![]() |
![]() |
Rạng sáng 7/1/2018, Margaret và Kevin Corrigan đang ngủ say thì điện thoại di động của Kevin đổ chuông. Đó là cuộc gọi từ một người bạn của Shane, con trai họ.
Shane, 23 tuổi, được chẩn đoán mắc chứng động kinh 3 năm trước. "Cô ấy nói, Shane bị co giật và đang kêu như ngựa hí. Chúng tôi đã nói với cô ấy rằng đừng lo lắng, Shane sẽ ổn trong vài phút”, Margaret nhớ lại.
Nhưng không lâu sau cuộc gọi, Shane bị một cơn co giật khác khiến anh bất tỉnh. Những người bạn cùng phòng đã gọi xe cấp cứu. Margaret và Kevin lập tức đi từ Buckinghamshire đến căn hộ của Shane ở London.
Khoảng 10 nhân viên y tế đã tập trung để cấp cứu cho Shane nhưng mọi chuyện vô vọng. Bác sĩ thông báo, nguyên nhân tử vong có thể xảy ra nhất là SUDEP. “SUDEP là gì? Đó là lần đầu tiên chúng tôi nghe thấy từ này”, mẹ của Shane kể.

Theo Daily Mail, mỗi tuần ở Anh, trung bình có 21 người bị bệnh động kinh qua đời - một số do chấn thương trong cơn động kinh nhưng phần lớn do SUDEP (chết đột ngột không rõ nguyên nhân trong bệnh động kinh) hầu như luôn xảy ra vào ban đêm.
Đa số bệnh nhân là những người trẻ từ 20 đến 40 tuổi. Trên thực tế, khoảng một nửa số ca tử vong có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, cả bệnh nhân và gia đình đều không được hướng dẫn cách giảm nguy cơ. Hậu quả là hàng trăm sinh mạng trẻ bị cướp đi mỗi năm.
Không giống như các tình trạng thần kinh khác, nhiều người bị ảnh hưởng của bệnh động kinh lo sợ sự kỳ thị của xã hội, vẫn cảm thấy phải giấu diếm.
Đồng thời, trong một thời gian dài, các dịch vụ chuyên khoa đã không đủ khả năng để quản lý tình trạng bệnh ảnh hưởng đến 600.000 người - nhiều gấp đôi so với bệnh Parkinson, bệnh đa xơ cứng và bệnh thần kinh vận động cộng lại. Sự mất mát của rất nhiều sinh mạng trẻ là sự phản ánh của những thất bại này.
Có bốn loại động kinh chính và ít nhất 40 loại co giật. SUDEP thường xảy ra ở 60% bệnh nhân động kinh có tiền sử co giật tăng trương lực toàn thân - gây ra tình trạng cứng cơ đột ngột, sau đó là mất ý thức và giật chi nhanh chóng. Các bé trai có nguy cơ cao nhất, đặc biệt những trường hợp được chẩn đoán trước 17 tuổi.
SUDEP xảy ra như thế nào?
Một nghiên cứu đa quốc gia được công bố trên tạp chí Lancet Neurology vào năm 2013 đã xem xét các ca tử vong do SUDEP tại bệnh viện khi bệnh nhân được theo dõi sóng não, nhịp tim…
Lina Nashef, chuyên gia tư vấn thần kinh tại Bệnh viện King's College (Anh), giải thích: "Bệnh nhân thở nhanh, tiếp theo không đều, chậm lại. Ở một số người, điều này dẫn đến tử vong trong vòng vài phút sau cơn động kinh. Ở những người khác, sau khi phục hồi phần nào, hô hấp suy giảm dần".
Ở một mình trong cơn động kinh là yếu tố nguy cơ chính của SUDEP. Bác sĩ Nashef giải thích: “Những bệnh nhân tử vong thường không được giám sát đầy đủ vào ban đêm và việc hồi sức rất muộn”.
Việc nâng cao nhận thức đóng vai trò quan trọng. Hầu hết các bậc cha mẹ lần đầu tiên nghe về hội chứng SUDEP sau khi con họ qua đời. Cha mẹ của nam diễn viên Cameron Boyce, người đã chết vì SUDEP vào năm 2019 ở tuổi 20, chưa bao giờ nghe về tình trạng này cho đến khi họ được thông báo. Cameron được chẩn đoán mắc chứng động kinh năm 16 tuổi và bị co giật về đêm.
Đối với gia đình Corrigan, cũng như bao người khác, cú sốc và nỗi đau mất con không thể chữa lành. Vào tháng 8, hai vợ chồng đã đạp xe hơn 800km từ London đến mộ của Shane trên đảo Achill, ngoài khơi bờ biển phía tây Ireland, để nâng cao nhận thức về SUDEP.
Vào tháng 10 hằng năm, họ tham gia đi bộ cùng các gia đình có người thân mất vì SUDEP khác, mỗi người mặc một chiếc áo màu tím in tên và tuổi của con.
Martin Elliott là giáo sư về phẫu thuật tim mạch, Đại học London. Con trai của ông, Toby, 26 tuổi, một biên tập viên phim tại NBC News, đã mất trong đêm vào năm 2009. Martin nói:
Khi Toby chết vì SUDEP, cả tôi và các đồng nghiệp của tôi - 5 giáo sư thuộc các chuyên ngành y tế khác - đều không nghe nói về tình trạng này.
Nhưng có lẽ vì sự kỳ thị trong lịch sử, bệnh động kinh ít nhận được sự quan tâm và ít tài trợ nghiên cứu hơn các bệnh khác.
Đột tử do tim ở người trẻ tuổi gây tử vong với số lượng tương tự đã nhận được nhiều sự quan tâm hơn, có thể vì xảy ra vào ban ngày, đôi khi xảy ra ở nơi công cộng hoặc bệnh nhân là những vận động viên nổi tiếng.
Số tiền đầu tư vào nghiên cứu tim mạch gấp 10 lần.
Nhiều tiền hơn sẽ giúp cứu sống nhiều người và giảm thiểu tình trạng nhưng chúng tôi chỉ có thể hy vọng làm được điều đó nếu mọi người nhận thức được sự tồn tại của SUDEP và tìm hiểu những gì chúng tôi có thể làm để ngăn chặn điều đó. Tôi ước mình đã biết nhiều hơn.
Di truyền không quyết định hoàn toàn chiều cao. Dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và chăm sóc sức khỏe đúng cách giúp trẻ phát huy tiềm năng tăng trưởng.
32 ngày giữ thai, một cuộc cấp cứu sơ sinh và băng huyết sau sinh. Hành trình của mẹ Linh và bé Gấu là cuộc chiến giành sự sống cho cả mẹ và con.
Trẻ mắc đồng thời hai bệnh lý nặng là teo ruột non, teo đường mật bẩm sinh, khiến việc lựa chọn phương án phẫu thuật trở thành bài toán khó đối với các bác sĩ.
Hơn 30 trung tâm phẫu thuật tim mạch, thực hiện 12.000–14.000 ca mỗi năm, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu.
Bí tiểu xuất hiện sau những cơn đau lưng lan xuống chân có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nguy hiểm, cần được cấp cứu kịp thời để tránh di chứng.
Tiểu máu sau tai nạn giao thông có thể là dấu hiệu chấn thương thận hoặc tổn thương nội tạng. Phát hiện sớm giúp đánh giá mức độ nguy hiểm và điều trị phù hợp.
Dây rốn một động mạch có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm bất thường thai nhi. Phát hiện sớm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và duy trì kết nối xã hội có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Phế cầu khuẩn có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ nhỏ. Đáng lo ngại, một số chủng vi khuẩn đã kháng nhiều loại kháng sinh.
Keo 502 có khả năng kết dính rất nhanh khi tiếp xúc với độ ẩm. Nếu dính vào mắt, việc cố banh mi hoặc tự bóc keo có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Kiêng khem không đúng cách có thể làm cơ thể thiếu dưỡng chất cần thiết để tái tạo mô, kéo dài quá trình phục hồi vết thương.
Trẻ mắc đồng thời hai bệnh lý nặng là teo ruột non, teo đường mật bẩm sinh, khiến việc lựa chọn phương án phẫu thuật trở thành bài toán khó đối với các bác sĩ.
Di truyền không quyết định hoàn toàn chiều cao. Dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và chăm sóc sức khỏe đúng cách giúp trẻ phát huy tiềm năng tăng trưởng.
Bí tiểu xuất hiện sau những cơn đau lưng lan xuống chân có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nguy hiểm, cần được cấp cứu kịp thời để tránh di chứng.
Tê bì, yếu cơ tiến triển có thể là dấu hiệu viêm đa rễ dây thần kinh – bệnh lý có nguy cơ gây liệt tứ chi, suy hô hấp nếu chẩn đoán và điều trị muộn.
Hơn 30 trung tâm phẫu thuật tim mạch, thực hiện 12.000–14.000 ca mỗi năm, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu.
Không mất ý thức, bụng mềm, chỉ đau âm ỉ vùng hạ sườn phải nhưng người đàn ông 63 tuổi đã bị chấn thương gan độ V, có dấu hiệu chảy máu trong ổ bụng.
32 ngày giữ thai, một cuộc cấp cứu sơ sinh và băng huyết sau sinh. Hành trình của mẹ Linh và bé Gấu là cuộc chiến giành sự sống cho cả mẹ và con.
Phế cầu khuẩn có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ nhỏ. Đáng lo ngại, một số chủng vi khuẩn đã kháng nhiều loại kháng sinh.
Một tổn thương sụn chêm dễ bị bỏ sót có thể khiến khớp gối thoái hóa nhanh chóng, đánh mất cơ hội bảo tồn khớp tự nhiên nếu không được điều trị kịp thời.
Sốt rét run, đau bụng âm ỉ, huyết áp tụt 80/60 mmHg, người phụ nữ 34 tuổi được xác định mắc hội chứng Fitz-Hugh-Curtis hiếm gặp.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và duy trì kết nối xã hội có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Sau phẫu thuật kết hợp xương, trẻ bị gãy trên lồi cầu xương cánh tay cần được theo dõi và tập phục hồi chức năng đúng thời điểm để hạn chế cứng khớp.
Không ít người lầm tưởng hết sốt là bệnh đã thuyên giảm. Tuy nhiên, đây có thể là thời điểm sốt xuất huyết bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Xôi mặn, cháo trắng, bánh mì hay bún phở đều có thể làm tăng đường huyết nếu ăn quá nhiều. Người bệnh cần chú ý lượng tinh bột trong mỗi bữa.
Rau xanh, trái cây và chế độ ăn cân bằng giúp nâng đỡ sức khỏe miễn dịch, nhưng không có thực phẩm nào được chứng minh có thể loại bỏ virus HPV.
Dây rốn một động mạch có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm bất thường thai nhi. Phát hiện sớm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ.
Một chai nước ngọt cũ được dùng để đựng hóa chất đã khiến trẻ nhỏ gặp tai nạn nguy hiểm. Bác sĩ cảnh báo những sai lầm trong bảo quản hóa chất tại gia đình.
Tiểu máu sau tai nạn giao thông có thể là dấu hiệu chấn thương thận hoặc tổn thương nội tạng. Phát hiện sớm giúp đánh giá mức độ nguy hiểm và điều trị phù hợp.
Keo 502 có khả năng kết dính rất nhanh khi tiếp xúc với độ ẩm. Nếu dính vào mắt, việc cố banh mi hoặc tự bóc keo có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.