Nguyễn Thị Quyên (sinh năm 1994, quê Thọ Xuân, Thanh Hóa) vừa chạm tới giấc mơ khi giành học bổng toàn phần Chính phủ Trung Quốc (CSC) hệ Tiến sĩ Kinh tế Ứng dụng tại Đại học Quảng Tây. Với cô, thành quả ấy không chỉ đến từ năng lực mà còn là phần thưởng cho nhiều năm bền bỉ theo đuổi con đường học thuật. Chia sẻ với PV Tri thức và Cuộc sống, Nguyễn Thị Quyên kể về hành trình không ít lần thất bại trước khi chạm tới cột mốc đáng nhớ này.

- Cảm xúc của chị như thế nào khi chính thức nhận được học bổng toàn phần hệ Tiến sĩ?

Thực sự tôi đã vỡ òa. Dù trước đó trường đã thông báo tôi vượt qua vòng phỏng vấn và chỉ còn chờ kết quả cuối cùng, nhưng học bổng CSC, đặc biệt ở bậc Tiến sĩ, rất cạnh tranh.

Trước đây, tôi từng trượt học bổng CSC hệ Thạc sĩ vào các năm 2019, 2020 và 2021. Vì vậy, khi nhận được thông báo trúng tuyển, tôi đã bật khóc.

Đây không chỉ là một suất học bổng mà còn là giấc mơ tôi ấp ủ từ rất lâu. Quan trọng hơn, đó là cơ hội để được học tập trong môi trường nghiên cứu bài bản, tiếp cận tri thức kinh tế ở tầm quốc tế và cũng là sự khẳng định cho con đường tôi đã chọn, dù có lúc tưởng như phải từ bỏ.

- Điều gì khiến chị quyết định tiếp tục con đường học thuật ngay sau khi đã tốt nghiệp thạc sĩ và có công việc ổn định?

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ tại một trường thuộc nhóm 211 ở Bắc Kinh, tôi nhận lời mời ở lại làm việc. Công việc ổn định, mức lương tốt và tôi cũng nhận được sự quý mến từ đồng nghiệp, cấp trên.

Nhưng từ nhỏ tôi đã mơ trở thành giảng viên. Trong suốt thời gian đi làm, tôi luôn tự hỏi liệu mình đã thực sự đi đúng con đường mong muốn hay chưa.

Tôi nhận ra mình đam mê nghiên cứu, thích đào sâu vấn đề, phân tích các quy luật vận hành của nền kinh tế và mong muốn đóng góp cho các chính sách. Với tôi, được sống đúng đam mê và phát triển theo định hướng mình lựa chọn ý nghĩa hơn rất nhiều so với sự ổn định.

- Chị từng chia sẻ cấp trên luôn ủng hộ, thậm chí sẵn sàng chờ nếu chị không đậu học bổng. Điều đó có ý nghĩa như thế nào?

Tôi thực sự rất biết ơn.

Thông thường giữa cấp trên và nhân viên luôn có khoảng cách nhất định, đặc biệt khi nói về dự định nghỉ việc. Nhưng trong quá trình làm việc, tôi thường trao đổi với sếp và đồng nghiệp về công việc cũng như cuộc sống, và mọi người luôn nhiệt tình chia sẻ.

Có một câu nói tôi nhớ mãi: "Em cứ thử, nếu không đậu thì vị trí của em vẫn ở đây."

Lời động viên ấy giúp tôi có thêm rất nhiều động lực. Tôi cảm thấy những nỗ lực của mình được ghi nhận và mình không hề đơn độc. Nhờ vậy, tôi càng quyết tâm dồn toàn bộ tâm huyết cho hồ sơ và các vòng tuyển chọn.

- Chị tiết lộ đã "giấu" bố mẹ chuyện nộp học bổng cho đến khi có kết quả. Vì sao vậy?

Đây thực ra không phải lần đầu tôi làm như vậy.

Năm 2019, tôi tự nộp học bổng sang Trung Quốc học một năm tiếng. Sau đó là những lần xin học bổng tiếp theo, làm visa rồi quyết định nghỉ công việc có thu nhập tốt để quay lại Trung Quốc học thạc sĩ vào năm 2022. Tôi đều chủ động hoàn thành mọi việc rồi mới báo với gia đình.

Bố mẹ rất thương con, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng của quan niệm truyền thống rằng con gái đến tuổi thì nên lập gia đình. Tôi không muốn bố mẹ phải lo lắng quá nhiều nên chỉ thông báo khi mọi việc đã chắc chắn.

Ngày nhận được kết quả trúng tuyển cũng đúng lúc tôi đang nghỉ phép về quê. Khi kiểm tra điện thoại và biết tin, tôi đã hét lên vì sung sướng. Mẹ đang nấu ăn cũng giật mình chạy ra hỏi có chuyện gì.

Sau niềm vui ban đầu, bố mẹ vẫn không giấu được những băn khoăn vì tôi đã 33 tuổi (tính cả tuổi mụ) mà vẫn tiếp tục học, lại từ bỏ công việc ổn định. Tôi chỉ cười và nói: "Học Tiến sĩ vẫn có thể lấy chồng, sinh con mà, bố mẹ cứ yên tâm."

- Theo chị, sai lầm lớn nhất của nhiều bạn trẻ khi săn học bổng Tiến sĩ là gì?

Theo tôi, nhiều bạn quá chú trọng danh tiếng của trường mà chưa quan tâm đủ đến sự phù hợp giữa định hướng nghiên cứu của bản thân với giảng viên hướng dẫn và thế mạnh của trường.

Nếu hồ sơ thiếu chiều sâu và không thể hiện rõ mục tiêu nghiên cứu thì rất khó thuyết phục hội đồng. Trước khi nghĩ đến việc học ở trường nào, hãy tự hỏi mình muốn làm gì với tấm bằng Tiến sĩ.

- Điều gì khiến chị háo hức nhất và cũng lo lắng nhất trước chặng đường Tiến sĩ?

Điều khiến tôi háo hức nhất là được tham gia các dự án nghiên cứu thực tiễn tại một trong những trường đại học lớn của Quảng Tây, làm việc cùng các chuyên gia trong lĩnh vực Kinh tế Ứng dụng và có cơ hội đóng góp cho các nghiên cứu về chính sách kinh tế.

Điều khiến tôi lo lắng nhất là áp lực ngoại ngữ và yêu cầu công bố quốc tế. Học Tiến sĩ không chỉ là học mà còn phải tạo ra các sản phẩm nghiên cứu có chất lượng. Tuy nhiên, tôi tin chính những áp lực ấy sẽ giúp mình trưởng thành hơn.

- Sau khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ, chị dự định gì?

Mục tiêu của tôi là trở về Việt Nam hoặc tiếp tục làm việc tại Trung Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy tại các trường đại học hoặc viện nghiên cứu.

Tôi mong muốn góp phần đào tạo một thế hệ sinh viên kinh tế có tư duy phản biện và khả năng kết nối quốc tế. Nếu có cơ hội, tôi cũng sẵn sàng tham gia các dự án hợp tác song phương để tích lũy thêm kinh nghiệm trước khi trở về cống hiến.

- Nhìn lại hành trình của mình, chị thấy bản thân thay đổi như thế nào?

Ngày đầu sang Trung Quốc, tôi là một cô gái khá nhút nhát, ngại giao tiếp và thiếu tự tin.

Đến bây giờ, tôi đã cởi mở hơn, thậm chí xây dựng kênh TikTok với khoảng 86.000 người theo dõi và Facebook hơn 38.000 người theo dõi để chia sẻ về quá trình học tập, sinh sống tại Trung Quốc cũng như phát triển bản thân.

Qua từng kỳ thi và mỗi lần săn học bổng, tôi nhận ra mình không cần phải giỏi nhất nhưng nhất định phải kiên trì với điều mình lựa chọn. Tôi cũng hiểu rằng thành công không nằm ở việc đỗ bao nhiêu trường danh tiếng, mà ở những giá trị mình tạo ra trong quá trình học tập và làm việc. Với tôi, mỗi thời điểm của cuộc sống đều có thể trở thành một điểm khởi đầu mới.

- Nếu gửi một lời nhắn tới các bạn trẻ đang ấp ủ giấc mơ săn học bổng, chị sẽ nói gì?

Tôi muốn gửi ba điều.

Thứ nhất, đừng sợ thất bại, chỉ sợ không dám thử. Tôi từng nhiều lần trượt học bổng, trượt phỏng vấn nhưng mỗi lần như vậy đều học thêm được một bài học.

Thứ hai, chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu nếu bạn biết mình muốn gì và kiên trì với lựa chọn đó.

Thứ ba, hãy chuẩn bị thật kỹ cho hành trình xin học bổng, từ hồ sơ, mục tiêu đến kế hoạch phát triển bản thân.

Cuối cùng, tôi muốn nhắn rằng con đường học bổng không chỉ dành cho những người giỏi nhất, mà dành cho những người bền bỉ và biết thể hiện rõ giá trị của bản thân.

Nếu hành trình của tôi có điều gì đáng nhớ, thì đó không phải là số học bổng đã nhận được, mà là việc tôi chưa bao giờ từ bỏ giấc mơ của mình. Tôi hy vọng câu chuyện của mình sẽ tiếp thêm động lực cho những bạn trẻ đang đứng trước ngã rẽ và còn băn khoăn có nên bắt đầu hay không.