Quý IV đầy áp lực: 9 địa phương phải tăng trưởng trên 15%

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài khoản quốc gia, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, tăng trưởng kinh tế 9 tháng năm 2026 được hỗ trợ bởi ba động lực chính: đầu tư công tạo thêm khối lượng sản xuất; công nghiệp và xuất khẩu mở rộng đầu ra; tiêu dùng trong nước duy trì nhịp tăng của thương mại, dịch vụ.

Các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đang được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, từng bước thâm nhập vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện nay, các động lực này chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ, chưa thực sự trở thành lực kéo chính cho tăng trưởng.

Quốc hội đặt mục tiêu GDP năm 2026 phấn đấu tăng từ 10% trở lên. Trên cơ sở kết quả 9 tháng tăng 9,01%, để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm, GDP quý IV cần tăng khoảng 12,5% (cao hơn khoảng 4,1 điểm phần trăm so quý IV/2025). Theo bà Hạnh, mục tiêu này được xem là khó khăn và rất áp lực.

Ngày 3/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 312/NQ-CP về phiên họp thường kỳ tháng 9 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, kèm phụ lục kịch bản tăng trưởng quý IV của các ngành, lĩnh vực và địa phương.

Chỉ tiêu tăng trưởng quý IV/2026 của 9 địa phương được Chính phủ giao tại Nghị quyết số 312.

Theo kịch bản này, 9 địa phương được yêu cầu tăng trưởng trên 15% trong quý IV. Trong đó, Lạng Sơn có yêu cầu tăng trưởng cao nhất là 18,41%, bởi sau 9 tháng mới tăng 7,52% trong khi mục tiêu cả năm là 10,61%.

Tiếp theo là Vĩnh Long 17,25%, Thanh Hóa 17,10%, Cà Mau 16,70%, Quảng Trị 16,64%, Hà Nội 16,55%, Cần Thơ 16,08%, Hải Phòng 15,39% và Tuyên Quang 15,04%.

12 địa phương được giao mức tăng trưởng từ 13% đến dưới 15%, đó là: An Giang 14,95%, Cao Bằng 14,86%, Nghệ An 14,51%, Bắc Ninh 14,37%, Quảng Ninh 14,24%, Điện Biên 13,97%, Sơn La 13,85%, Huế 13,72%, Đắk Lắk 13,62%, Đà Nẵng 13,61%, Phú Thọ 13,50% và TPHCM 13,23%.

6 địa phương yêu cầu tăng trưởng dưới 13% là: Lâm Đồng 12,87%, Lào Cai 12,66%, Hưng Yên 12,14%, Gia Lai 11,33%, Lai Châu 11,16% và Đồng Tháp 10,36%.

Địa phương cần phản ứng nhanh, gỡ điểm nghẽn

Với những địa phương yêu cầu tăng trưởng cao, chẳng hạn như Lạng Sơn, làm sao để đạt 18,41% trong giai đoạn “nước rút” cuối năm?

Chia sẻ với PV VietNamNet, TS Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, các địa phương cần bám sát kịch bản tăng trưởng đã xây dựng, đồng thời tập trung khai thác các động lực có khả năng tạo sức bật trong những tháng cuối năm.

Theo bà Thảo, dựa trên cơ cấu ngành kinh tế và tiềm năng của từng địa phương, Chính phủ đã giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các tỉnh, thành ngay từ đầu năm. Trong đó, chú trọng các địa phương có đóng góp lớn vào GDP cả nước, bởi có năm chỉ 5-6 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã chiếm khoảng 50% GDP. Đây là những địa phương cần tăng tốc để tạo lực kéo cho tăng trưởng chung.

Trước hết, mỗi địa phương phải rà soát khoảng cách giữa kết quả thực hiện và mục tiêu được giao, từ đó xác định rõ những ngành, lĩnh vực cần tăng tốc trong thời gian còn lại của năm.

Bà Thảo nhận định, đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực quan trọng. Các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ triển khai và giải ngân vốn đầu tư công.

Bên cạnh đó, tận dụng xu hướng tiêu dùng tăng vào dịp cuối năm và chuẩn bị Tết để thúc đẩy tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ tiêu dùng, qua đó tăng đóng góp của khu vực tiêu dùng và dịch vụ vào tăng trưởng kinh tế.

Xuất khẩu cũng là động lực cần được khai thác mạnh hơn. Nhu cầu tại một số thị trường xuất khẩu thường tăng vào cuối năm, tạo cơ hội để các địa phương và doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Một nguồn lực khác cần được khơi thông là đầu tư tư nhân. Theo bà Thảo, dù thời gian còn lại của năm không nhiều để tạo ra sự bứt phá, việc tháo gỡ khó khăn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh vẫn rất cần thiết. Đầu tư công không chỉ trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng mà còn có thể tạo đà, thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Để các giải pháp phát huy hiệu quả, các địa phương cần theo dõi sát tiến độ thực hiện mục tiêu, thậm chí kiểm tra theo tuần thay vì chỉ đánh giá theo tháng. Những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, giá cả và các biến động từ bên ngoài cần được xử lý kịp thời.

Trước những thay đổi bất lợi của thị trường quốc tế, chẳng hạn biến động giá xăng dầu, nguyên liệu, địa phương cần có cơ chế phản ứng nhanh để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, hạn chế gián đoạn và tạo điều kiện để tăng trưởng bứt phá.

Không chờ đến cuối năm mới tăng tốc

Để tăng trưởng bền vững, TS Nguyễn Minh Thảo cho rằng bài học quan trọng từ thực tiễn giải ngân đầu tư công là phải triển khai nhiệm vụ ngay từ đầu năm, thay vì chờ đến khi kết quả không đạt kỳ vọng mới tăng tốc vào cuối năm.

Việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cần đi kèm các kịch bản có tính khả thi, được xây dựng trên cơ sở đánh giá đúng năng lực và nguồn lực của từng địa phương. Đồng thời, các kịch bản này cần được rà soát thường xuyên để điều chỉnh khi cần thiết, tránh đặt mục tiêu quá cao so với khả năng thực hiện.

Một yêu cầu khác là tăng cường cơ chế giám sát. Thay vì chờ hết quý mới đánh giá kết quả, các địa phương cần theo dõi thường xuyên tiến độ thực hiện, kịp thời phát hiện những chỉ tiêu có nguy cơ không đạt để đưa ra giải pháp khắc phục. Tùy điều kiện thực tế, mỗi địa phương có thể thiết lập ban chỉ đạo hoặc cơ chế điều hành phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát.

Theo bà Thảo, các địa phương cũng cần chủ động dự báo những biến động có thể xảy ra, đặc biệt về giá nhiên liệu, nguyên liệu trên thị trường quốc tế. Trên cơ sở đó, xây dựng sẵn các phương án ứng phó để hạn chế tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và bảo đảm tính liên tục của nền kinh tế.

Về dài hạn, tăng trưởng không thể chỉ dựa vào việc gia tăng vốn đầu tư mà cần chú trọng nâng cao giá trị gia tăng. Trong đó, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cần được coi trọng hơn trong quá trình xây dựng và triển khai các giải pháp phát triển.

“Tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ là hướng đi giúp tạo ra sự bứt phá nhanh và có tính bền vững”, bà Thảo nhấn mạnh.