Ngày 22/4, trước toàn thể nhân dân Đồng Tâm, trước sự chứng kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, ngành Công an... Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã ký vào bản cam kết 3 điều. Trong đó, điều được người dân hoan nghênh nhiệt liệt là không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với toàn thể nhân dân xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức).

Chiều 13/6, Cơ quan điều tra Công an Hà Nội đã quyết định khởi tố vụ án hình sự để điều tra, làm rõ về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật và hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản xảy ra tại xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội) vừa qua.

Công an Hà Nội đang khẩn trương phối hợp với các đơn vị chức năng điều tra, xác minh làm rõ để xử lý vụ án nghiêm theo quy định của pháp luật.

Trước đó, ngày 30/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”. Ngày 15/4, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã áp dụng biện pháp ngăn chặn, bắt giữ bốn công dân về hành vi gây rối trật tự công cộng để điều tra.

Một số công dân ở xã Đồng Tâm do thiếu hiểu biết pháp luật đã có hành vi cản trở và tổ chức giữ người trái pháp luật đối với cán bộ, chiến sĩ công an TP Hà Nội trong lúc đang thi hành công vụ. Một số công dân ở Đồng Tâm còn đập phá ô tô, giữ 38 người tại nhà văn hóa thôn Hoành.

Đến ngày 18/4, Công an Hà Nội cho biết, người dân Đồng Tâm đã thả 15 cảnh sát cơ động và ba người đã tự giải thoát. Đồng thời, bốn người dân Đồng tâm bị bắt trước đó đã được thả. Đến chiều 20/4, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung có mặt tại UBND huyện Mỹ Đức để tiến hành đối thoại với người dân Đồng Tâm. Tuy nhiên, cuộc đối thoại đã không diễn ra do người dân không lên UBND huyện Mỹ Đức. Đến ngày 21/4, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Mỹ Đức được người dân thả.

Đến ngày 22/4, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung trực tiếp dẫn đầu đoàn làm việc về thôn Hoành để đối thoại với người dân Đồng Tâm lần thứ hai. Cuộc đối thoại diễn ra trong tiếng vỗ tay rầm rầm, vui mừng của người dân Đồng Tâm, sau đó 19 cán bộ, chiến sĩ cảnh sát đã lần lượt được thả.

Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu vừa có văn bản báo cáo Quốc hội về 3 vụ khiếu nại, tố cáo mà đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (đoàn Bến Tre) tranh luận cho rằng liên quan đến trách nhiệm của Tổng Thanh tra.

Trước đó, tại hội trường Quốc hội chiều 9/6, ngay sau phần giải trình của Tổng Thanh tra Phan Văn Sáu về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng giơ biển đăng ký tranh luận.

Đại biểu Nhưỡng cho hay tính từ kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV tới nay, ông đã giám sát các hoạt động của Thanh tra Chính phủ và thấy rằng đơn vị này "thiếu quyết liệt, chậm đổi mới, kém hiệu quả".

Đại biểu tỉnh Bến Tre dẫn chứng trong chương trình giám sát ông ghi vào bảng hàng ngày hiện có 3 vụ nổi cộm, đáng chú ý là vụ Đồng Tâm (Mỹ Đức, Hà Nội).
Theo đại biểu Nhưỡng, nguyên nhân sâu xa của vụ việc vì câu chuyện giải quyết khiếu nại tố cáo, tiếp dân không đến nơi đến chốn. Cuối cùng, Chủ tịch UBND Hà Nội đã vào giải quyết và Hà Nội ra quyết định thanh tra toàn bộ đất đai Sân bay Miếu Môn.

"Sân bay Miếu Môn là đất quốc phòng an ninh nhưng tôi chưa thấy Thanh tra Chính phủ có ý kiến về vấn đề này. Tôi nghĩ rằng lẽ ra Tổng thanh tra phải tham mưu để Chính phủ vào cuộc. Và ở chỗ này đồng chí không cho rằng một trong những nguyên nhân vụ việc ở Đồng Tâm thuộc về hệ thống thanh tra", đại biểu Lưu Bình Nhưỡng nói.

Về tranh luận này, báo cáo của Tổng Thanh tra nói rõ: Năm 2016, khi nhận được đơn, Ban Tiếp công dân Trung ương đã tiếp dân, đồng thời có văn bản gửi UBND Hà Nội để chỉ đạo giải quyết theo thẩm quyền.

Khi công dân có đơn khiếu nại lần 2, Phó tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh có văn bản đề nghị UBND Hà Nội báo cáo tình hình, diễn biến vụ việc.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu TP Hà Nội có biện pháp xử lý thích hợp để ổn định tình hình, tránh xảy ra điểm nóng. "Giao Cục Địa bàn phối hợp chặt chẽ với UBND Hà Nội trong quá trình xử lý vụ việc”, báo cáo nêu rõ.

Đến khi nhận được thông tin công dân xã Đồng Tâm bức xúc, giữ 38 cán bộ thực hiện nhiệm vụ, Thanh tra Chính phủ đã cử Phó cục trưởng cùng cán bộ nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với Hà Nội.

Theo đó, đoàn công tác Thanh tra Chính phủ đã cùng Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Đức Chúng đối thoại với công dân tại huyện Mỹ Đức ngày 20/4, tại xã Đồng Tâm ngày 22/4.

"Sau khi Thanh tra Hà Nội kết thúc thanh tra trực tiếp, Thanh tra Chính phủ tiếp tục cử một Phó cục trưởng cùng cán bộ nghiệp vụ tham gia ý kiến đối với kết quả thanh tra tại các cuộc họp ngày 1/6, ngày 7/6", Thanh tra Chính phủ cho hay.

Hiện, Hà Nội đang hoàn chỉnh kết luận thanh tra để báo cáo Thủ tướng. Thanh tra Chính phủ cho biết thêm sẽ tiếp tục phối hợp với UBND Hà Nội để giải quyết những vấn đề liên quan, nhằm bảo vệ lợi ích nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo trật tự an toàn xã hội.