Có những buổi chiều, sau một ngày dài vật lộn với công việc, ta trở về nhà chỉ muốn ngồi yên. Không cần một lời an ủi ồn ào, chỉ cần một góc nhỏ có màu xanh.

Ở đó, một cây cảnh già nua, xù xì, thu mình trong chiếc chậu sành, vẫn lặng lẽ đứng đợi. Nó không nói, nhưng nó nghe. Nó không phô trương, nhưng nó hiện hữu đủ đầy.

Trong cái vội vã của đời sống hiện đại, có một sinh vật sẵn sàng cùng ta sống chậm lại, đó đã là một loại hạnh phúc. Trong vô vàn những cây cảnh đã được thuần hóa, có ba loài vốn dĩ sinh ra nơi bờ bụi hoang dại, không ai trồng, không ai chăm.

Vậy mà khi được con người nâng niu đưa vào chậu, chúng lại trở thành những người bạn tri kỷ, tuổi thọ cao, càng sống càng có hồn.

1. Cây cảnh cơm nguội - Vẻ đẹp của năm tháng và sự trầm mặc

Cơm nguội, cái tên nghe đã thấy dân dã. Ở Việt Nam, người ta biết đến nó với tên khoa học là Celtis sinensis, họ hàng nhà sếu.

Ngoài tự nhiên, cây cảnh này là một cây gỗ nhỡ, mọc hoang nơi triền đồi, bờ suối, thân vươn thẳng, ít ai để ý. Nhưng khi được đặt vào tay nghệ nhân bonsai, nó lột xác thành một bậc lão trượng.

Vẻ đẹp của cơm nguội bonsai không nằm ở sự bóng bẩy. Ngược lại, nó đẹp vì cằn cỗi. Thân cây theo năm tháng nứt nẻ, tạo thành những rãnh vỏ xù xì, mốc trắng như da của một cụ già đã đi qua nhiều giông gió.

Đó là vẻ đẹp của thời gian được chạm khắc. Cành của cơm nguội lại là một kỳ công khác. Chúng phân nhánh chi chít, dày đặc nhưng vô cùng tự nhiên, không rối rắm mà có lớp lang. Chỉ cần tỉa tót, một bộ tán mây, một tán dù đã hiện ra, vừa cổ kính vừa mềm mại.

Điều khiến người chơi phải lòng cơm nguội nhất là mùa thay lá. Là cây rụng lá, cơm nguội sống trọn vẹn với bốn mùa.

Xuân đâm chồi non mơn mởn, hạ xanh rì vững chãi, và khi thu sang, cả tán lá chuyển vàng rực rỡ như một đốm lửa nhỏ trong vườn.

Rồi đông về, lá rụng hết, để trơ lại bộ xương cành khẳng khiu, gân guốc, đầy tính hội họa. Chơi cơm nguội là học được cách chấp nhận quy luật vô thường: có sum vầy, có ly biệt, có rực rỡ, có tàn phai, nhưng gốc rễ vẫn ở đó, bền bỉ đợi xuân về.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh cơm nguội

Trong phong thủy, cây cảnh cơm nguội mang năng lượng của hành Thổ và Mộc, tượng trưng cho sự trường tồn và bền vững.

Với thân cây vững chãi, bám rễ sâu dù trong chậu cạn, nó là biểu tượng của ý chí kiên định, của một gia đình có nền tảng vững chắc.

Người ta tin rằng đặt một chậu cơm nguội bonsai già ở phòng khách, hướng Đông hoặc Đông Nam sẽ giúp trấn giữ tài lộc, xua đi những năng lượng tiêu cực, mang lại sự an yên.

Cây cảnh cơm nguội không phải là loài cây cầu tài lộc chớp nhoáng, mà là loài cây giữ của, giữ người, giữ cho tâm nhà được tĩnh.

Càng chơi lâu, cây cảnh càng già, phúc khí trong nhà càng dày. Nó hợp nhất với những người mệnh Mộc và Hỏa, những người cần một điểm tựa trầm ổn để cân bằng lại sự sôi nổi của mình.

2. Cây cảnh mai chiếu thủy - Vẻ đẹp của sự khiêm nhường và ánh sáng nội tâm

Nếu cơm nguội là một ông lão trầm mặc, thì mai chiếu thủy lại là một thiếu nữ hiền. Tên khoa học Wrightia religiosa, thuộc họ Trúc đào, có nguồn gốc bản địa Đông Dương.

Người phương Tây gọi nó là Water Jasmine - Nhài nước, còn người phương Đông gọi nó là cây Phật giáo linh thiêng, bởi nó thường được trồng trong sân chùa, nơi cửa thiền.

Mai chiếu thủy đẹp một cách kín đáo. Lá của cây cảnh nhỏ, xanh bóng, mọc đối xứng như những đôi mắt biết cười. Thân cây dẻo dai, dễ uốn nắn thành những thế trực, thế hoành, thế huyền đầy nghệ thuật.

Nhưng linh hồn của cây cảnh mai chiếu thủy nằm ở hoa. Hoa của nó không lớn, chỉ nhỏ li ti, trắng muốt năm cánh, mọc rủ xuống đất. Vì hoa luôn cúi mặt nhìn xuống mặt nước, mặt đất, nên mới có tên là "chiếu thủy" - soi bóng nước.

Hoa nở quanh năm, nhưng rộ nhất vào mùa hè. Khi nở, hương thơm của nó không nồng nàn như nhài, không ngào ngạt như mộc, mà thoang thoảng, thanh khiết, phải thật tĩnh tâm mới cảm nhận được.

Đó là mùi hương của sự an nhiên. Ngồi bên một chậu mai chiếu thủy đang nở hoa, pha một ấm trà, mọi mệt mỏi dường như được gột rửa.

Cây cảnh dạy ta một bài học về sự khiêm nhường: vẻ đẹp đích thực không cần phải ngẩng cao đầu khoe sắc, mà chỉ cần cúi xuống, tỏa hương cho người biết thưởng thức.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh mai chiếu thủy

Đúng như tên gọi thiêng liêng của cây cảnh, mai chiếu thủy mang năng lượng của sự may mắn, tài lộc bền vững và bình an. Trong tiếng Hán, "mai" tượng trưng cho sự may mắn.

Những chiếc lá nhỏ, xanh quanh năm tượng trưng cho tài lộc dồi dào, không bao giờ cạn. Hoa trắng, luôn hướng xuống, được cho là giúp giữ gìn vượng khí, trấn an long mạch, không để tài lộc trôi đi.

Đặc biệt, mai chiếu thủy có khả năng trấn yểm rất tốt. Người xưa tin rằng trồng mai chiếu thủy trước nhà sẽ giúp xua đuổi tà khí, mang lại sự hòa thuận cho gia đạo.

Hương thơm thanh khiết của hoa giúp khai mở trí tuệ, làm tâm người trở nên sáng suốt, rất hợp đặt trên bàn làm việc, bàn học. Cây cảnh nở hoa trắng xóa là điềm báo gia chủ sắp có tin vui, công việc hanh thông.

Chơi cây cảnh mai chiếu thủy là tập cho mình một lối sống hướng nội, tìm thấy ánh sáng từ chính bên trong mình, chứ không phải từ sự tán dương bên ngoài.

3. Cây cảnh sanh - Vẻ đẹp của sức sống vô tận và sự bao dung

Không có loài cây nào quen thuộc với người Việt như cây sanh. Ficus benjamina L., họ Dâu tằm, cùng họ với đa, đề, si. Ở làng quê, cây sanh mọc hoang nơi bờ ao, bến nước, rễ phụ buông xuống như râu tóc k của bậc tiên ông.

Đưa vào bonsai, sanh là loài cây được mệnh danh là "vua của các loài cây dễ tính".

Vẻ đẹp của sanh là vẻ đẹp của sức sống mãnh liệt. Thân sanh dẻo đến kỳ lạ, có thể uốn từ khi còn non thành bất cứ hình thù nào mà không gãy. Rễ của nó là một tác phẩm nghệ thuật riêng.

Rễ cọc, rễ chùm, và đặc biệt là những chiếc rễ phụ từ cành buông xuống, lúc đầu mềm như sợi tơ, theo năm tháng lại hóa gỗ, bám chặt vào đá, vào thân, tạo thành những hình thù kỳ quái, đẹp đến nao lòng.

Một cây sanh cổ thụ với bộ bệ rễ nổi cuồn cuộn, ôm trọn lấy viên đá, là biểu tượng của sự gắn kết không thể tách rời.

Lá sanh nhỏ, dày, xanh đậm, quanh năm không rụng. Dù bạn có quên tưới vài ngày, dù nắng gắt hay mưa dầm, sanh vẫn xanh. Chính vì thế, sanh là người bạn trung thành nhất.

Cây cảnh không đòi hỏi bạn phải là nghệ nhân bậc thầy. Nó chỉ cần bạn thỉnh thoảng ngó ngàng, tỉa cho nó vài chiếc lá úa. Đổi lại, nó cho bạn một màu xanh vĩnh cửu, một sự hiện diện luôn ở đó.

Chơi sanh, ta học được đức tính bao dung và kiên cường. Bao dung vì nó chấp nhận mọi lỗi lầm của người mới chơi, kiên cường vì nó sống ở bất cứ đâu.

Ý nghĩa phong thủy của cây sanh

Trong văn hóa Việt, "sanh" mang ý nghĩa của sự sinh sôi, nảy nở, sinh tài sinh lộc. Cây sanh với tán lá sum suê, rễ phụ chằng chịt là biểu tượng tối thượng của sự tài lộc dồi dào, gia đình sum vầy, con đàn cháu đống.

Đặc biệt, với bộ rễ bám chặt, sanh mang ý nghĩa giữ tiền, giữ của, giữ cho cơ nghiệp không bị lung lay.

Cây sanh thế "bệ rễ ôm đá" còn được gọi là "thạch sanh", ngụ ý dù cuộc đời có cứng như đá, ta vẫn có thể ôm trọn và sống chung với nó một cách hiên ngang.

Đặt cây cảnh này ở trước cửa nhà, ở ban công sẽ giúp thu hút vượng khí, mang sinh khí vào nhà. Cây sanh hợp với hầu hết các mệnh, đặc biệt là mệnh Mộc và Thủy.

Ba cây cảnh, ba triết lý. Cơm nguội dạy ta về sự chấp nhận vô thường và trân trọng thời gian. Mai chiếu thủy dạy ta về sự khiêm nhường và tìm về tĩnh tại. Cây sanh dạy ta về sức sống bền bỉ và lòng bao dung.

Cuối cùng, chơi bonsai hoang dại chính là hành trình đi tìm lại bản ngã của mình. Ta mang một cái cây từ nơi hoang vu về, cắt tỉa, uốn nắn, nhưng thực ra, chính cái cây đang uốn nắn lại tâm hồn ta.

Chơi bonsai, suy cho cùng, không phải là chơi cây. Là chơi với thời gian, chơi với chính mình. Mỗi ngày, chỉ cần mười lăm phút bên cây, nhặt một chiếc lá vàng, tưới một gáo nước, ngắm một mầm non mới nhú, ta đã tự cho mình một khoảng lặng để thở.

Chúng không chỉ là cây cảnh. Chúng là những người bạn già không biết nói, làm bạn với ta qua năm tháng, lặng lẽ xua tan đi mệt mỏi, để ta hiểu rằng: hạnh phúc đôi khi chỉ đơn giản là chăm một chiếc lá, và thả vào đó, một chút tình.

* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc