hiện vật bằng vàng được khai quật ở Varna, nghề chế tác vàng tại đây có thể liên quan đến một số đổi mới trong khai thác mỏ, luyện kim và thương mại đường dài diễn ra trong thời Đồ đồng.
"Khu nghĩa địa ở Varna minh họa giai đoạn đầu của sự hình thành một xã hội phân chia giai cấp, một nguyên mẫu của cấu trúc xã hội và chính trị. Là những hiện vật thể hiện địa vị xã hội của chủ sở hữu, các cổ vật bằng vàng mang tính thiêng liêng và tượng trưng hơn là thể hiện sự giàu có", đại diện Bảo tàng Khảo cổ học cho biết.
Theo bảo tàng, một số ít người được chôn cất tại nghĩa trang Varna với lượng vàng khổng lồ, ví dụ như người đàn ông trong ngôi mộ số 43, rất có thể là lãnh đạo, người có địa vị quan trọng trong xã hội thời bấy giờ. Điều này cho thấy Varna có thể là một trong những nền văn minh cổ xưa nhất thế giới.
