![]() |
![]() |
Rạng sáng 7/1/2018, Margaret và Kevin Corrigan đang ngủ say thì điện thoại di động của Kevin đổ chuông. Đó là cuộc gọi từ một người bạn của Shane, con trai họ.
Shane, 23 tuổi, được chẩn đoán mắc chứng động kinh 3 năm trước. "Cô ấy nói, Shane bị co giật và đang kêu như ngựa hí. Chúng tôi đã nói với cô ấy rằng đừng lo lắng, Shane sẽ ổn trong vài phút”, Margaret nhớ lại.
Nhưng không lâu sau cuộc gọi, Shane bị một cơn co giật khác khiến anh bất tỉnh. Những người bạn cùng phòng đã gọi xe cấp cứu. Margaret và Kevin lập tức đi từ Buckinghamshire đến căn hộ của Shane ở London.
Khoảng 10 nhân viên y tế đã tập trung để cấp cứu cho Shane nhưng mọi chuyện vô vọng. Bác sĩ thông báo, nguyên nhân tử vong có thể xảy ra nhất là SUDEP. “SUDEP là gì? Đó là lần đầu tiên chúng tôi nghe thấy từ này”, mẹ của Shane kể.

Theo Daily Mail, mỗi tuần ở Anh, trung bình có 21 người bị bệnh động kinh qua đời - một số do chấn thương trong cơn động kinh nhưng phần lớn do SUDEP (chết đột ngột không rõ nguyên nhân trong bệnh động kinh) hầu như luôn xảy ra vào ban đêm.
Đa số bệnh nhân là những người trẻ từ 20 đến 40 tuổi. Trên thực tế, khoảng một nửa số ca tử vong có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, cả bệnh nhân và gia đình đều không được hướng dẫn cách giảm nguy cơ. Hậu quả là hàng trăm sinh mạng trẻ bị cướp đi mỗi năm.
Không giống như các tình trạng thần kinh khác, nhiều người bị ảnh hưởng của bệnh động kinh lo sợ sự kỳ thị của xã hội, vẫn cảm thấy phải giấu diếm.
Đồng thời, trong một thời gian dài, các dịch vụ chuyên khoa đã không đủ khả năng để quản lý tình trạng bệnh ảnh hưởng đến 600.000 người - nhiều gấp đôi so với bệnh Parkinson, bệnh đa xơ cứng và bệnh thần kinh vận động cộng lại. Sự mất mát của rất nhiều sinh mạng trẻ là sự phản ánh của những thất bại này.
Có bốn loại động kinh chính và ít nhất 40 loại co giật. SUDEP thường xảy ra ở 60% bệnh nhân động kinh có tiền sử co giật tăng trương lực toàn thân - gây ra tình trạng cứng cơ đột ngột, sau đó là mất ý thức và giật chi nhanh chóng. Các bé trai có nguy cơ cao nhất, đặc biệt những trường hợp được chẩn đoán trước 17 tuổi.
SUDEP xảy ra như thế nào?
Một nghiên cứu đa quốc gia được công bố trên tạp chí Lancet Neurology vào năm 2013 đã xem xét các ca tử vong do SUDEP tại bệnh viện khi bệnh nhân được theo dõi sóng não, nhịp tim…
Lina Nashef, chuyên gia tư vấn thần kinh tại Bệnh viện King's College (Anh), giải thích: "Bệnh nhân thở nhanh, tiếp theo không đều, chậm lại. Ở một số người, điều này dẫn đến tử vong trong vòng vài phút sau cơn động kinh. Ở những người khác, sau khi phục hồi phần nào, hô hấp suy giảm dần".
Ở một mình trong cơn động kinh là yếu tố nguy cơ chính của SUDEP. Bác sĩ Nashef giải thích: “Những bệnh nhân tử vong thường không được giám sát đầy đủ vào ban đêm và việc hồi sức rất muộn”.
Việc nâng cao nhận thức đóng vai trò quan trọng. Hầu hết các bậc cha mẹ lần đầu tiên nghe về hội chứng SUDEP sau khi con họ qua đời. Cha mẹ của nam diễn viên Cameron Boyce, người đã chết vì SUDEP vào năm 2019 ở tuổi 20, chưa bao giờ nghe về tình trạng này cho đến khi họ được thông báo. Cameron được chẩn đoán mắc chứng động kinh năm 16 tuổi và bị co giật về đêm.
Đối với gia đình Corrigan, cũng như bao người khác, cú sốc và nỗi đau mất con không thể chữa lành. Vào tháng 8, hai vợ chồng đã đạp xe hơn 800km từ London đến mộ của Shane trên đảo Achill, ngoài khơi bờ biển phía tây Ireland, để nâng cao nhận thức về SUDEP.
Vào tháng 10 hằng năm, họ tham gia đi bộ cùng các gia đình có người thân mất vì SUDEP khác, mỗi người mặc một chiếc áo màu tím in tên và tuổi của con.
Martin Elliott là giáo sư về phẫu thuật tim mạch, Đại học London. Con trai của ông, Toby, 26 tuổi, một biên tập viên phim tại NBC News, đã mất trong đêm vào năm 2009. Martin nói:
Khi Toby chết vì SUDEP, cả tôi và các đồng nghiệp của tôi - 5 giáo sư thuộc các chuyên ngành y tế khác - đều không nghe nói về tình trạng này.
Nhưng có lẽ vì sự kỳ thị trong lịch sử, bệnh động kinh ít nhận được sự quan tâm và ít tài trợ nghiên cứu hơn các bệnh khác.
Đột tử do tim ở người trẻ tuổi gây tử vong với số lượng tương tự đã nhận được nhiều sự quan tâm hơn, có thể vì xảy ra vào ban ngày, đôi khi xảy ra ở nơi công cộng hoặc bệnh nhân là những vận động viên nổi tiếng.
Số tiền đầu tư vào nghiên cứu tim mạch gấp 10 lần.
Nhiều tiền hơn sẽ giúp cứu sống nhiều người và giảm thiểu tình trạng nhưng chúng tôi chỉ có thể hy vọng làm được điều đó nếu mọi người nhận thức được sự tồn tại của SUDEP và tìm hiểu những gì chúng tôi có thể làm để ngăn chặn điều đó. Tôi ước mình đã biết nhiều hơn.
Số ca cúm đến khám và nhập viện tại Hà Nội tăng, nhiều bệnh nhân viêm phổi, suy hô hấp. Bác sĩ khuyến cáo tiêm vaccine và đi khám sớm khi có triệu chứng.
Phát hiện ung thư trực tràng chỉ cách rìa hậu môn 2 cm, người đàn ông 47 tuổi được phẫu thuật robot, bảo tồn cơ thắt hậu môn.
Một người đàn ông 62 tuổi bị hơn 300 nốt ong đốt, phản vệ độ II, nguy cơ tổn thương thận cấp đã hồi phục sau cấp cứu nhanh và điều trị tích cực.
Sau tập thể dục và xông hơi hơn một giờ, người đàn ông 73 tuổi hôn mê sâu, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu liên tục.
Bệnh nhân 61 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, biến chứng rung thất, sốc tim, ba lần ngừng tuần hoàn trong nửa giờ trước khi được can thiệp mạch vành khẩn cấp.
Từ nguy cơ nhận diện nhầm tổn thương đến những phán đoán sai lệch, AI đặt ra yêu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt. Quyết định điều trị cuối cùng phải thuộc về bác sĩ.
Sau 9 năm mong con bằng IVF, chị Y. trải qua thai kỳ song thai đầy biến cố, mất một bé và tiếp tục giữ thai để đón con còn lại chào đời ở tuần 27.
Tự uống các loại lá, nước sắc để chữa sỏi thận có thể khiến người bệnh chậm phát hiện tắc nghẽn, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận.
Ăn uống hợp lý, vận động, ngủ đủ và kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, không thói quen nào bảo đảm phòng bệnh tuyệt đối.
Càng tập vật lý trị liệu càng đau, thậm chí đau lan xuống chân, có thể là dấu hiệu bài tập chưa phù hợp hoặc tình trạng thần kinh cần được đánh giá lại.
Sau 1 năm chung sống chưa có con, người đàn ông 30 tuổi được phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, kèm giảm tỷ lệ tinh trùng di động.
Dự thảo Luật sửa đổi đề xuất cấm lấy bộ phận cơ thể lành của trẻ đang sống, đồng thời đặt điều kiện nghiêm ngặt với hiến mô tái sinh và hiến sau khi qua đời.
Tự ý đắp lá cây lên vết thương có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến tổn thương tiến triển nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Một trẻ bị yếu dần hai chân, tiểu khó; trẻ còn lại có dị dạng mạch máu vùng đồi thị – cuống não, nguy cơ vỡ. Cả hai được can thiệp bảo tồn chức năng thần kinh.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền có nguy cơ cúm nặng. Hãy đi khám sớm để được đánh giá, không tự ý dùng thuốc.
Ho đờm, tức ngực tái diễn từ năm 2023, bé gái 13 tuổi được phát hiện có dị vật nhựa nằm sâu trong phế quản thùy dưới phổi phải.
Môi trường học đường đông người, khoảng trống miễn dịch và nguy cơ lây truyền âm thầm khiến bệnh do não mô cầu vẫn là mối đe dọa sức khỏe cộng đồng.
Có cơ địa táo bón nặng, bé gái 26 tháng tuổi phải nhập viện sau khi nuốt viên bi sắt. Dị vật gần như không di chuyển suốt một tuần dù đã được điều trị nội khoa.
Sốt cao 5 ngày, nam thanh niên 23 tuổi rơi vào sốc, suy hô hấp nguy kịch, SpO₂ chỉ khoảng 80% dù thở máy tối đa. Sau 13 ngày hồi sức, bệnh nhân được rút ECMO.
Chân ngày càng yếu, đi chậm, leo cầu thang khó, thường xuyên vấp ngã... không nên mặc nhiên coi là dấu hiệu tuổi già. Dinh dưỡng và tập sức mạnh cần được chú ý.
Sau phẫu thuật u dây thần kinh VIII gây mất thính lực bên trái, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, không có dấu hiệu tổn thương các dây thần kinh sọ.
Ăn uống hợp lý, vận động, ngủ đủ và kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, không thói quen nào bảo đảm phòng bệnh tuyệt đối.
Số ca cúm đến khám và nhập viện tại Hà Nội tăng, nhiều bệnh nhân viêm phổi, suy hô hấp. Bác sĩ khuyến cáo tiêm vaccine và đi khám sớm khi có triệu chứng.
Từ nguy cơ nhận diện nhầm tổn thương đến những phán đoán sai lệch, AI đặt ra yêu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt. Quyết định điều trị cuối cùng phải thuộc về bác sĩ.
Nhập viện vì méo miệng, người phụ nữ 59 tuổi sau đó đau ngực, đau thượng vị, vã mồ hôi. Bác sĩ phát hiện nhồi máu cơ tim, mạch vành hẹp 95%.
Bị sét đánh khi thu hoạch mủ cao su, bé trai 14 tuổi ngừng tim tại chỗ, được người dân ép tim, thổi ngạt khoảng 15 phút trước khi đến viện.
Sốt trên 40°C, nói sảng, tay chân lạnh, trẻ 5 tuổi được chẩn đoán cúm A biến chứng viêm não hoại tử, phải điều trị hồi sức tích cực.
Khối máu tụ sau bánh rau khoảng 300g, tử cung tím diện rộng khiến sản phụ đối mặt nguy cơ chảy máu ồ ạt, phải cắt tử cung để cứu tính mạng.
Sau tập thể dục và xông hơi hơn một giờ, người đàn ông 73 tuổi hôn mê sâu, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu liên tục.
Dầu thắp lọt vào đường thở có thể gây tổn thương phổi, suy hô hấp. Bác sĩ cảnh báo tuyệt đối không móc họng, gây nôn khi trẻ uống nhầm.