Cuối năm, khi dọn nhà cửa đón Tết, hầu như gia đình nào cũng làm một việc quan trọng: tỉa chân nhang trên bàn thờ. Đây không chỉ là việc dọn dẹp cho gọn gàng, sạch sẽ, mà còn mang ý nghĩa thanh lọc không gian thờ tự, chuẩn bị đón một chu kỳ mới hanh thông hơn.

Tuy nhiên, rất nhiều nhà làm theo thói quen, thấy bụi là rút, thấy nhiều là tỉa, mà không để ý rằng tỉa chân nhang cũng có những nguyên tắc nhất định. Làm đúng thì nhẹ nhàng, an tâm. Làm sai thì vừa phản cảm về mặt tâm linh, vừa vô tình phạm phải những điều được coi là đại kỵ trong phong thủy.

Sai lầm phổ biến nhất là tiện ngày nào rảnh thì làm, thậm chí có nhà đang bận dọn dẹp, thấy bát hương nhiều quá là rút luôn.

Theo quan niệm truyền thống, tỉa chân nhang là việc liên quan đến không gian thờ cúng, nên cần chọn ngày sạch sẽ, yên tĩnh, thường là sau lễ cúng Ông Công Ông Táo, hoặc các ngày cuối tháng Chạp. Tránh làm vào ban đêm, ngày sát giờ xấu, hoặc lúc trong nhà đang ồn ào, cãi vã. Về mặt thực tế, chọn thời điểm cả nhà rảnh rỗi, không vội vàng cũng giúp việc tỉa nhang được làm cẩn thận, trang nghiêm hơn, tránh rơi vãi, đổ tro, gãy bát hương.

2. Rút sạch gần hết chân nhang trong bát hương

Nhiều người nghĩ bát hương càng gọn càng tốt, nên rút gần như sạch, chỉ để lại vài chân cho đẹp. Đây là một lỗi khá nặng trong quan niệm dân gian. Bát hương được xem là nơi kết nối tâm linh, nên không được để trống trơn. Thông thường nên giữ lại số lẻ, phổ biến nhất là 3, 5, 7 hoặc 9 chân nhang, tượng trưng cho sự liên tục, không gián đoạn. Dù không quá đặt nặng yếu tố tâm linh, thì về mặt hình thức, bát hương có quá ít chân nhang cũng trông rất trống trải, thiếu sinh khí.

3. Dùng tay trần rút nhang, không vệ sinh gì

Rất nhiều người làm rất nhanh gọn, tay đang dính bụi lau nhà, cầm thẳng vào bát hương rút nhang. Trong quan niệm truyền thống, trước khi tỉa chân nhang nên rửa tay sạch sẽ, có thể thắp một nén hương xin phép. Không phải để cầu kỳ mê tín, mà là để giữ sự tôn trọng tối thiểu với không gian thờ tự. Về mặt thực tế, bát hương là nơi tích rất nhiều bụi mịn, tro nhang, nếu tay bẩn lại càng dễ làm vi khuẩn bám vào, rơi vãi ra xung quanh bàn thờ.

4. Đổ tro nhang bừa bãi vào thùng rác

Sau khi tỉa, nhiều nhà gom hết tro nhang, chân nhang cũ rồi đổ thẳng vào túi rác sinh hoạt. Theo quan niệm dân gian, tro nhang không nên vứt lẫn với rác bẩn. Thông thường sẽ đem hóa sạch, hoặc gói gọn rồi thả xuống sông, chôn dưới gốc cây, với ý nghĩa trả về tự nhiên, không vứt bỏ tùy tiện. Ngay cả nếu không tin tâm linh, thì tro nhang cũng là chất rất dễ bay, rất dễ bám mùi, trộn vào rác sinh hoạt sẽ khiến nhà có mùi khét, bụi mịn bay ngược lại rất khó chịu.

5. Xê dịch bát hương nhưng không đặt lại đúng vị trí

Một lỗi rất hay gặp là trong lúc lau dọn, bê bát hương ra ngoài, xong đặt lại lệch vị trí ban đầu, thậm chí xoay hướng khác.

Trong phong thủy bàn thờ, bát hương là trung tâm, vị trí rất quan trọng. Dù không cần quá cứng nhắc, nhưng đã đặt ở đâu ổn định rồi thì không nên di chuyển lung tung, đặc biệt là xoay hướng tùy tiện. Về mặt tâm lý, bàn thờ bị xô lệch, không ngay ngắn cũng khiến tổng thể không gian thờ tự trông thiếu trang nghiêm, mất cảm giác an yên vốn có.

6. Tỉa chân nhang trong lúc tâm trạng bực bội, hấp tấp

Nghe có vẻ trừu tượng, nhưng đây là điều người lớn tuổi rất hay nhắc. Không nên tỉa chân nhang khi đang cáu gắt, vội vàng, vừa cãi nhau xong, hoặc trong trạng thái mất kiên nhẫn.

Dù nhìn theo tâm linh hay khoa học, thì việc làm trong trạng thái căng thẳng cũng dễ gây đổ vỡ, rơi bát, gãy nhang, làm hỏng bàn thờ. Còn về mặt tinh thần, bàn thờ vốn là nơi tạo cảm giác tĩnh, sạch, yên, nên người thực hiện cũng nên ở trạng thái bình tĩnh, nhẹ nhàng.

Kết lại, tỉa chân nhang đúng cách không phải mê tín mà là sự chỉn chu

Thực chất, những kiêng kỵ khi tỉa chân nhang đều xoay quanh một nguyên tắc rất đơn giản: làm việc này với sự tôn trọng, sạch sẽ và cẩn thận.

Không cần quá cầu kỳ lễ nghi, không cần sợ hãi tâm linh, nhưng cũng không nên làm qua loa, tùy tiện. Bàn thờ gọn gàng, bát hương sạch sẽ, không gian yên tĩnh, đó vừa là phong thủy, vừa là cách giữ cho ngôi nhà một cảm giác an yên trước khi bước sang năm mới.