![]() |
| Dụng cụ phá thai thu được tại cơ sở của bà Lâm (Ảnh CA) |
![]() |
| Dụng cụ phá thai thu được tại cơ sở của bà Lâm (Ảnh CA) |
![]() |
| Tiền đạo Nguyễn Văn Toàn gặp chấn thương rách sụn chêm đầu gối trong buổi tập trước trận đấu với Campuchia. Ảnh: Zing. |
Sụn chêm là một sụn xơ có dạng chữ C ở đầu gối, chức năng của sụn chêm như một "miếng đệm" đón nhận những áp lực do va đập vào đầu gối và là một lớp mềm ngăn cách giữa các xương của khớp gối. Mỗi đầu gối có hai sụn chêm nằm giữa đầu xương đùi và xương chày và được gọi là sụn chêm giữa và bên.
Sụn chêm hoạt động như các giảm xóc, giúp hấp thu và truyền lực đều từ lồi cầu xương đùi xuống xương chày, giúp giảm sang chấn sụn khớp. Sụn chêm góp phần tạo nên sự vững chắc cho khớp gối.
Chấn thương rách sụn chêm khá phổ biến trong bóng đá. Có khá nhiều hình thức rách sụn (thường gặp là rách dọc, rách ngang, rách hình nan hoa, hình vạt, hình mỏ, hình quai vali và rách phức tạp. Theo vị trí: rách sừng trước, sừng sau, thân; rách vùng vô mạch, vùng có mạch nuôi).
Cần để ý hai loại sụn chêm ngoài đặc biệt là có nang hay phì đại hình đĩa (discoïde). Nhìn chung nó khá lành tính tuy nhiên lại rất dễ đối mặt với nguy cơ tổn thương nghiêm trọng
Nang sụn chêm ngoài: Là dạng nang nhỏ nằm ở rìa của sụn chêm bị rách, trong nó chứa chất keo. Nó là nguồn gốc của đau gối mặt ngoài gối, khi khám thấy một cục nhỏ nằm ngay dưới da ngay trên đường khớp.
Sụn chêm ngoài hình đĩa: Thay vì có dạng hình trăng lưỡi liềm, nó lại có dạng hình đĩa, che phủ hoàn toàn mâm chày ngoài. Trong trường hợp không có tổn thương, sụn chêm ngoài hình đĩa không có triệu chứng. Nhưng nó thường lại rất mỏng mảnh, dễ rách, đặc biệt là ở trẻ em.
Rách sụn chêm không chỉ phổ biến ở những người trẻ, mà ở người già do quá trình lão hóa, thoái hóa sụn khớp cũng khiến cho sụn chêm dễ bị rách đi kèm với các triệu chứng như bong, xói mòn sụn khớp.
![]() |
| Vị trí sụn chêm ở khớp gối. Ảnh: Webthethao. |
![]() |
| Biểu đồ tỷ lệ về mức độ an toàn của các ca nạo phá thai. Ảnh: TheGuardian. |
Châu Phi là nơi có số ca phá thai không an toàn cao nhất thế giới. Tại châu lục này, chỉ có 1/4 số ca an toàn, nhiều trường hợp bị tử vong trong khi phá thai.
Trong đó, số ca tử vong cao nhất do nạo phá thai tại Tây và Trung Phi ở mức 450/100.000 ca. Nhóm nghiên cứu nhận thấy tỷ lệ phụ nữ tại khu vực này có thể tử vong vì các biến chứng cao do dùng phương pháp phá thai nguy hiểm.
Bắc Âu và Bắc Mỹ có rất ít ca phá thai. Nguyên nhân được cho là nhờ các quốc gia ở khu vực này áp dụng luật hạn chế phá thai, đa số phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai, nền kinh tế và mức độ bình đẳng giới ở mức cao, hạ tầng y tế tốt.
Các chuyên gia nhận định việc áp dụng lại "chính sách Mexico City" (luật Gag toàn cầu) cấm các quỹ liên bang của Mỹ tài trợ cho bất kỳ tổ chức nào giúp phụ nữ phá thai sẽ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Tờ Guardian dẫn lời chuyên gia Gilda Sedgh, người đứng đầu nhóm nghiên cứu của Viện Guttmacher, cho rằng thời gian kể từ khi áp dụng lại "chính sách Mexico City" chưa đủ để đánh giá tác động thật sự.
Bà Gilda nói: "Không có bằng chứng nào cho thấy "chính sách Mexico City" giúp giảm tỷ lệ phá thai". Một số nghiên cứu ở vùng hạ Sahara Châu Phi cho thấy số ca phá thai sẽ tăng lên do các tổ chức phi chính phủ giảm cung cấp biện pháp tránh thai.
Theo tiến sĩ Gunatra đến từ WHO, những phát hiện của nhóm nghiên cứu nhằm kêu gọi luật pháp đảm bảo phá thai an toàn, đặc biệt ở các khu vực có thu nhập thấp trên thế giới, cần có những nỗ lực để thay thế các phương pháp không an toàn bằng cách phá thai an toàn.