Phần còn lại khoảng 37.000 năm tuổi của một con voi ma mút cái và con của nó có những dấu hiệu rõ rệt của việc bị giết thịt, cung cấp bằng chứng mới cho thấy con người có thể đã đến Bắc Mỹ sớm hơn nhiều so với những gì thế giới vẫn tin.
![]() |
| Một đống xương sườn, xương sọ bị gãy, một chiếc răng hàm, các mảnh xương và đá cuội được phát hiện trong một cuộc khai quật một địa điểm nơi giết thịt voi ma mút. Ảnh: CNN. |
Khi quan sát kỹ hơn, Rowe đã tìm thấy một chiếc ngà, một hộp sọ voi ma mút đúc và những chiếc xương khác trông có vẻ bị vỡ một cách có chủ ý. Ông tin rằng đó là nơi hai con voi ma mút đã bị giết thịt.
Những phát hiện khảo cổ
Nhiều phát hiện tại khu vực này đã vẽ nên bức chân dung về những gì đã diễn ra ở đó hàng nghìn năm trước, bao gồm các công cụ bằng xương, bằng chứng về một trận hỏa hoạn, xương bị gãy và các dấu hiệu khác của động vật bị con người giết thịt.
Xương voi ma mút dài có hình dạng như những lưỡi dao dùng một lần được dùng để bẻ xác động vật trước khi hỏa hoạn giúp làm tan mỡ của chúng.
Theo nghiên cứu, các vết gãy tạo ra bởi lực cùn có thể được nhìn thấy trong xương. Không có công cụ bằng đá nào ở địa điểm này, nhưng các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những con dao vảy được làm từ xương với các cạnh bị mòn.
Một phân tích hóa học về trầm tích xung quanh xương voi ma mút cho thấy ngọn lửa được duy trì và kiểm soát chứ không phải do cháy rừng hoặc sét đánh.
Cũng có bằng chứng về xương đã được nghiền thành bột cũng như xác động vật nhỏ bị đốt cháy, bao gồm chim, cá, động vật gặm nhấm và thằn lằn.
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chụp cắt lớp vi tính CT để phân tích xương từ vị trí này, tìm ra những vết thương thủng đáng lẽ được dùng để tiêu mỡ từ xương sườn và đốt sống.
Rowe nói, những người làm thịt những con voi ma mút rất kỹ lưỡng.
Rowe cho biết: “Tôi đã khai quật được những con khủng long đã được nhặt nhạnh, nhưng mô hình phân chia xương và gãy xương do mổ thịt của con người không giống bất cứ thứ gì tôi từng thấy”.
Chi tiết đáng ngạc nhiên nhất về địa điểm này là nó ở New Mexico - và các bằng chứng trước đây cho thấy rằng con người đã không ở đó cho đến hàng chục nghìn năm sau.
Rút lui những bước đi ban đầu của con người
Collagen lấy từ xương voi ma mút đã giúp các nhà nghiên cứu xác định rằng những con vật này đã bị giết thịt tại địa điểm này từ 36.250 đến 38.900 năm trước.
Các nhà nghiên cứu cho biết, phạm vi tuổi này khiến địa điểm New Mexico trở thành một trong những di chỉ lâu đời nhất mà con người cổ đại tạo ra ở Bắc Mỹ.
Các nhà khoa học đã tranh luận trong nhiều năm về thời điểm khi con người đầu tiên đặt chân đến Bắc Mỹ.
Nền văn hóa Clovis 16.000 năm tuổi được biết đến là nhờ những công cụ bằng đá mà nó để lại. Nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy rằng các địa điểm cũ ở Bắc Mỹ là nơi cư trú của quần thể tiền Clovis có dòng dõi di truyền khác.
Các di chỉ cổ hơn có nhiều loại bằng chứng khác nhau, chẳng hạn như dấu chân được bảo tồn, công cụ bằng xương hoặc xương động vật có vết cắt cách đây hơn 16.000 năm.
Rowe nói: “Con người đã ở châu Mỹ lâu gấp đôi thời gian mà các nhà khảo cổ đã duy trì trong nhiều năm.
Theo nghiên cứu, vị trí của địa điểm này nằm ngay trong nội địa phía tây của Bắc Mỹ, cho thấy những con người đầu tiên đã đến trước 37.000 năm trước. Những người đầu tiên này có thể đã đi trên đất liền hoặc dọc theo các tuyến đường ven biển.
Rowe cho biết tiếp theo ông muốn lấy mẫu địa điểm này để tìm kiếm các dấu hiệu của DNA cổ đại.
Giáo sư Mike Collins của Đại học bang Texas đã nghỉ hưu cho biết trong một thông cáo: “Tim đã hoàn thành công việc xuất sắc và kỹ lưỡng đại diện cho nghiên cứu biên giới. Đó là tạo ra một con đường mà những người khác có thể học hỏi và làm theo”.
Collins không tham gia vào nghiên cứu. Ông đã dẫn đầu cuộc nghiên cứu tại địa điểm khảo cổ Gault, nơi chứa cả hiện vật của người Clovis và tiền Clovis, gần Austin, Texas.
Rowe nói: “Các kỹ thuật mới của chúng tôi đã cung cấp bằng chứng sắc thái về sự hiện diện của con người trong hồ sơ khảo cổ và tôi nghi ngờ rằng có những địa điểm khác có tuổi đời tương đương hoặc thậm chí lâu đời hơn đã không được công nhận".
Nhóm các nhà nghiên cứu do Oxford dẫn đầu cho biết, người đàn ông thời tiền sử rất có thể đã mất chân phải và tay trái trong cuộc tấn công. Các vết thương nghiêm trọng đã khiến anh ta tử vong vì có tổng cộng ít nhất 790 vết răng (cá mập) chạm tới xương của nạn nhân.
Nghiên cứu mới về Tsukumo số 24 được đăng tải trên tạp chí Tạp chí Khoa học Khảo cổ học cũng cho biết, nạn nhân có thể đã chết tương đối nhanh vì sốc mất máu sau khi bị cá mập cắn đứt các động mạch chính.
Nhưng điều mà mọi người không biết là còn rất nhiều hiện tượng vẫn chưa được giải đáp trước mắt, giống như "công nghệ cao" do con người tiền sử để lại đã được phát hiện ở nhiều nơi, có thể chứng tỏ loài người đã bị hủy diệt quá nhiều. Tại sao bạn nói như vậy? Chúng ta cùng nhau xem xét.
32 ngày giữ thai, một cuộc cấp cứu sơ sinh và băng huyết sau sinh. Hành trình của mẹ Linh và bé Gấu là cuộc chiến giành sự sống cho cả mẹ và con.
Hơn 30 trung tâm phẫu thuật tim mạch, thực hiện 12.000–14.000 ca mỗi năm, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu.
Mang nỗi đau “khó nói” kéo dài hàng chục năm, nhiều bệnh nhân trĩ nặng đã tìm lại được chất lượng cuộc sống nhờ phương pháp phẫu thuật laser hiện đại, ít đau.
Bí tiểu xuất hiện sau những cơn đau lưng lan xuống chân có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nguy hiểm, cần được cấp cứu kịp thời để tránh di chứng.
Tiểu máu sau tai nạn giao thông có thể là dấu hiệu chấn thương thận hoặc tổn thương nội tạng. Phát hiện sớm giúp đánh giá mức độ nguy hiểm và điều trị phù hợp.
Dây rốn một động mạch có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm bất thường thai nhi. Phát hiện sớm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và duy trì kết nối xã hội có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Phế cầu khuẩn có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ nhỏ. Đáng lo ngại, một số chủng vi khuẩn đã kháng nhiều loại kháng sinh.
Keo 502 có khả năng kết dính rất nhanh khi tiếp xúc với độ ẩm. Nếu dính vào mắt, việc cố banh mi hoặc tự bóc keo có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Sau phẫu thuật kết hợp xương, trẻ bị gãy trên lồi cầu xương cánh tay cần được theo dõi và tập phục hồi chức năng đúng thời điểm để hạn chế cứng khớp.
Bí tiểu xuất hiện sau những cơn đau lưng lan xuống chân có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nguy hiểm, cần được cấp cứu kịp thời để tránh di chứng.
Tê bì, yếu cơ tiến triển có thể là dấu hiệu viêm đa rễ dây thần kinh – bệnh lý có nguy cơ gây liệt tứ chi, suy hô hấp nếu chẩn đoán và điều trị muộn.
Hơn 30 trung tâm phẫu thuật tim mạch, thực hiện 12.000–14.000 ca mỗi năm, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu.
Không mất ý thức, bụng mềm, chỉ đau âm ỉ vùng hạ sườn phải nhưng người đàn ông 63 tuổi đã bị chấn thương gan độ V, có dấu hiệu chảy máu trong ổ bụng.
32 ngày giữ thai, một cuộc cấp cứu sơ sinh và băng huyết sau sinh. Hành trình của mẹ Linh và bé Gấu là cuộc chiến giành sự sống cho cả mẹ và con.
Phế cầu khuẩn có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ nhỏ. Đáng lo ngại, một số chủng vi khuẩn đã kháng nhiều loại kháng sinh.
Một tổn thương sụn chêm dễ bị bỏ sót có thể khiến khớp gối thoái hóa nhanh chóng, đánh mất cơ hội bảo tồn khớp tự nhiên nếu không được điều trị kịp thời.
Sốt rét run, đau bụng âm ỉ, huyết áp tụt 80/60 mmHg, người phụ nữ 34 tuổi được xác định mắc hội chứng Fitz-Hugh-Curtis hiếm gặp.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và duy trì kết nối xã hội có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Sau phẫu thuật kết hợp xương, trẻ bị gãy trên lồi cầu xương cánh tay cần được theo dõi và tập phục hồi chức năng đúng thời điểm để hạn chế cứng khớp.
Không ít người lầm tưởng hết sốt là bệnh đã thuyên giảm. Tuy nhiên, đây có thể là thời điểm sốt xuất huyết bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Xôi mặn, cháo trắng, bánh mì hay bún phở đều có thể làm tăng đường huyết nếu ăn quá nhiều. Người bệnh cần chú ý lượng tinh bột trong mỗi bữa.
Rau xanh, trái cây và chế độ ăn cân bằng giúp nâng đỡ sức khỏe miễn dịch, nhưng không có thực phẩm nào được chứng minh có thể loại bỏ virus HPV.
Dây rốn một động mạch có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm bất thường thai nhi. Phát hiện sớm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ.
Một chai nước ngọt cũ được dùng để đựng hóa chất đã khiến trẻ nhỏ gặp tai nạn nguy hiểm. Bác sĩ cảnh báo những sai lầm trong bảo quản hóa chất tại gia đình.
Tiểu máu sau tai nạn giao thông có thể là dấu hiệu chấn thương thận hoặc tổn thương nội tạng. Phát hiện sớm giúp đánh giá mức độ nguy hiểm và điều trị phù hợp.
Keo 502 có khả năng kết dính rất nhanh khi tiếp xúc với độ ẩm. Nếu dính vào mắt, việc cố banh mi hoặc tự bóc keo có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Mỗi năm, Việt Nam có hơn 100.000 trẻ sinh non. Nhiều trẻ cân nặng dưới 500g đã được cứu sống, nhưng hành trình phát triển vẫn cần chăm sóc và theo dõi liên tục.
Mang nỗi đau “khó nói” kéo dài hàng chục năm, nhiều bệnh nhân trĩ nặng đã tìm lại được chất lượng cuộc sống nhờ phương pháp phẫu thuật laser hiện đại, ít đau.
Từ chuẩn hóa cách đo huyết áp đến cá thể hóa điều trị và ứng dụng công nghệ số, hướng dẫn ISH 2026 đưa ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong thực hành lâm sàng.