Định không chỉ là tĩnh lặng

(Kiến Thức) - Định tâm, quán tâm gọi tắt là định quán. Muốn tu đến giác ngộ thì phải định quán tâm.

Nguyễn Văn Mỡi (Cẩm Thịnh, Cẩm Phả, Quảng Ninh) 22/08/2013 06:00

Ảnh minh họa.

Tôi rất ấn tượng với chuyên mục Thiền của quý báo. Các bài viết phù hợp với người cao tuổi, lứa tuổi mà nhiều người tìm thấy niềm vui nơi cửa Phật để tâm an lành, hướng thiện và cầu chúc những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Tôi cũng hay nghiên cứu về thiền định, một phần trong hoạt động của tu sĩ nhà Phật. Những điều răn dạy của kinh sách đem lại cho tôi nhiều sự tâm đắc, ý nghĩa trong cuộc sống. Tôi xin chia sẻ với các bạn già, những người đã và đang thực hành thiền trong đạo Phật một vài ý kiến:

Trong rừng kinh biển luận của nhà Phật thật khó cho cư sĩ tu tại gia không biết như thế nào. Cư sĩ không có nhiều thời gian lên chùa nghe kinh giảng đạo bởi hàng ngày họ còn mưu sinh, khi về nhà lại phải làm việc nhà. Tìm trong kinh sách để tu học cũng không phải dễ, vậy học và hiểu như thế nào về thiền định?

Thường tâm người ta như cục nam châm, còn ngoại cảnh như mọt sắt, thông qua 6 cửa: Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý. Tâm luôn hướng ra ngoại cảnh. Muốn định được tâm thì phải nội bất xuất, ngoại bất nhập, nghĩa là không cho tâm hướng ra ngoài qua 6 cửa, cũng không cho ngoại cảnh tác động vào tâm người tu hành. Nhưng như vậy cũng chỉ mới định được tâm.

Muốn đạt đến sự rốt ráo của việc tu hành thì phải quán tâm. Khi định được tâm nghĩa là luôn giữ cho tâm không bị phóng chiếu, lúc đó ta quan sát những ý niệm sinh khởi và theo dõi đến khi những ý niệm ấy tiêu biến, đồng thời phải luôn giữ cho tâm tĩnh lặng.

Định tâm, quán tâm gọi tắt là định quán. Muốn tu đến giác ngộ thì phải định quán tâm. Khi tâm đã định và được quán chiếu, tâm như hoa cỏ được ánh mặt trời soi rọi sẽ sinh nở.

#niềm vui #tu hành #tâm nghĩa #quan sát #tĩnh lặng

Vu lan nhớ Phật

Nhớ Phật, hàng đệ tử chúng ta phải thực hiện lời Phật dạy một cách tinh cần.

Mỗi khi mùa Vu lan báo hiếu về chúng ta thường hướng vọng tâm tư tưởng nhớ đến mẹ cha, tổ tiên dòng tộc. Nhưng có lẽ người đong đầy trong ta nỗi nhớ nhiều nhất, đó là mẹ. Tình mẹ được ví như trời rộng bao la, như biển sâu diệu vợi, thế nên “Ngôn ngữ trần gian là túi rách/Đựng sao đầy hai tiếng mẹ ơi”.

Xem chi tiết

Cầu siêu có ảnh hưởng đến sự siêu độ của vong linh?

Phật giáo tin cầu siêu có ảnh hưởng đến sự siêu độ của vong linh. Thế nhưng, tác dụng ấy có giới hạn nhất định.

Cầu siêu chỉ là một sức mạnh thứ yếu, không phải là sức mạnh chủ yếu. Vì thời gian chủ yếu để tu thiện, làm thiện là thời gian khi người đang còn sống. Sau khi người chết rồi, chính người sống tổ chức lễ cầu siêu cho người chết và hồi hướng công đức tu thiện, làm thiện của mình cho người chết.

Xem chi tiết

Tại sao các vị tu sĩ lại cài bông hồng vàng?

Vì sao các vị tu sĩ cài bông hồng vàng trong Lễ Vu Lan?

Bông hồng cài áo thực ra là tên một đoạn văn viết về Mẹ của Thiền sư Thích Nhất Hạnh và cũng là tên một ca khúc do nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ sáng tác trong thập niên 1960, lấy ý từ bài viết trên.

Theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh, bông hoa hồng trong cách nhìn của người Việt là loài hoa thông dụng và dễ thương, được nhiều người yêu thích nhất. Loài hoa này còn mang quy ước biểu hiện của tình yêu thương của loài người. Chính vì thế Thiền sư đã chọn bông hoa hồng làm biểu tượng cho lễ Vu Lan báo hiếu của nhà Phật và viết ấn phẩm “Bông hồng cài áo” vào tháng 8 năm 1962.

Và ý nghĩa của việc cài bông hoa hồng, đã được Thiền sư Thích Nhất Hạnh giải thích ngay trong tác phẩm Bông hồng cài áo: “Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng. Người được hoa trắng sẽ thấy xót xa, nhờ thương không quên mẹ, dù đã khuất. Người được hoa màu hồng sẽ thấy sung sướng nhớ rằng mình còn mẹ và sẽ cố gắng để làm vui lòng mẹ, kẻo một mai người khuất núi sẽ khóc than cũng không còn kịp nữa”.

Tuy nhiên, các vị tu sĩ lại cài bông hồng vàng. Tại sao lại vậy?

Các vị tu sĩ đã lìa bỏ đời sống thế tục để sống cuộc sống của người xuất gia. Họ mượn thân tứ đại do cha mẹ sinh ra để “trên cầu giải thoát, dưới cứu độ chúng sinh”. Cứu cánh đạt đến sự giác ngộ là cách báo ân tuyệt diệu nhất vì báo hiếu cho cha mẹ hiện đời và cha mẹ ở nhiều đời khác.

Thay vì cài bông hồng đỏ hoặc trắng để chỉ cho cha mẹ hiện tiền, việc đó rất là đúng, hợp với trời đất nhưng người tu sĩ còn có cha mẹ rộng hơn, lớn hơn, cao cả hơn. Đó là tất cả chúng sinh, vì thế cài bông hồng vàng để tỏ rõ lý tưởng cao quý này.

Theo đạo Phật, màu vàng là màu của giải thoát như Vô thượng phước điền y, màu của Đất. Trên đất, chúng ta có thể dẫm, đạp, cày xới, khạc nhổ hay làm bất cứ gì...đất vẫn trơ trơ, vì đất là sức sống, là nhẫn nhục, cưu mang tất cả, chấp nhận tất cả. Vì coi tất cả chúng sinh là cha mẹ, là quyến thuộc, họ hàng và quan trọng nhất là những vị Phật tuơng lai.

Màu vàng còn là màu của tuệ giác, tượng trưng cho sự buông bỏ, xả ly, không chấp thủ và thành tựu giải thoát.

Do vậy, dù hòa mình trong ngày Vu lan thắng hội nhưng nguời tu sĩ cũng muốn mượn màu sắc của hoa màu vàng để nói lên tinh thần đúng nghĩa của mùa Vu lan là sự giải thoát.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Lần đầu tiên tạo ra giun ký sinh tiết thuốc điều trị

Các nhà khoa học lần đầu chỉnh sửa gene của một loài giun ký sinh để chúng sản xuất và phân phối thuốc ngay trong cơ thể vật chủ.

Mở mộ cổ thời Trung cổ, chuyên gia bất ngờ trước những thứ bên trong

Các nhà khảo cổ đã khai quật khu mộ hiếm hoi thời Trung cổ chứa hài cốt của một phụ nữ, một trẻ sơ sinh và một bộ da ngựa ở miền Nam nước Nga.

Khoa học lần đầu 'cân' được khối lượng của một lỗ đen quái vật

Lần đầu tiên, các nhà khoa học "cân" được khối lượng của một lỗ đen quái vật nằm cách chúng ta 10 tỉ năm ánh sáng.

Phát hiện 'nghĩa địa cá voi' khổng lồ bên dưới đáy biển Ấn Độ Dương

Các chuyên gia đã phát hiện một "nghĩa địa cá voi" khổng lồ có niên đại 5,3 triệu tuổi ở vùng Diamantina, phía Đông Nam Ấn Độ Dương.

[INFOGRAPHIC] Gà lôi trắng quý hiếm với bộ lông đẹp, có tên trong Sách đỏ

Gà lôi trắng nổi bật với vẻ ngoài đẹp mắt. Đặc biệt, con trống có bộ lông trắng và chiếc đuôi dài. Đây là loài có tên trong sách Đỏ.

Chiêm ngưỡng cung điện 300 năm tuổi vẫn là nơi ở của hoàng gia Thụy Điển

Nằm yên bình trên một hòn đảo gần Stockholm, cung điện này vừa là di sản thế giới vừa là nơi ở hiện tại của hoàng gia Thụy Điển.

Vũ điệu của sự hủy diệt và kiến tạo trong thiên hà lùn

Cách Trái Đất 54 triệu năm ánh sáng, thiên hà lùn IC 3476 đang trải qua một "vũ điệu của sự hủy diệt và kiến tạo".

Kế hoạch xây tường plasma nhân tạo để bảo vệ Trái đất khỏi bão mặt trời mạnh

Nhóm nghiên cứu ở Đại học Boston đề xuất phun hóa chất vào từ trường Trái đất để tạo ra một bức tường plasma nhân tạo để bảo vệ Trái đất khỏi bão mặt trời mạnh.