Theo Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cơn bão giáp trạng là biến chứng cấp tính nguy hiểm của bệnh cường giáp, dễ dẫn đến rối loạn nhịp tim, suy tim, suy hô hấp, rối loạn ý thức, thậm chí ngừng tuần hoàn và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời. Đáng chú ý, việc tự ý ngừng thuốc hoặc điều trị không đúng chỉ định có thể đẩy người bệnh vào tình trạng nguy kịch này.
Cơn bão giáp trạng- Biến chứng nguy hiểm từ cường giáp
Hiểm họa từ cơn bão giáp trạng hay còn gọi là cơn cường giáp kịch phát được giới chuyên môn nhìn nhận là một trong những tình trạng cấp cứu nội tiết tối cấp, xảy ra khi nồng độ hormone tuyến giáp tăng vọt đột ngột, tấn công dồn dập vào hàng loạt cơ quan sống còn và đẩy người bệnh vào nguy cơ suy đa tạng, tử vong nếu không được can thiệp y tế kịp thời.
Nguyên nhân dẫn đến kịch bản sinh tử này thường bắt nguồn từ sự lơ là trong điều trị như tự ý ngưng thuốc, bỏ dở phác đồ hoặc chưa từng quản lý bệnh lý Basedow, cường giáp từ trước, bên cạnh các yếu tố ngoại cảnh kích hoạt như nhiễm trùng hô hấp, phẫu thuật, chấn thương, căng thẳng kéo dài hay giai đoạn hậu sản. Khi tiến triển, người bệnh phải hứng chịu một chuỗi triệu chứng dữ dội trên diện rộng bao gồm hệ tuần hoàn với biểu hiện tim đập dồn dập, đánh trống ngực liên hồi, loạn nhịp nghiêm trọng, trượt dốc huyết áp hoặc suy tim; thân nhiệt sốt bốc cao vượt mốc 39 độ C kèm mất nước và vã mồ hôi đầm đìa; hệ tiêu hóa cồn cào, buồn nôn, nôn mửa liên tục, đau quặn bụng và tiêu chảy; cùng hệ thần kinh chịu ảnh hưởng nặng nề với trạng thái kích động bất an, mất ngủ trắng đêm, lú lẫn, rối loạn tri giác, thậm chí co giật và rơi vào hôn mê sâu.
Những cảnh báo không thể chủ quan
Thực tế điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương ghi nhận những trường hợp bệnh nhân có biểu hiện cơn bão giáp trạng hoặc nguy cơ diễn biến thành cơn bão giáp, trong đó có những trường hợp liên quan đến việc tự ý ngừng thuốc hoặc chưa được điều trị bệnh cường giáp.
Cụ thể, trường hợp bệnh nhân 69 tuổi có tiền sử Basedow và nhiều bệnh lý phối hợp đã tự ý ngừng thuốc 20 ngày, khi nhập viện sốt cao 39,5 độ C, mệt mỏi, tức ngực, khó thở, nhịp tim nhanh và có nguy cơ diễn biến thành cơn bão giáp trạng trên nền nhiễm trùng hô hấp.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân 32 tuổi có tiền sử cường giáp tự ý bỏ thuốc 20 ngày, nhập viện trong tình trạng tuyến giáp to, rối loạn nhịp tim hoàn toàn với nhịp tim 185 lần/phút, diễn biến nguy kịch với tình trạng khó thở, tím tái, ngừng tuần hoàn phải cấp cứu, đặt nội khí quản và thở máy.
Trường hợp thứ ba là bệnh nhân 19 tuổi có biểu hiện cổ to, run tay chân, hồi hộp, đánh trống ngực và mệt mỏi kéo dài nhiều tháng nhưng chưa điều trị, nhập viện trong tình trạng mệt tăng, hồi hộp kéo dài, mất ngủ nhiều và được chẩn đoán cơn bão giáp trạng, trạng thái động kinh chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm phổi, phải đặt nội khí quản và thở máy.
Sai lầm phổ biến khi tự ý bỏ thuốc điều trị cường giáp
Nhiều người bệnh có tâm lý chủ quan khi thấy các triệu chứng thuyên giảm, tự ý dừng thuốc khi cảm thấy khỏe hơn hoặc không tái khám sau khi hết thuốc. Tuy nhiên, các triệu chứng cải thiện không đồng nghĩa với việc bệnh đã ổn định hoặc khỏi hoàn toàn. Việc ngừng thuốc không đúng thời điểm có thể khiến tình trạng cường giáp tái phát, hormone tuyến giáp tăng cao và làm gia tăng nguy cơ biến chứng.
Để phòng ngừa cơn bão giáp trạng và các biến chứng nguy hiểm của bệnh lý tuyến giáp, Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến cáo:
Thứ nhất, tuân thủ điều trị bằng cách không tự ý ngừng, giảm hoặc thay đổi liều thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Thứ hai, thực hiện tái khám định kỳ và xét nghiệm hormone tuyến giáp đúng lịch để theo dõi, điều chỉnh điều trị.
Thứ ba, nhận biết dấu hiệu nguy hiểm khi sốt cao, tim đập nhanh, khó thở, đau ngực hoặc rối loạn ý thức để đến bệnh viện cấp cứu ngay.
Thứ tư, kiểm soát tốt bệnh lý đi kèm bằng cách theo dõi và điều trị tốt các bệnh tim mạch, đái tháo đường, nhiễm trùng.
Thứ năm, chủ động khám chuyên khoa khi có biểu hiện cổ to, run tay, hồi hộp, sụt cân, vã mồ hôi hoặc mất ngủ kéo dài để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, nếu nhận thấy người có tiền sử bệnh lý tuyến giáp bỗng xuất hiện các dấu hiệu báo động như sốt cao không hạ, nhịp tim tăng vụt, khó thở, tức ngực hoặc tri giác lơ mơ, gia đình cần lập tức đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu và giành giật lại sự sống.
