Chương trình nghệ thuật “70 năm - Những thanh âm ngân mãi” kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam của Khoa Thanh nhạc, diễn ra trong không khí trang trọng và giàu ý nghĩa, quy tụ đông đảo các thế hệ nhà giáo cũng là những người nghệ sĩ đã gắn bó, trưởng thành từ mái trường này.

PGS.TS.NSƯT Nguyễn Thị Tân Nhàn - Trưởng Khoa Thanh nhạc, Tổng đạo diễn chương trình chia sẻ: “70 năm là một hành trình rất đáng tự hào. Nhìn lại chặng đường ấy, chúng ta không chỉ thấy sự phát triển của một lĩnh vực đào tạo, mà còn cảm nhận được sự trưởng thành của biết bao thế hệ. Có những người thầy đã dành cả cuộc đời cho bục giảng và sự nghiệp truyền dạy tiếng hát. Có những nghệ sĩ đã mang tiếng hát của mình đến với công chúng, làm đẹp thêm đời sống tinh thần của nhân dân, và có biết bao thế hệ học trò từ mái trường này đã trưởng thành, tiếp tục đi trên con đường nghệ thuật, mang theo hành trang là tri thức, kỹ năng, tình yêu và những giá trị mà thầy cô đã trao gửi.

Đối với những người làm nghề như chúng tôi, đằng sau mỗi tiếng hát là một quá trình khổ luyện, là sự rung động của tâm hồn, là vốn sống, là văn hóa và là khả năng cảm nhận sâu sắc những vẻ đẹp của con người, quê hương, đất nước. Một giọng hát có thể chinh phục người nghe bằng kỹ thuật, nhưng để ở lại lâu dài trong lòng công chúng, tiếng hát ấy cần có cảm xúc, có nhân cách nghệ thuật và có trách nhiệm với những giá trị mà mình chuyển tải. Bởi vậy, trong hành trình đào tạo của chúng tôi, điều luôn được trân trọng không chỉ là việc giúp người học có một giọng hát tốt, một kỹ thuật vững vàng, mà còn là nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc, khả năng cảm thụ, bản lĩnh biểu diễn và ý thức gìn giữ những giá trị nghệ thuật tốt đẹp”.

“Nhìn lại những thanh âm đã làm nên ký ức của nhiều thế hệ, chúng ta càng thêm trân trọng những sáng tác đã đi cùng lịch sử dân tộc, những giai điệu viết về quê hương, đất nước, về Hà Nội, về con người và những tình cảm bình dị mà sâu nặng. Mỗi tác phẩm là một lát cắt của thời gian, một câu chuyện về cuộc sống, một cách lưu giữ tâm hồn dân tộc. Qua tiếng hát của các thế hệ nghệ sĩ, những tác phẩm ấy không chỉ được tái hiện mà còn tiếp tục được làm mới, được trao truyền và tìm thấy sự đồng cảm trong trái tim người nghe hôm nay”, NSƯT Tân Nhàn nhấn mạnh.

Đêm nghệ thuật thăng hoa với những giai điệu vượt thời gian

Chương trình “70 năm - Những thanh âm ngân mãi” mở ra với “Bài ca người giáo viên nhân dân” của nhạc sĩ Hoàng Vân, qua phần biểu diễn của NSƯT Phương Nga, Sao Mai Bích Hồng và Thu Hằng. Lựa chọn tác phẩm này cho phần mở màn cũng là cách những người tổ chức chương trình gửi gắm tình cảm tri ân tới những người thầy, người cô đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nghệ thuật.

NSƯT Phương Nga, Sao Mai Bích Hồng và Thu Hằng. (Ảnh: BTC)

Tiếp nối là “Nhạc rừng” của nhạc sĩ Hoàng Việt, với sự thể hiện của NSND Hà Thủy, NSƯT Kim Phúc và NSƯT Diệu Linh với không gian âm nhạc tươi sáng, giàu sức sống. Sự hiện diện của ba nữ nghệ sĩ cũng là ba người giảng viên thanh nhạc nổi tiếng khiến khán giả nức lòng, thích thú. Đây cũng là lần đầu tiên trong sự nghiệp, ba nữ nghệ sĩ có dịp đứng chung sân khấu, bởi vậy cả nghệ sĩ và khán giả đều cùng hết sức xúc động.

Khởi nguồn từ tình yêu nghề giáo, chương trình mở rộng biên độ cảm xúc qua những câu chuyện về con người, vùng đất và lịch sử dân tộc. Bằng những tác phẩm âm nhạc quen thuộc, vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam hiện lên chân thực, sinh động qua những năm tháng đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, lao động sản xuất và dựng xây quê hương. “Người Hà Nội” của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi với giọng hát NSƯT Phương Nga gợi nhắc vẻ đẹp, khí phách và tình yêu dành cho Thủ đô. “Tôi là người thợ lò” của nhạc sĩ Hoàng Vân do ca sĩ Phúc Tiệp biểu diễn đưa âm nhạc đến gần hơn với hình ảnh người lao động, những con người bình dị góp phần làm nên sức sống của dân tộc.

Ca sĩ Anh Thơ và NSƯT Việt Hoàn. Ảnh: BTC

Dòng chảy cảm xúc tiếp tục được nối dài qua “Sông ơi đừng chảy” của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, với phần trình diễn của ca sĩ Anh Thơ; “Gửi em ở cuối sông Hồng” của nhạc sĩ Thuận Yến, qua sự kết hợp giữa NSƯT Việt Hoàn và ca sĩ Anh Thơ.

Những giai điệu về tình yêu, quê hương và con người được tiếp nối bằng “Bình Trị Thiên khói lửa” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, với sự hội ngộ của ba giọng hát “lão thành”: NSND Quang Thọ, NSND Dương Minh Đức và NSND Ngọc Khang.

Đặc biệt, sau tiết mục này, chương trình dành thời lượng giao lưu với ba nghệ sĩ gạo cội. Qua những câu chuyện và hồi ức của các thế hệ đi trước, hành trình 70 năm của Khoa Thanh nhạc không chỉ được tái hiện qua những dấu mốc đáng nhớ, mà còn hiện lên sinh động qua chính những con người đã trực tiếp vun đắp, gìn giữ và trao truyền các giá trị nghệ thuật.

NSND Quang Thọ chia sẻ: “Năm 1972, tôi là sinh viên của trường. Sau 8 năm, tôi tốt nghiệp và về công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc. Đến năm 1985, tôi trở lại Nhạc viện giảng dạy. Tôi từng giữ cương vị Trưởng khoa từ năm 2001 đến 2008. Năm 60 tuổi, tôi nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục công việc giảng dạy đến nay.

Điều khiến tôi tự hào là Khoa Thanh nhạc ngày càng lớn mạnh, trở thành một trong những khoa có quy mô lớn nhất Học viện, với số lượng học sinh, sinh viên đông đảo. Các thầy cô luôn tận tâm dìu dắt nhiều thế hệ học trò; nhiều em đã trưởng thành, thành công, đạt được những giải thưởng và thành tích đáng ghi nhận. Đó là niềm tự hào của chúng tôi nói riêng và của Học viện nói chung”.

NSND Dương Minh Đức bồi hồi: “Tôi và anh Quang Thọ cùng học ở trường từ những ngày đầu. Sau đó, tôi về giảng dạy tại trường Quân đội cho đến khi nghỉ hưu, rồi lại trở về đây tiếp tục công việc giảng dạy. Trở lại trường, tôi nhận thấy các em ngày càng tiến bộ. Qua những cuộc thi trên truyền hình, có thể thấy các em sở hữu giọng hát tốt, khả năng biểu diễn và sức lan tỏa rất lớn. Đằng sau sự trưởng thành ấy là công sức đóng góp của các thầy cô, trong đó có những người đã ngoài 80 tuổi nhưng vẫn miệt mài đứng lớp”.

“Chúng tôi xin hứa sẽ cố gắng dạy các em đến khi nào không còn dạy được nữa thì thôi, chắc khoảng… 100 tuổi”, NSND Dương Minh Đức hóm hỉnh bày tỏ - đồng thời khẳng định: “Được làm việc với các em cũng giúp chúng tôi trẻ trung hơn bởi luôn cảm nhận được nhiệt huyết của thế hệ trẻ. Chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành, động viên các em vượt qua khó khăn, trưởng thành và trở thành những nghệ sĩ được công chúng yêu mến. Đó chính là niềm tự hào của những người làm nghề giáo như chúng tôi”.

NSND Ngọc Khang xúc động: “Hôm nay, được cùng các anh thể hiện bản tráng ca của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, trong tôi ùa về biết bao kỷ niệm tại nơi đã trao cho mình những kiến thức nền tảng về âm nhạc chuyên nghiệp. Dù công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Quốc gia Việt Nam, tôi vẫn luôn đồng hành và gắn bó với Học viện suốt nhiều năm qua. Trở về đây, chúng tôi như những cánh chim bay khắp bốn phương trời, nay lại được hội tụ dưới mái trường thân yêu, cảm xúc thật khó diễn tả.

Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi truyền dạy cho các em kỹ thuật thanh nhạc, nhưng quan trọng hơn là bồi đắp tâm hồn, nuôi dưỡng tình yêu và niềm đam mê cháy bỏng với âm nhạc, để các em luôn có khát vọng được hát, có bản lĩnh vững vàng và tinh thần cống hiến tận tâm. Bởi kỹ thuật thôi chưa đủ, chính cảm xúc xuất phát từ tâm hồn sẽ giúp người nghệ sĩ hoàn thiện hơn”.

Từ những ký ức và dấu ấn của quá khứ, chương trình chuyển sang một sắc thái giàu tình cảm hơn với “Trở về” của nhạc sĩ Tuấn Phương qua giọng hát NSƯT Tân Nhàn. Tiếp đó, “Hai quê” của nhạc sĩ Đinh Miên Vũ với sự kết hợp giữa NSƯT Tân Nhàn và Sao Mai Thu Hà. Sự mềm mại, đằm thắm và giàu cảm xúc trong giọng hát dân gian của hai nữ nghệ sĩ, những người trưởng thành từ Khoa Thanh nhạc và đã gặt hái nhiều thành công trong sự nghiệp, đã chạm đến trái tim khán giả, khơi dậy những rung cảm dịu dàng, sâu lắng trước vẻ đẹp quê hương, đất nước.

Tiếp tục khắc họa tình cảm gắn bó với cội nguồn, quê hương và những miền ký ức thân thuộc, giọng hát của Sao Mai Bích Hồng với “Mùa xuân trên quê hương” của nhạc sĩ Hoài Mai đem lại những dư âm sâu lắng, ngọt ngào.

Nếu những ca khúc trước đó đưa người nghe trở về với tình yêu quê hương, thì “Khát vọng” của nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn qua giọng hát ca sĩ Trọng Tấn lại mở ra tinh thần hướng tới tương lai, khơi dậy niềm tin và ý chí vươn lên. Mạch cảm xúc ấy được đẩy cao qua bản mashup “Đường chúng ta đi - Hà Nội niềm tin và hy vọng” của hai nhạc sĩ Huy Du và Phan Nhân, với sự thể hiện của NSƯT Đăng Dương, cùng ca sĩ Trọng Tấn và Lê Anh Dũng.

Với NSƯT Đăng Dương, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam là nơi chắp cánh cho niềm đam mê ca hát và giúp anh có cơ hội sống trọn vẹn với lựa chọn nghệ thuật của mình. Anh hoài niệm: “Từ lúc 7-8 tuổi, tôi đã theo học đàn bầu tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Đến năm 1992, khi 18 tuổi, tôi chuyển sang học Thanh nhạc và có cơ hội gặp gỡ những thần tượng của mình như NSND Trung Kiên, NSND Quang Thọ, NSND Lê Dung… Sau này, khi đạt được những thành công nhất định và được công chúng biết đến, tôi càng thấm thía giá trị của những năm tháng học tập dưới mái trường này. Được sống và thành công với niềm đam mê là niềm hạnh phúc vô bờ đối với tôi”.

Ca sĩ Trọng Tấn và Lê Anh Dũng cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người thầy, người cô đã tận tụy dìu dắt, trao truyền kiến thức và nâng đỡ họ trên con đường nghệ thuật.

Sự giao thoa thế hệ và những cá tính âm nhạc đặc biệt

Bước sang phần cuối chương trình mở rộng không gian âm nhạc với những ca khúc trữ tình, giàu chất tự sự, đồng thời mang đến những sắc thái biểu diễn đa dạng, trẻ trung và giàu cá tính. Những phần trình diễn này cho thấy sức sống của âm nhạc khi được tiếp nối qua những nghệ sĩ trưởng thành từ mái trường Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Mỗi người mang đến một màu sắc riêng, một cách cảm nhận và thể hiện riêng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh âm nhạc của Khoa Thanh nhạc cũng như của âm nhạc Việt.

Mở đầu là “Tình ca” của nhạc sĩ Phạm Duy qua phần trình diễn của ca sĩ Lê Anh Dũng - một trong những sáng tác tiêu biểu viết về tình yêu đất nước bằng cảm xúc chân thành, sâu lắng. Tiếp đó, “Hà Nội đêm trở gió” của nhạc sĩ Trọng Đài qua giọng hát ca sĩ Mỹ Linh đưa khán giả trở về với những rung cảm rất riêng về Thủ đô. Chia sẻ niềm vui và xúc động khi được trở lại biểu diễn tại mái trường xưa, diva Mỹ Linh bày tỏ: “Được trở lại trường biểu diễn là một vinh dự lớn đối với Mỹ Linh”.

Một điểm nhấn của phần này là “Ôi quê tôi” của nhạc sĩ Lê Minh Sơn, với màn kết hợp giữa NSND Thanh Lam và ca sĩ Mỹ Linh. Hai giọng ca mang cá tính nghệ thuật nổi bật, mỗi người một phong cách, cùng gặp gỡ trong tác phẩm đậm màu sắc quê hương, tạo nên sự giao thoa thú vị giữa những sắc thái biểu đạt. Sau đó, NSND Thanh Lam trở lại sân khấu với “Không thể và có thể” của nhạc sĩ Phó Đức Phương, tiếp tục khẳng định dấu ấn riêng qua một ca khúc giàu cảm xúc.

Không dừng lại ở những giai điệu trữ tình, chương trình tiếp tục chuyển sang những sắc thái âm nhạc trẻ trung, phóng khoáng hơn với bản mashup “Ngày xưa ơi - Về đi em” của nhạc sĩ Yến Dung và nhạc sĩ Trần Tiến, qua phần trình diễn của ca sĩ Đào Nguyên Vũ và Thăng Long. Sự kết hợp giữa hai ca khúc, hai giọng ca mang màu sắc riêng cũng mở ra một không gian biểu diễn mới mẻ, giàu năng lượng.

Tinh thần giao thoa giữa các thế hệ nghệ sĩ tiếp tục được thể hiện qua “Gọi anh” của nhạc sĩ Dương Thụ, với phần trình diễn của ca sĩ Khánh Ly và Nguyễn Trần Trung Quân; “Ngỡ” của nhạc sĩ Khắc Việt qua giọng hát ca sĩ Quang Hà. Khép lại chương trình là “Việt Nam tự hào bước tiếp tương lai” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, qua phần biểu diễn của ca sĩ Thu Hằng và Hương Ly, hai nữ nghệ sĩ trẻ hiện đang là giảng viên của Khoa Thanh nhạc.

Lựa chọn một ca khúc mang tinh thần hướng về tương lai làm tiết mục kết thúc cũng chính là cách chương trình gửi gắm thông điệp về sự tiếp nối: từ nền tảng và những thành tựu được các thế hệ đi trước dày công vun đắp, những nghệ sĩ hôm nay tiếp tục phát huy cá tính sáng tạo, không ngừng đổi mới và cống hiến, để hành trình của âm nhạc Việt Nam còn ngân vang trong những chặng đường phía trước.