![]() |
| Di chỉ Đàn Tế Trời, nằm ngay trong khuôn viên Hoàng thành Thăng Long - lần đầu tiên được công bố. (Ảnh minh họa). |
![]() |
| Di chỉ Đàn Tế Trời, nằm ngay trong khuôn viên Hoàng thành Thăng Long - lần đầu tiên được công bố. (Ảnh minh họa). |
![]() |
| Khu “Hoàng thành Yên Bái” toạ lạc trên đỉnh đồi Hắc Y thuộc xã Tân Lĩnh - Lục Yên, cách thành phố Yên Bái 80 km. Các nhà nghiên cứu đều khẳng định đây là sự xuất hiện hiếm hoi của một tháp Trần sớm, nằm ở vùng biên giới nước Đại Việt xưa. Trong ảnh là một đầu phượng còn nguyên vẹn được khai quật tại khu di tích "Hoàng thành Yên Bái". |
![]() |
| Tháp có ảnh hưởng của nghệ thuật kiến trúc Chăm và ảnh hưởng của đạo Lão Trung Quốc trong kiến trúc Phật Giáo Việt Nam… Đây còn là tháp Trần duy nhất được phát hiện từ trước đến nay có dạng mái cong, là ngọn tháp duy nhất có bệ hoa sen trên một số tầng tháp và ở phần chân tháp, bên ngoài phần tường chịu lực là lớp bệ hoa văn đất nung viền quanh chân tháp. |
![]() |
| Hoa văn trang trí thân tháp khá dày đặc, phong phú về loại hình, kỹ thuật tạo văn hoa trong từng tầng tháp cả bệ thủy ba (bệ hoa văn sóng nước) cũng được cách điệu rất nhiều. Đặc biệt là hoa văn được tạo trên đất nung và cả những khối vật liệu đất nung rất lớn nhưng hoa văn rất tinh xảo. Sự ảnh hưởng của yếu tố Chăm được thể hiện rõ nhất là những lá đề hoa văn hình chim phượng trang trí trên tháp. |
![]() |
| Những lá đề này không chỉ khá giống nhau về hình thức, cách chế tác mà nó còn khá tương đồng về cách bài trí lá đề ở các tháp Chăm. Ảnh hưởng của đạo Lão thì cơ bản được thể hiện dạng hoa văn hình sừng bò vắt chéo nhau như chữ “X” hay hoa văn cúc dây thường được đạo Lão dùng rất phổ biến tượng trưng cho sự trường tồn. |
![]() |
| Hàng nghìn hiện vật được khai quật tại di tích Hắc Y. Những dấu tích còn lại được các nhà nghiên cứu cho rằng tháp nằm trong vùng Thu vật, là khu vực điền trang thái ấp của Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật - người được triều đình giao nhiệm vụ trấn ải vùng biên cương phía Bắc nước Đại Việt, nên tác giả của công trình nghệ thuật kiến trúc Phật giáo độc đáo này rất có thể chính là của Trần Nhật Duật. |
![]() |
| Sử cũ nói rằng, Trần Nhật Duật là người thạo nhiều ngoại ngữ, quan hệ bang giao rộng rãi và kiệt xuất ở nhiều lĩnh vực. Với người Chăm, khi còn ở trong triều, ông quan hệ rất tốt với các sứ thần Vương quốc Chăm Pa và rất thân thiện với người Chăm trong làng Chăm ở Hà Nội. Trần Nhật Duật là người theo đạo Phật nhưng rất am hiểu đạo Lão, nên ảnh hưởng của đạo Lão ở tháp Hắc Y qua hoa văn trang trí, lực chọn phong thủy… cũng không có gì khó hiểu. |
![]() |
| Qua nhiều lần khai quật, các nhà khảo cổ phát hiện thấy tại quần thể di tích này không ít hiện vật có hình dạng và niên đại giống với những hiện vật được khai quật ở Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội như: gạch, ngói, đá chân cột, lá đề, sen, cúc..., tượng đất nung linh vật các loại: đầu rồng, phượng..., cùng đồ thờ, đồ gốm sứ... Các nhà khoa học lịch sử nhận định, đây là một quần thể kiến trúc Phật giáo quy mô lớn, như một Trung tâm văn hóa Phật giáo thời bấy giờ và được ví như là “Hoàng thành” của Yên Bái. |
![]() |
| Những hiện vật có niên đại và hình dạng giống hiện vật được khai quật tại Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội. |
![]() |
| Tháng 3/1997, GS Hà Văn Tấn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học dẫn đầu đoàn cán bộ của Viện lên khảo cứu di tích đồi Hắc Y và Bến Lăn, có cuộc làm việc với lãnh đạo Huyện Lục Yên, sau đó về làm việc với Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái. |
![]() |
| Trong các buổi làm việc này, GS đều đánh giá cao giá trị phát hiện trên và cho rằng đây là một di tích Phật giáo thời Trần hiếm có, cần được bảo vệ và tổ chức khai quật. |
![]() |
| Dấu tích văn hóa Chăm qua qua cách bài trí hình lá đề. |
![]() |
![]() |
![]() |
| Những hiện vật nghìn tuổi còn nguyên vẹn. |
![]() |
![]() |
| Hoa văn điêu khắc tinh xảo. |
![]() |
| 1. Uống thuốc thảo dược. Theo một số tài liệu, trước khi tiếp khách, những kỹ nữ lầu xanh Trung Quốc thời xưa thường uống một bát thuốc hay “Liangyao” mà cuối cùng khiến người phụ nữ bị vô sinh. |
![]() |
| Miếu Bà hay miếu Cây Thị là một ngôi miếu nổi tiếng linh thiêng của làng cổ Phước Tích ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế. |
Các nhà khảo cổ học phát hiện một ngôi đền bị chôn vùi trong cát ở Peru, hé lộ lời giải cho một bí ẩn cổ xưa.
Thành Cổ Loa (xã Cổ Loa, Hà Nội) là di tích quân sự – đô thị độc đáo, phản ánh trình độ tổ chức và tư duy chiến lược sớm của người Việt cổ.
Thợ lặn phát hiện một hang động dưới nước ẩn giấu những bức tranh khắc trên đá 27.000 năm tuổi ở Marseille.
Tại một vùng hẻo lánh ở miền Trung Tây Queensland, ngay phía bắc thị trấn Boulia, một phát hiện bất ngờ giúp viết lại câu chuyện tiền sử của Úc.
Kho báu Nahal Mishmar gồm các vật phẩm bằng đồng, ngà voi và đá, phản ánh đời sống và nghi lễ của cư dân cổ xưa từ 4.500 năm trước.
Khi khai quật những ngôi mộ trẻ em ở Siberia có niên đại từ thế kỷ 5 - 8, các nhà khảo cổ đã tìm thấy kho báu tùy táng giá trị.
Di tích Aggersborg (Đan Mạch) là pháo đài Viking bí ẩn, thể hiện trình độ quân sự và tư duy tổ chức vượt thời đại của người Bắc Âu cổ.
Một ngôi làng Trung Cổ đã bị bỏ hoang từ thế kỷ 15 vừa được khai quật, mang đến những hiểu biết mới về đời sống cộng đồng xưa ở Anh.
Tại sao Kinh thánh không đề cập đến kim tự tháp Ai Cập dù là kiệt tác kỹ thuật và thời điểm tồn tại rõ ràng? Bí ẩn này vẫn chưa có lời giải.
Tộc người Yoruba là một trong những cộng đồng lâu đời nhất Tây Phi, nổi bật với lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật đặc sắc.
Một ngôi làng Trung Cổ đã bị bỏ hoang từ thế kỷ 15 vừa được khai quật, mang đến những hiểu biết mới về đời sống cộng đồng xưa ở Anh.
Khi khai quật những ngôi mộ trẻ em ở Siberia có niên đại từ thế kỷ 5 - 8, các nhà khảo cổ đã tìm thấy kho báu tùy táng giá trị.
Tộc người Yoruba là một trong những cộng đồng lâu đời nhất Tây Phi, nổi bật với lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật đặc sắc.
Thành Cổ Loa (xã Cổ Loa, Hà Nội) là di tích quân sự – đô thị độc đáo, phản ánh trình độ tổ chức và tư duy chiến lược sớm của người Việt cổ.
Tại sao Kinh thánh không đề cập đến kim tự tháp Ai Cập dù là kiệt tác kỹ thuật và thời điểm tồn tại rõ ràng? Bí ẩn này vẫn chưa có lời giải.
Thợ lặn phát hiện một hang động dưới nước ẩn giấu những bức tranh khắc trên đá 27.000 năm tuổi ở Marseille.
Di tích Aggersborg (Đan Mạch) là pháo đài Viking bí ẩn, thể hiện trình độ quân sự và tư duy tổ chức vượt thời đại của người Bắc Âu cổ.
Các nhà khảo cổ học phát hiện một ngôi đền bị chôn vùi trong cát ở Peru, hé lộ lời giải cho một bí ẩn cổ xưa.
Tại một vùng hẻo lánh ở miền Trung Tây Queensland, ngay phía bắc thị trấn Boulia, một phát hiện bất ngờ giúp viết lại câu chuyện tiền sử của Úc.
Kho báu Nahal Mishmar gồm các vật phẩm bằng đồng, ngà voi và đá, phản ánh đời sống và nghi lễ của cư dân cổ xưa từ 4.500 năm trước.
Các nhà khảo cổ phát hiện đầu mũi tên đá có keo dán, chứng tỏ người tiền sử đã phát triển kỹ thuật chế tạo vũ khí tinh xảo từ hơn 64.000 năm trước.
Một tu viện Byzantine hoàn chỉnh được phát hiện dưới lớp cát sa mạc ở miền Nam Ai Cập gây ngạc nhiên các chuyên gia.
Các nhà khảo cổ tìm thấy hài cốt khỉ cùng đồ tùy táng, chứng minh sự coi trọng của quân đội La Mã dành cho loài khỉ đuôi dài trong cổ đại.
Ở Tây Ban Nha, người phụ nữ được biết đến với cái tên "Quý bà Ngà voi", được chôn cất trong một ngôi mộ kỳ lạ, độc đáo.
Các nhà khoa học Úc hé lộ nghiên cứu mới cho thấy toán học có thể trở thành ngôn ngữ phổ quát để giao tiếp với trí tuệ ngoài Trái đất.
Các nhà khảo cổ phát hiện bức tường cổ có hình vẽ 120 thuyền, mở ra nhiều bí ẩn về đời sống và vận chuyển của người Ai Cập cổ đại.
Nhóm nghiên cứu phát hiện răng cổ trong khảo cổ tại Ethiopia, cho thấy sự đồng hành của Homo và Australopithecus cách đây hàng triệu năm.
Một bức tượng đầu rắn được sơn màu từ nền văn minh Aztec đã được tìm thấy ở Mexico, nó bắt mắt người xem ngay cái nhìn đầu tiên.
Năm chiếc rìu từ thời kỳ 1.300-1.700 năm trước công nguyên được tìm thấy, mở ra nhiều giả thuyết về lễ nghi hoặc giao thương cổ xưa.
Một chiếc bút bằng xương rất hiếm có niên đại từ thế kỷ thứ 5 Trước Công Nguyên đã được tìm thấy ở Gela, Sicily.