Có một thứ sung túc không ồn ào. Nó không nằm trong tiếng két sắt mở ra, mà nằm trong một chùm quả chín sai trĩu trên một thân cây già chỉ cao gang tay, đặt yên trên bàn trà. Người chơi bonsai lâu năm gọi đó là "tài lộc tĩnh".

Khác với bonsai chỉ chơi dáng, chơi lá, bonsai quả là một cảnh giới khác - cảnh giới của sự viên mãn. Cây cảnh phải đủ già, đủ khỏe, đủ được yêu thương mới chịu đậu quả. Quả lại phải đúng mùa, đúng tiết, chín đều, bám bền qua cả mùa đông giá.

Cho nên, một cây bonsai sai quả trong nhà không chỉ là một vật trang trí. Cây cảnh là một bằng chứng sống cho sự kiên nhẫn, cho phúc đức tích tụ của người chăm.

Mỗi buổi sớm, chỉ cần ngắm nhìn những quả nhỏ như hạt ngọc đính đầy cành khẳng khiu, lòng người tự nhiên thấy đủ đầy, thấy an.

Trong thế giới bonsai quả ấy, có ba cây cảnh mà bất cứ ai đã một lần nhìn thấy bản cây già, quả trĩu trịt cũng không thể quên. Chúng độc lạ, rực rỡ mà lại thâm trầm, vừa mang vẻ đẹp phồn thực của tài lộc, vừa chứa triết lý của sự sống.

Nếu phải chọn một loài cây để định nghĩa hai chữ "kiên cường", tôi sẽ chọn mận Nhật Bản (Ilex serrata). Ngoài tự nhiên, đây là một loài cây bụi rụng lá thuộc họ Aquifoliaceae, có nguồn gốc từ vùng núi Nhật Bản và Trung Quốc.

Người Nhật gọi nó là Ume-modoki, người chơi cây Việt Nam quen gọi là mận Nhật Bản đỏ hay Bạch cương tằm. Nhưng tên đẹp nhất, có lẽ là Japanese Winterberry - quả mọng của mùa đông.

Người anh em gần gũi của nó được người Việt biết đến nhiều vào dịp Tết là đào đông (Ilex verticillata) - loài bản địa đến từ Bắc Mỹ và ôn đới phương Tây.

Vẻ đẹp của cây cảnh là vẻ đẹp của sự tương phản đến nghẹt thở. Vào cuối thu, cây trút bỏ toàn bộ lá. Không còn một chiếc lá nào. Chỉ còn lại một bộ khung xương. Cành khẳng khiu, đen sẫm, ngoằn ngoèo, u nần như nét bút lông của một thư pháp gia già.

Tưởng như cây cảnh đã chết, đã kiệt cùng. Rồi từ chính những cành khẳng khiu tưởng như đã chết ấy, hàng trăm, hàng nghìn quả mọng nhỏ li ti như hạt đỗ xanh bắt đầu ửng đỏ.

Đến giữa đông, khi vạn vật ngoài kia đang ngủ vùi trong sương giá, cây mận Nhật Bản đỏ bonsai trong hiên nhà bạn bừng lên như một cây đuốc. Quả mọc thành chùm dày đặc, bám dọc suốt thân cành, đỏ rực, căng mọng, bóng loáng như vừa được đánh vecni.

Trên một cây bonsai chỉ cao 30-40cm, có khi đếm được hơn 300 quả. Sai đến mức cành oằn xuống, trĩu nặng. Nhìn gần, mỗi quả là một viên hồng ngọc trong suốt. Nhìn xa, cả cây là một khối lửa ấm, rực rỡ mà không chói gắt, sang trọng một cách lạ lùng.

Chơi Ilex serrata lâu năm mới hiểu, người ta không chơi hoa, không chơi lá. Người ta chơi cái khoảnh khắc trụi lá mà vẫn sai quả ấy.

Đó là triết lý của người quân tử: khi đã rũ bỏ hết những phù phiếm bên ngoài, giá trị cốt lõi bên trong mới tỏa sáng rực rỡ nhất.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh mận Nhật Bản

Trong phong thủy, màu đỏ là màu của hành Hỏa, tượng trưng cho năng lượng, may mắn và danh vọng.

Một chậu cây cảnh Ilex serrata quả đỏ rực rỡ đặt ở phòng khách, bàn làm việc hay ban công hướng Nam vào dịp cuối năm chính là một thỏi nam châm hút tài lộc.

Quả sai, quả bền, bám chặt trên cành suốt 3-4 tháng đông, không rụng, tượng trưng cho tài lộc tụ, của cải không thất thoát, công việc bền vững, gia đạo sung túc, con cháu đề huề.

Đặc biệt, cây cảnh ra quả khi đã rụng hết lá - "tài lộ cốt" - nghĩa là tài lộc lộ rõ, không bị che lấp, rất hợp với người làm kinh doanh, mong cầu một năm mới làm ăn minh bạch, thu hoạch rõ ràng.

Người xưa cũng tin rằng sắc đỏ của Winterberry xua đuổi tà khí, mang lại hơi ấm và sinh khí cho ngôi nhà trong những tháng lạnh lẽo nhất.

2. Cây cảnh: Tử châu - Chuỗi ngọc của mỹ nhân

Nếu mận Nhật Bản đỏ là ngọn lửa, thì tử châu lại là một dải ngân hà. Tên khoa học của nó là Callicarpa japonica, thuộc họ Hoa môi Lamiaceae. Người ta còn gọi nó là tử châu Nhật Bản hay mỹ nhân Nhật Bản.

Tên gọi ấy đã nói lên hết vẻ đẹp của nó. Bởi Callicarpa trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "quả đẹp" - kallos là đẹp, karpos là quả. Tử châu có nghĩa là ngọc tím và quả của nó đẹp thực sự.

Cũng như mận llex, Callicarpa là cây rụng lá. Nhưng dáng vẻ của nó mềm mại, nữ tính hơn nhiều. Thân cây bonsai già có màu xám tro, vỏ hơi nứt nẻ, cành mảnh, uyển chuyển. Lá nhỏ, thuôn dài, mép có răng cưa, mùa thu chuyển vàng rực rồi rụng hết.

Điều kỳ diệu xảy ra sau khi lá rụng. Từ các nách lá cũ, những chùm quả tròn xoe, nhỏ như hạt trân châu bắt đầu xuất hiện. Mỗi chùm có tới 20-30 quả, mọc đối xứng, ôm trọn lấy cành.

Khi còn non quả màu hồng tím nhạt, khi chín chuyển sang màu tím đậm, tím violet, bóng bẩy như được phủ một lớp dạ quang. Dưới nắng sớm, cả cây lấp lánh như một tác phẩm được đính bằng hàng nghìn viên thạch anh tím.

Vẻ đẹp của tử châu là vẻ đẹp độc lạ, không lẫn với bất kỳ loài bonsai quả nào. Nếu màu đỏ là rực rỡ, màu vàng là sung túc, thì màu tím là màu của sự quý phái, của trí tuệ và thủy chung.

Một cây Callicarpa bonsai già, quả sai trĩu trịt, nhìn từ xa như một áng mây tím đậu trên một thân gỗ cổ. Nhìn gần, từng chuỗi trân châu tím biếc rung rinh trong gió, khiến người ta chỉ muốn nín thở ngắm nhìn.

Người chơi cây cảnh này tinh tế thường phối cây với chậu men trắng ngà hoặc chậu gốm nung màu chàm, để tôn lên sắc tím huyền hoặc ấy. Đó là một thú chơi rất thiền, rất nữ tính, rất an nhiên.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh tử châu

Trong phong thủy và văn hóa Á Đông, màu tím là màu tối thượng, màu của đế vương, của quý nhân phù trợ và của trí tuệ khai sáng. Cây tử châu Nhật Bản mang năng lượng của hành Thủy và hành Mộc, rất hợp với người mệnh Thủy, mệnh Mộc và mệnh Hỏa.

Chùm quả tròn đầy, mọc dày đặc tượng trưng cho sự viên mãn, sự tích tụ của cải. Tên "tử châu" tự nó đã mang ý nghĩa châu báu, ngọc ngà.

Đặt một chậu tử châu tím trong nhà, đặc biệt ở hướng Bắc hoặc Đông Nam, được cho là giúp gia chủ tụ tài, giữ lộc, công việc hanh thông, được quý nhân nâng đỡ.

Hơn nữa, sắc tím của cây cảnh này còn là biểu tượng của sự chung thủy, son sắt trong tình cảm vợ chồng và sự hiếu thảo của con cháu.

Một cây bonsai trân châu tím sống nhiều năm trong nhà, năm nào cũng sai quả, là lời chúc phúc cho một gia đình êm ấm, thuận hòa, tài lộc và tình cảm đều đủ đầy.

3. Cây cảnh: Hỏa gai vàng - Ánh nắng kết thành chùm

Nếu bạn đã quá quen với hỏa gai quả đỏ (Pyracantha), hãy một lần nhìn thấy hỏa gai quả vàng. Bạn sẽ hiểu thế nào là "độc lạ" và "sung túc" theo nghĩa đen.

Pyracantha, trong tiếng Hy Lạp, "pyr" là lửa, "akanthos" là gai - Hỏa Gai. Loài cây thuộc họ Hoa hồng Rosaceae này vốn nổi tiếng gai góc, mạnh mẽ, có thể cao tới 3 mét ngoài tự nhiên. Hoa nở trắng xóa vào mùa hè như tuyết phủ, rồi kết thành những chùm quả rực rỡ vào mùa thu.

Nhưng giống quả vàng mới thực sự là báu vật. Trong đó nổi tiếng nhất là ba giống: 'Soleil d'Or' - Mặt trời vàng, giống phổ biến nhất với màu vàng rực như nắng, 'Saphyr Jaune' - giống kháng bệnh tuyệt vời, và 'Golden Sun' - với chùm quả vàng chuối đậm, sai đến kinh ngạc.

Vẻ đẹp của hỏa gai vàng bonsai là vẻ đẹp của sự phồn thực, của tài lộc không thể che giấu. Thân cây già xù xì, gai nhọn hoắt - một vẻ đẹp gai góc, phong trần, như một lão trượng đã trải qua bao dâu bể.

Nhưng từ chính sự gai góc ấy, những chùm quả vàng óng lại tuôn ra như thác. Quả nhỏ, tròn, mọc thành chùm lớn 20-30 quả, màu vàng tươi, vàng nghệ, vàng kim, bóng bẩy.

Vào mùa quả chín, toàn bộ tán cây cảnh như được dát vàng. Lá xanh thẫm làm nền, quả vàng rực nổi bật, tạo nên một sự tương phản giàu sang, phú quý đến choáng ngợp.

Một cây cảnh bonsai già, được tạo tác 5-7 năm, có bộ bệ rễ nổi cuồn cuộn, thân vặn xoắn, cành chi chít quả vàng, đặt trên một chiếc đôn gỗ trong phòng khách, tự nó đã là một tuyên ngôn về sự sung túc.

Cây cảnh không e ấp như tử châu tím, không kiêu hãnh như mận đỏ. Nó phô diễn, nó tràn trề, nó như muốn nói rằng tài lộc của gia chủ đang vào mùa bội thu.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh hỏa gai vàng

Đây có lẽ là loài cây có ý nghĩa phong thủy về tài lộc mạnh mẽ nhất trong ba loài. Thứ nhất, màu vàng là màu bản mệnh của hành Thổ, tượng trưng cho đất, cho vàng bạc, cho sự ổn định và tài sản tích lũy.

Quả vàng sai trĩu trịt, nhìn như những thỏi vàng, đồng tiền vàng treo trên cây - hình ảnh trực quan nhất của "cây vàng", "cây tài lộc".

Thứ hai, cây có gai. Trong phong thủy, gai nhọn của Pyracantha được xem là một "pháp khí" tự nhiên, có tác dụng trấn trạch, xua đuổi tà khí, bảo vệ tài lộc cho gia đình. Vừa hút tài (quả vàng), vừa giữ tài, vừa bảo vệ tài (gai nhọn) - đó là sự kết hợp hoàn hảo.

Người ta thường đặt cây cảnh trước cửa nhà, hai bên cổng, hoặc ở ban công để vừa đón tài lộc, vừa ngăn chặn những năng lượng xấu.

Với người làm kinh doanh, một chậu Pyracantha vàng đặt ở quầy thu ngân hay phòng làm việc mang ý nghĩa buôn may bán đắt, tiền vào như nước, vàng bạc đầy nhà.

Cuối cùng, chơi bonsai quả không phải là chơi một cái cây. Là chơi với thời gian của chính mình.

Một cây bonsai Ilex, Callicarpa hay Pyracantha từ một cành giâm nhỏ xíu đến khi thành một cây cổ thụ mini sai trĩu quả phải mất ít nhất 5 năm, 10 năm, có khi là cả một đời người.

Trong 5 năm ấy, có bao nhiêu lần bạn phải cắt tỉa, uốn nắn, thay đất, bắt sâu? Có bao nhiêu buổi sớm bạn bê cây ra hứng nắng, buổi chiều lại bê vào tránh mưa? Có bao nhiêu lần cây bệnh, rụng quả, bạn mất ngủ vì lo?

Chính những tháng năm lặng lẽ ấy đã tạo nên một mối gắn bó vô hình. Cây cảnh không còn là vật vô tri. Cây cảnh trở thành một người bạn già. Nó biết tính nết của bạn, bạn hiểu thói quen của nó. Bạn nhìn cành là biết nó khát nước, nhìn lá là biết nó thiếu nắng.

Và rồi đến một mùa đông, khi ngoài trời gió bấc thổi, bạn pha một ấm trà nóng, ngồi thảnh thơi bên hiên nhà. Trên bàn, cây mận đỏ của bạn đang rực lửa, cây trân châu tím đang lấp lánh, cây hỏa gai vàng đang trĩu nặng.

Bạn không cần phải làm gì cả. Chỉ cần ngồi đó, ngắm nhìn thành quả của bao năm kiên nhẫn, hít thở mùi nhựa cây, mùi đất ẩm. Khoảnh khắc ấy, bạn bỗng thấy mình giàu có vô cùng.

Giàu có không phải vì ba chậu cây có thể bán được bao nhiêu tiền, mà vì bạn đã có đủ sự thảnh thơi, đủ sự an yên để chờ một cái cây ra quả. Đó mới chính là tài lộc lớn nhất, sung túc lớn nhất mà bonsai mang lại.

* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc