![]() |
| Ảnh minh họa. |
![]() |
| Ảnh minh họa. |
![]() |
| Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Điệp. |
![]() |
| Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh. |
“Thực tế thì trấn yểm là điều có thật và tồn tại từ rất lâu rồi. Bởi vì nó là một môn khoa học chưa được giải thích thấu đáo nên còn nhiều vấn đề mơ hồ. Gạt bỏ qua những câu chuyện chưa được kiểm chứng, chúng ta đi giải thích thuật ngữ trấn yểm thì sẽ tìm được ý nghĩa trước mắt”, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Lý học Đông Phương cho biết.
Theo ông Tuấn Anh, “trấn” nghĩa đen là đè xuống; “yểm” là dấu đi đồng nghĩa với ếm, ém, nghĩa đen là làm cho một đối tượng bị ếm, ém, yểm không phát triển được. Đây là một thuật ngữ trong phong thủy mô tả một phương pháp làm cho cái xấu, hoặc tốt không phát huy được.
Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Điệp, Giám đốc Trung tâm dịch thuật, dịch vụ Văn hóa & Khoa học – Công nghệ: “Trấn yểm là dùng các vật thể nào đó để phá hoại đối phương về long mạch, mồ mả, kinh tế, sức khỏe. Nhưng cũng có những cách trấn yểm đem lại lợi lộc như trừ đi khí xấu để bảo vệ sức khỏe”.
Học giả Trung Trí lại luận giải thế này: Trấn yểm là hai từ Hán – Việt. Trong Hán ngữ, “trấn” thuộc bộ Kim. Nếu là danh từ, nó vừa có nghĩa là dụng cụ dùng để đè, chặn, vừa có nghĩa là cái căn gốc làm cho một nước nào đó được yên định, tỷ như “phù bất vong cung kính, xã tắc chi trấn dã” (Không quên cung kính, đó là cái căn gốc làm cho xã tắc yên định). Nhưng nếu là động từ, “trấn” có nghĩa là áp chế, ngăn chặn, dìm ém, trùm đậy, thường thấy nơi từ “trấn thủ” hoặc “trấn tà”.
“Yểm” thuộc về bộ Thủ. Là động từ, nó cũng có nghĩa tương tự chữ “trấn”. Như vậy ở đây, trấn yểm thường được gọi chếch ra thành trù ếm, hay trù úm, chỉ có thể hiểu trong tư cách một động từ, nên phải mang nghĩa của một động từ, đó là hành vi trùm ém, dìm nén, đì đè xuất phát từ một vật hay người này lên một vật, hay người kia, nhằm triệt tiêu năng lực hưng thịnh khơi dậy nơi đối tượng bị trấn yểm.
Trấn yểm với khoa học hiện đại
Theo chuyên gia phong thủy Phạm Cương, các loại hình trấn yểm nói chung nên coi là kinh nghiệm trong xây dựng nhà của người phương Đông, loại bỏ những yếu tố mê tín, chúng ta cần nhìn nhận về giá trị của nó và nghiên cứu dưới góc độ khoa học. Thực tế cho thấy việc sử dụng các vật khí trấn yểm mang lại hiệu quả thiết thực trong việc cải thiện môi trường khí, mang lại sự cát lành cho ngôi nhà.
![]() |
| Chuyên gia phong thủy Phạm Cương. |
Trong quá trình xây cất nhà cửa, mồ mả chúng ta có thể gặp những thế đất không tốt. Khi đó phải có những biện pháp để hóa giải. Một trong những cách hóa giải là dùng vật khí để trấn yểm.
Tác dụng chung của trấn yếm là trừ tà hóa sát, biến hung thành cát. Tuy nhiên, “trấn” và “yểm” là hai khái niệm khác nhau. Trấn là đặt các vật khí phong thủy hiện hữu trên mặt đất và nhìn thấy được còn yểm là các vật đó được đem chôn dưới đất, được gói bọc kín.
Bùa chú cũng chính là một loại hình trấn yểm. Bùa là giấy có vẽ hình hoặc viết chữ lên trên. Bùa thường do những người có công năng vẽ ra để dùng vào một mục đích cụ thể như trấn trạch, cầu an trừ tà, cầu tài lộc, chữa bệnh… Dân gian thường quan niệm sức mạnh và độ bền hoạt động của bùa chú phụ thuộc vào quyền năng của người vẽ.
Cũng theo chuyên gia Phạm Cương, trấn yểm có mối liên hệ chặt chẽ với khoa học hiện đại. Bởi thực tế, trấn yểm chính là sự tổng hòa của tri thức kiến trúc, phong thủy, khoa học, tâm linh hòng tìm và phát huy cái tốt, trừ khử cái xấu để cuộc sống con người, xã hội phát triển ổn định hơn.
Nếu nói về các hoạt động liên quan đến trấn yểm trong lịch sử Việt Nam phải kể đến các truyền thuyết về Cao Biền trấn yểm long mạch thành Đại La. Đầu tiên là truyền thuyết Cao Biền trấn yểm núi Tản Viên, với việc sử dụng đến 8 vạn cái tháp bằng đất nung để trấn yểm.
Gần đây người ta còn đào được những cái Tháp đất nung đó tại khu vực Hà Nội. Tiếp theo là truyền thuyết Cao Biền dùng hơn 4 tấn sắt, đồng… chôn để trấn yểm đền Bạch Mã là nơi vị thần sông Tô Lịch trú ngụ. Cao Biền còn nhiều lần dựng đàn tràng, dùng 4 thứ kim loại: sắt, đồng, vàng, bạc trấn yểm nhiều nơi trên bờ sông Tô Lịch. Theo sử sách, Cao Biền đã đặt Bùa trấn yểm tới 19 nơi dọc theo dòng sông này.
Ở Sài Gòn trước năm 1975 có hai công trình hình bát giác được cho là biểu tượng phong thủy để trấn yểm long mạch, đó là hồ Con Rùa, với rất nhiều giai thoại mang màu sắc huyền bí, ly kỳ xung quanh mà cho đến bây giờ khoa học vẫn chưa lý giải được hết.
“Trấn yểm không phải là điều mê tín mà nó đã tồn tại từ xa xưa rồi. Nó có mối liên hệ rất chặt chẽ với khoa học hiện đại mà chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, bóc tách, giải thích từng vấn đề. Làm được như vậy, chúng ta mới xóa bỏ những mơ hồ tâm linh để hướng tới thực tiễn khoa học mà trấn yểm mang lại”, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Điệp, Giám đốc Trung tâm dịch thuật, dịch vụ Văn hóa và Khoa học – Công nghệ.
![]() |
| Giống như nhiều nền văn minh, đế chế Ba Tư thời xưa áp dụng nhiều quái chiêu tra tấn tàn khốc nhằm khiến phạm nhân chịu nỗi đau cực hạn chỉ mong sớm được giải thoát. |
3 cây cảnh sinh ra để dành cho bàn làm việc. Mỗi cây mang một vẻ đẹp riêng và một tầng ý nghĩa phong thủy riêng, vừa để ngắm, vừa để dưỡng tâm.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tỵ đón vận may tài chính, được quý nhân hỗ trợ và đứng trước nhiều lựa chọn bất ngờ trong tình cảm.
Hai chiếc giường gấp được khai quật tại Hồ Bắc (Trung Quốc) khiến giới khảo cổ bất ngờ bởi thiết kế thông minh, kết cấu linh hoạt và kỹ thuật chế tác tinh xảo.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Ngọ có cơ hội nhận tiền hoặc món quà bất ngờ, chuyện tình cảm cũng khởi sắc, Sửu cần đề phòng rắc rối.
Ngôi mộ hơn 2.100 năm tuổi ở Trung Quốc gây chú ý với thi thể nam giới bảo tồn đặc biệt tốt, con dấu ngọc và thẻ tre kỳ lạ.
Lăng mộ của Vu Thành Long, vị quan nổi tiếng thanh liêm thời nhà Thanh, từng bị đào phá, khiến nhiều di vật quý giá thất lạc.
Ngôi mộ cổ tại Giang Tây (Trung Quốc) gây chấn động khảo cổ với 47 quan tài, hơn 600 cổ vật và những tinh thể xanh bí ẩn bám trên xương người.
Một người nông dân vô tình nhặt được món ngọc kỳ lạ, dùng làm ống đựng bút suốt một thập kỷ mà không biết đó là cổ vật quý hiếm.
Cuộc khai quật dưới lòng sông Mân Giang (Trung Quốc) giúp xác thực truyền thuyết kho báu của Trương Hiến Trung, đồng thời hé lộ nhiều bí mật lịch sử cuối thời Minh.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 18/11/2026, Song Ngư có thể nhận được tín hiệu bất ngờ, giúp tháo gỡ khúc mắc và nhìn ra hướng đi mới trong công việc lẫn tình cảm.
Trước khi Harappa và Mohenjo-daro trở thành những đô thị huyền thoại, một cộng đồng cổ đại đã sinh sống bên dòng sông nay gần như biến mất.
Dưới áp suất khổng lồ của đại dương, những dòng nước siêu nóng giàu khoáng chất tạo điều kiện cho các hệ sinh thái độc đáo phát triển.
Các nhà khoa học tại Đại học California (UCSF, Mỹ) đã phát triển một liệu pháp tế bào miễn dịch mới mang tên B-SYNC CAR-T, có khả năng tiêu diệt hoàn toàn u thần kinh đệm lan tỏa vùng giữa (DMG).
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 18/11/2026, Song Ngư có thể nhận được tín hiệu bất ngờ, giúp tháo gỡ khúc mắc và nhìn ra hướng đi mới trong công việc lẫn tình cảm.
Tàu tự hành Perseverance của NASA đã xác nhận sự hiện diện của vật chất carbon hữu cơ dạng đại phân tử trong hai mẫu đá cổ đại tại sao Hỏa.
Một người nông dân vô tình nhặt được món ngọc kỳ lạ, dùng làm ống đựng bút suốt một thập kỷ mà không biết đó là cổ vật quý hiếm.
Trí tuệ nhân tạo được dùng để cải thiện khả năng kích thích não bộ của một thiết bị thị giác nhân tạo, giúp một người đàn ông mù nhận biết những điểm sáng.
Khi những ngày hè rực nắng dần khép lại, nhiều khu rừng khoác lên mình tấm áo vàng, cam, đỏ đẹp như tranh vẽ.
3 cây cảnh rất rực rỡ và trang trọng, hoa nở thơm ngát, ý nghĩa phong thuỷ tốt lành, là sự lựa chọn tuyệt vời cho phòng khách.
Các nhà khoa học thuộc Đại học Beihang (Trung Quốc) vừa cho ra mắt một thiết bị điện tử sinh học có hình dạng chiếc lược, mang tên Detangle, nhằm hỗ trợ điều trị chứng rụng tóc do nội tiết tố nam (AGA).
Ngôi mộ cổ tại Giang Tây (Trung Quốc) gây chấn động khảo cổ với 47 quan tài, hơn 600 cổ vật và những tinh thể xanh bí ẩn bám trên xương người.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tỵ đón vận may tài chính, được quý nhân hỗ trợ và đứng trước nhiều lựa chọn bất ngờ trong tình cảm.
Lăng mộ của Vu Thành Long, vị quan nổi tiếng thanh liêm thời nhà Thanh, từng bị đào phá, khiến nhiều di vật quý giá thất lạc.
Từ những lớp học làng xưa, thầy đồ không chỉ truyền dạy chữ nghĩa mà còn góp phần vun đắp đạo lý tôn sư trọng đạo, nét đẹp bền lâu trong văn hóa Việt.
Trên bầu trời đêm, có ngôi sao ánh xanh, ngôi sao vàng nhạt, lại có ngôi sao đỏ cam. Sự khác biệt ấy tiết lộ nhiều điều về bản chất của chúng.
Ẩn sâu dưới lớp băng khổng lồ của Iceland là những hang động xanh biếc, nơi thiên nhiên tạo nên một thế giới đẹp tựa cổ tích.
Ẩn mình giữa dãy Andes hùng vĩ, một quần thể đền đài cổ đại từng là điểm hành hương quan trọng, nơi những nghi lễ kỳ bí diễn ra cách đây hàng nghìn năm.
Được thiết kế như một quả bom có người điều khiển, Ohka là một trong những vũ khí đặc biệt và bi thảm nhất của Nhật Bản cuối Thế chiến II.
Ngôi mộ hơn 2.100 năm tuổi ở Trung Quốc gây chú ý với thi thể nam giới bảo tồn đặc biệt tốt, con dấu ngọc và thẻ tre kỳ lạ.
Từng là biểu tượng quyền lực, giàu có và văn minh, nhiều đô thị cổ đại đã biến mất hoặc chỉ còn phế tích sau những cuộc chiến tàn khốc.