Thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc từng là kinh đô của 13 vương triều huy hoàng trong lịch sử Trung Hoa, ghi dấu tên tuổi của nhiều vị hoàng đế, tướng sĩ tài ba.
Ngày nay, vô số kho báu vẫn còn đang bị chôn lấp dưới lòng đất nên khi thi công tòa nhà mới, những công trình sư ở Tây An luôn vô cùng cẩn trọng. Họ ý thức rằng mình luôn có khả năng đào được một lăng mộ bí ẩn ngàn năm tuổi.
Vào những năm 60 của thế kỷ trước, một đội xây dựng đang thi công khu công nghiệp mới tại Tây An thì vô tình đào được một phiến đá xanh. Nghi ngờ phiến đá là di vật chôn cất từ thời phong kiến, đội xây dựng lập tức trình báo sự việc với Sở Văn hóa địa phương.
Khi cơ quan địa phương này cử đội khảo cổ tới, các nhà khảo cổ đã nâng phiến đá xanh lên và bất ngờ thay, một lối vào một lăng mộ rộng lớn hiện lên trước mắt.
Chứng kiến cảnh tượng này, đội khảo cổ có mặt ở hiện trường đều vô cùng ngạc nhiên và thích thú, tuy nhiên, vui mừng chưa được bao lâu thì họ phát hiện ra 9 hố đào trộm xung quanh lăng mộ. Lăng mộ này đã bị mộ tặc đột nhập ít nhất 9 lần, nhiều khả năng giờ chỉ còn là hầm mộ trống không.
 |
| Cỗ quan tài là thứ duy nhất còn lại trong lăng mộ. Ảnh: Sohu. |
Đúng như dự đoán, đồ tùy táng bên ngoài lăng mộ đều đã bị mộ tặc cuỗm sạch, chỉ còn lại duy nhất cỗ quan tài nặng 3 tấn nằm trơ trọi. Có lẽ do những kẻ mộ tặc không thể mang theo trang thiết bị để vận chuyển cỗ quan tài kích thước lớn như vậy đành bỏ mặc nó nằm ở đây.
Các chuyên gia đành tập trung toàn bộ cuộc khai quật vào cỗ quan tài này, đây là một chiếc quan tài khổng lồ có kích thước lớn hiếm có trong lịch sử.
Bên trong quan tài tìm thấy di cốt của chủ ngôi mộ, được cho là một vị quan tam phẩm từ thời Đường.
Đội khảo cổ quyết định đưa chiếc quan tài về đơn vị để tiếp tục công tác bảo quản và nghiên cứu. Một chiếc cần cẩu đã được huy động để di dời cỗ quan tài, nhưng ngạc nhiên thay, lúc này kho báu mới thật sự hiện ra.
Ngay bên dưới cỗ quan tài 3 tấn là một loạt nhưng pho tượng gốm đời Đường cực kỳ quý giá hay còn gọi là tượng Đường Tam Thể. Sau hơn 1.000 năm chôn cất, hơn 80 bức tượng vẫn được bảo quản ở điều kiện rất tốt.
Các chuyên gia đều bái phục trí tuệ của chủ nhân ngôi mộ, ông hiểu rất rõ những toan tính của mộ tặc nên không sắp đặt nhiều cạm bẫy cầu kỳ mà đem giấu bảo vật ngay bên dưới cỗ quan tài "không thể dịch chuyển".
Kho báu nằm dưới quan tài nặng 3 tấn
Tại sao trong tất cả vàng bạc châu ngọc được tùy táng trong một lăng mộ, chủ ngôi mộ lại đặc biệt quan tâm bảo vệ những bức tượng Đường Tam Thể? Vậy, điều gì khiến chúng đặc biệt đến vậy?
Đường Tam Thể (唐三彩) là tên được đặt cho loại gốm sứ có phủ ba màu men được sản xuất dưới triều đại Đường, cách đây 1300 năm. Người ta gọi là "tam sắc" vì ba màu men thường được dùng là vàng, xanh lá cây và trắng.
Quy trình chế tác một bức tượng thời Đường phải trải qua phương pháp nung hai lần rất phức tạp. Khi hoàn thiện, men gốm có hiệu ứng đa sắc sống động và đầy ma lực, thế nhưng chúng ít khi được sử dụng trong đời sống do quá giòn, dễ vỡ và khả năng chống thấm kém.
Tuy nhiên, vào thời kỳ ấy các đồ vật thuộc loại này thường được các quý tộc dùng vào việc tùy táng và trang trí, do đó những gì tìm thấy ngày nay rất giới hạn về số lượng và được đánh giá là báu vật quý hiếm, được đánh giá cao nhờ vào màu sắc rực rỡ, phản ánh chân thực phong cách và đặc điểm của xã hội lúc bấy giờ.
Từ những hình tượng chiến binh tráng kiện, dũng mãnh; binh mã và lạc đà khỏe khoắn đã thể hiện đầy đủ sức mạnh của vương quốc cường thịnh đầu nhà Đường. Tượng mỹ nữ với khuôn mặt và thân hình đầy đặn cũng thể hiện quan điểm về cái đẹp ở thời kỳ này.
 |
| Bức tượng thời Đường mô tả khung cảnh trên con đường tơ lụa. Ảnh: wikiwand.com. |
Trong số các bức tượng trên, tượng những con lạc đà đã đạt được sự ngưỡng mộ cao nhất, miêu tả việc nó chuyên chở hàng hóa tơ lụa hoặc đang mang nhạc công trên lưng, như thể tái tạo lại hình ảnh sống thật của người dân vùng trung Á vào thời đó, dọc theo con đường tơ lụa với tiếng nhạc chuông leng keng của các con lạc đà.
Theo con đường tơ lụa, Đường Tam Thể cũng đã du nhập vào nhiều đất nước như Indonesia, Iraq, Ai Cập, Triều Tiên, Nhật Bản…Đường Tam Thể được vinh danh là tinh hoa nghệ thuật đời Đường. Thời điểm đó, những bức tượng không chỉ được người dân yêu mến mà còn thu hút cả sứ thần nước ngoài.
Gốm sứ ba màu thời Đường không chỉ thể hiện được vẻ đẹp dịu dàng và lớp men mịn đầy màu sắc, mà còn thể hiện tính nghệ thuật cao và là báu vật văn hóa Trung Hoa.
