Chuyện “quan thanh bần” được Vua ban tiền làm nhà

(Kiến Thức) - Tuy làm quan đến nhất phẩm, có đủ mọi quyền hành, nhưng cuộc sống của Trịnh Hoài Đức vẫn rất thanh bần, chưa có dinh thự tử tế.

Đến nỗi vua Minh Mạng phải ban cho hai nghìn quan tiền và vật liệu để ông làm nhà ở cửa đông ngoại thành.
Từ chối chức cao vì sợ không làm tròn
Năm Gia Long thứ 11 (1812), Trịnh Hoài Đức về Kinh dự lễ Ninh lăng Hiếu Khương Hoàng hậu. Đến tháng 7, Trịnh Hoài Đức được cử giữ chức Thượng thư bộ Lễ và kiêm việc Khâm thiên giám. Năm 1813, Trịnh Hoài Đức lại đổi sang Lại bộ Thượng thư và đến năm sau lại vào làm Hiệp tổng trấn thành Gia Định.
Năm Minh Mạng thứ 1 (1820), Trịnh Hoài Đức được cử giữ chức quyền tổng trấn thay Nguyễn Văn Nhân về Kinh. Đến mùa hạ cùng năm Minh Mạng lại vời Trịnh Hoài Đức về Kinh giữ bộ Lại như trước và sung chức phó tổng tài ở Quốc sử quán, lĩnh Lại bộ Thượng thư kiêm cả Binh bộ. Trước khi nhận chức, Trịnh Hoài Đức dâng biểu từ chối vì lĩnh nhiều việc quan trọng sợ không làm tròn, nhưng nhà vua không cho.
Mùa đông năm 1820, Trịnh Hoài Đức hộ giá ra Bắc tuần, đến khi về ông dâng lên nhà vua hai bộ sách: Lịch đại kỷ nguyên và Khang Tế Lục.
Mùa thu năm Minh Mạng thứ 4 (1823), Trịnh Hoài Đức dâng sớ cáo lão và xin được về chốn cũ là Gia Định vì tuổi đã cao và có nhiều bệnh tật. Nhưng nhà vua không muốn để Trịnh Hoài Đức về, bèn sai ngự y trông nom thuốc thang cho ông và ban nhiều sâm, quế để bổ dưỡng sức khoẻ. Đến mùa đông, Trịnh Hoài Đức lại mạnh khoẻ vào bệ kiến tạ ơn vua. 
Lăng mộ Trịnh Hoài Đức tại Biên Hòa.
Lăng mộ Trịnh Hoài Đức tại Biên Hòa. 
Quan nhất phẩm chưa có dinh thự tử tế
Tuy cuộc đời làm quan đến nhất phẩm, có đủ mọi quyền hành, nhưng cuộc sống của ông vẫn hết sức thanh bần, chưa có dinh thự tử tế. Thấy vậy, vua Minh Mạng mới ban cho hai nghìn quan tiền và vật liệu để cho Trịnh Hoài Đức làm nhà ở cửa đông ngoại thành.
Mùa đông năm Ất Dậu (1825), năm Minh Mạng thứ 6, Trịnh Hoài Đức mất, hưởng thọ 61 tuổi. Vua Minh Mạng vô cùng thương tiếc, bãi triều ba ngày và truy tặng cho Trịnh Hoài Đức là "Thiếu phó Cần chánh điện Đại học sĩ, tên thuỵ là Văn Khác", xuống chiếu xuất tiền kho làm ma, đưa linh cữu Trịnh Hoài Đức về an táng tại Gia Định và sai ông hoàng Miên Hoằng thay mặt đi đưa đám. Khi linh cữu về đến Gia Định thì có cả quan tổng trấn tả quân Lê Văn Duyệt đến phúng viếng và đưa đến huyệt tại làng Bình Tước thuộc tỉnh Biên Hoà.
Trong nhà Hội quán Minh Hương Gia Thạnh ở Chợ Lớn cũng có thần vị Trịnh Hoài Đức và Nhữ Sơn Ngô Nhân Tĩnh.
Khi sinh thời ở Gia Định, Trịnh Hoài Đức cùng Lê Quang Định và Ngô Nhân Tĩnh đều tụ tập nhau xướng họa mua vui. Văn thơ của ba người ấy nổi danh một thời bấy giờ và hiện nay còn tập Gia Định tam gia thi. Riêng Trịnh Hoài Đức còn có những tập Cấn trai thi tập, Bắc sử thi tập. 
Đặc biệt, cuốn Gia Định Thông chí của ông đến nay vẫn được xem là những sử liệu có giá trị đối với các nhà nghiên cứu về lịch sử và địa lý của miền Nam Việt Nam. Những tác phẩm ấy có giá trị về mặt văn học, sử học trong thế kỷ XIX và ngay đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Thơ văn của Trịnh Hoài Đức đến nay vẫn còn lưu giữ được khá nhiều. Hiện nay, ở Hà Nội, TPHCM đều có đường phố mang tên Trịnh Hoài Đức.

9 bức ảnh đắt giá trong lịch sử nhân loại

(Kiến Thức) - Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu để phản đối chính quyền Thiệu, dấu chân người đầu tiên trên Mặt trăng... là những bức ảnh đắt giá trong lịch sử thế giới.

Bức ảnh chụp Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu nhằm phản đối sự đàn áp Phật giáo của chính quyền Thiệu tại một con phố ở Sài Gòn năm 1963.
 Bức ảnh chụp Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu nhằm phản đối sự đàn áp Phật giáo của chính quyền Thiệu tại một con phố ở Sài Gòn năm 1963.

Giải mã địa đạo trú ẩn bí mật trong Dinh Độc Lập

(Kiến Thức) - Linh hồn của khu tầng hầm Dinh Độc Lập là hệ thống thông tin liên lạc gồm nhiều phòng, được trang bị những thiết bị tối tân nhất của Mỹ thời đó...

Giai ma dia dao tru an bi mat trong Dinh Doc Lap
Hệ thống tầng hầm là một hạng mục quan trọng của Dinh Độc Lập, nơi dành cho giới chóp bu của chế độ Sài Gòn trú ẩn khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Công trình này được chia thành hàng chục căn phòng có chức năng khác nhau, được thiết kế để chịu được oanh kích của bom lớn và pháo. 

“Quan thanh bần” vua cho tiền làm ma

(Kiến Thức) - Cuộc đời Trịnh Hoài Đức là tấm gương về sự thanh liêm, thanh bạch, suốt đời tận tâm vì việc nước.

Trịnh Hoài Đức là một công thần của nhà Nguyễn. Ông còn là nhà thơ, nhà sử học với nhiều tác phẩm nổi tiếng như Cấn trai thi tập, Bắc sử thi tập, Gia Định Thông chí...

Bỏ vua về làm dân chúa

Trịnh Hoài Đức tên chữ là Chỉ Sơn, vốn dòng dõi khoa hoạn đời nhà Minh quê ở Phúc Kiến, Trung Quốc. Năm Giáp Thân (1644) nhà Thanh lên thay nhà Minh, cụ tổ Trịnh Hội không chịu thần phục nhà Thanh bèn bỏ nước ra đi, sang xin làm dân chúa Nguyễn ở Phú Xuân (vào đời chúa Nguyễn Phúc Tần 1648 - 1687) rồi di cư vào Nam ở khu Trấn Biên (Biên Hoà ngày nay).

Đọc nhiều nhất

Tin mới