Chỉ còn 3 ngày nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại của người dân tăng đột biến khiến nhiều doanh nghiệp vận tải cũng phải "căng mình" điều phối biểu đồ xe. Tuy nhiên, một số nhà xe chỉ vì lợi nhuận trước mắt ở thời điểm Tết mà "thi gan" đánh đổi an toàn của hành khách khi "nhồi nhét" người trên chiếc xe đã chật kín.

NHỮNG CHIẾC XE 'NHỒI NGƯỜI' ĐƯỜNG DÀI

Ngày 13/2, trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, Đội 1 Cục CSGT vừa lập biên bản xử phạt với tài xế L.V.Đ. (SN 1986, quê Tuyên Quang) do có hành vi điều khiển ô tô chở khách (chạy tuyến có cự ly lớn hơn 300km) quá số người quy định (83 người trên xe 45 chỗ). Với vi phạm nêu trên, tài xế Đ. sẽ bị phạt 57 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Ngoài ra, CSGT cũng lập biên bản xử phạt với chủ xe khách nêu trên là HTX Hợp tác xã thương mại dịch vụ Trần Phú 2 (ở phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang) về hành vi để cho người làm công điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm. Mức tiền phạt là 150 triệu đồng; Tước quyền sử dụng phù hiệu xe tuyến cố định 2 tháng.

Theo Cục CSGT, vào lúc 9h30' ngày 13/2, tài xế L.V.Đ. điều khiển ô tô khách biển số 23C-045.xx chở quá số người quy định (83 người trên xe 45 chỗ) trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Hành vi vi phạm này sau đó bị người dân phản ánh tới Cục CSGT.

Sau khi nhận tin báo, Đội 1 đã dừng ô tô nêu trên để xử lý. Ngoài ra, cảnh sát cũng bố trí phương tiện khác để vận chuyển số hành khách bị vượt quá quy định.

Trước đó, khoảng 22h ngày 10/2, Đội CSGT đường bộ số 5 (Phòng CSGT Công an TP Hải Phòng) cũng đã nhanh chóng phát hiện và dừng kiểm tra xe khách BKS 23B-004.xx chạy tuyến Hà Giang – Hải Phòng, cự ly hơn 300km.

Kết quả kiểm tra cho thấy trên xe có tới 72 hành khách, trong khi phương tiện chỉ được phép chở 41 chỗ nằm, 1 chỗ ngồi và 1 lái xe. Tức số người thực tế vượt gần gấp đôi quy định.

Tài xế bị lập biên bản xử phạt về hành vi chở quá số người; chủ xe cũng bị xử lý vì giao phương tiện cho người làm công thực hiện hành vi vi phạm. Tổng mức phạt lên tới 193,5 triệu đồng, kèm hình thức tước phù hiệu 2 tháng và trừ điểm giấy phép lái xe.

Thực tế cho thấy, phần lớn các trường hợp vi phạm đều rơi vào tuyến đường dài trên 300km, nơi tài xế phải di chuyển liên tục nhiều giờ, thậm chí xuyên đêm. Việc chở quá số người không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây nguy hiểm đến tính mạng khi chỉ cần một tình huống phanh gấp hoặc va chạm trên cao tốc, hậu quả có thể rất thảm khốc.

'QUẢ BOM' DI ĐỘNG TRÊN ĐƯỜNG

Từ các vụ việc xe khách "nhồi nhét" trên, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng tình trạng nhồi nhét khách dịp Tết không chỉ là vi phạm hành chính mà là nguy cơ trực tiếp đe dọa an toàn hệ thống giao thông.

Kiểm định viên Nguyễn Ngọc Trai, Trung tâm đăng kiểm tại Hưng Yên cho biết, xe khách được thiết kế với tải trọng, phân bổ trọng tâm và hệ thống phanh tương ứng với số chỗ nhất định. Khi chở vượt gấp rưỡi, thậm chí gần gấp đôi, toàn bộ trạng thái vận hành bị thay đổi. Xe nặng hơn, quán tính lớn hơn, quãng đường phanh dài hơn và nguy cơ lật xe tăng cao, đặc biệt khi vào cua hoặc phanh gấp.

Theo ông Trai, trên các tuyến cao tốc, phương tiện thường duy trì tốc độ cao trong thời gian dài. Khi xảy ra sự cố, chỉ cần chậm phản ứng vài giây, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Nếu số người vượt quá thiết kế, mức độ thương vong sẽ tăng theo cấp số nhân.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông đô thị nhận định, nhồi nhét khách không chỉ làm tăng nguy cơ tai nạn mà còn làm trầm trọng hậu quả khi va chạm xảy ra. Hành khách không có ghế ngồi cố định, không dây an toàn, lối thoát hiểm bị che chắn. Trong điều kiện xe giường nằm đường dài, nhiều người nằm ở lối đi hoặc tầng phụ, khả năng thoát thân gần như bằng không nếu xảy ra cháy nổ.

Ông Thuỷ cảnh báo, các tuyến đường dài trên 300km thường chạy xuyên đêm. Khi tài xế mệt mỏi, lại phải điều khiển xe quá tải, nguy cơ mất kiểm soát càng cao.

Một chủ doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách tại Hà Nội thừa nhận: Cao điểm Tết, nhu cầu di chuyển của người dân tăng đột biến nhưng cung không tăng tương ứng. Một số doanh nghiệp chọn cách tối đa hóa lợi nhuận bằng cách nhồi nhét khách thay vì tăng chuyến hoặc thuê xe bổ sung. Đây là tư duy kinh doanh ngắn hạn, đánh đổi an toàn để lấy lợi ích tức thời.

Các chuyên gia đều thống nhất, để chấm dứt tình trạng nhồi nhét khách đường dài, cần giải pháp đồng bộ.

Việc lực lượng CSGT chủ động tiếp nhận thông tin phản ánh từ hành khách, người dân qua hệ thống ứng dụng mạng xã hội, zalo và nhanh chóng xử lý vi phạm là cách làm rất tốt. Tuy nhiên, cũng cần phải tăng cường nhiều biện pháp khách như: Tăng cường giám sát công nghệ, khai thác dữ liệu camera trên xe và tại trạm thu phí cao tốc, kết nối dữ liệu đăng kiểm, phù hiệu, hành trình để phát hiện bất thường.

Ngoài ra, kiểm soát ngay từ bến, siết chặt khâu xuất bến, kiểm đếm hành khách thực tế. Truy trách nhiệm liên đới nếu để xe quá tải rời bến.

Đặc biệt, cần bảo vệ người tố giác, khuyến khích hành khách phản ánh vi phạm qua đường dây nóng. Xử lý nhanh, công khai kết quả để tăng tính răn đe.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thủy khuyến cáo: “Hành khách không nên vì nóng ruột về quê mà chấp nhận ngồi chen chúc. Sự thỏa hiệp của người đi xe vô tình tiếp tay cho vi phạm.”