![]() |
| Tượng Tây Sơn Tam kiệt, ba anh em Nguyễn Nhạc - Nguyễn Lữ - Nguyễn Huệ - tại Bảo tàng Quang Trung, Bình Định. Hai người trong đó đều lên ngôi vua và cùng có cuộc gặp gỡ với vua Chiêu Thống năm 1786. Ảnh: Bảo tàng Quang Trung. |
![]() |
| Tượng Tây Sơn Tam kiệt, ba anh em Nguyễn Nhạc - Nguyễn Lữ - Nguyễn Huệ - tại Bảo tàng Quang Trung, Bình Định. Hai người trong đó đều lên ngôi vua và cùng có cuộc gặp gỡ với vua Chiêu Thống năm 1786. Ảnh: Bảo tàng Quang Trung. |
![]() |
| Cây đại đao nổi tiếng của Mạc Đăng Dung hiện được lưu giữ trong thái miếu ở Nam Định. |
Năm 1524, Mạc Đăng Dung nắm chức Bình Chương quân quốc trọng sự, Thái phó, tước Nhân Quốc Công. Tháng 6/1527, Mạc Đăng Dung ép Lê Cung Hoàng nhường ngôi. Theo Lê Quý Đôn, “lúc này thần dân phần nhiều xu hướng về Đăng Dung, đều ra đón về kinh đô”.
Ông lên làm vua từ ngày 15/6/1527 âm lịch đến hết năm 1529 với niên hiệu Minh Đức. Sau đó, ông nhường ngôi cho con là Mạc Đăng Doanh (Mạc Thái Tông), rồi lui về làm thái thượng hoàng.
Số phận của cây Định Nam đao hơn 30 kg
Sinh thời, Mạc Đăng Dung nổi tiếng là dũng tướng trên sa trường. Đến nay, nhiều giai thoại còn được lưu truyền về khả năng đánh trận của ông, trong đó có câu chuyện về cây Định Nam đao nặng hơn 30 kg của vị vua này.
Theo các nhà sử học, đây chính là một trong hai cây đao của đấng quân vương từng sử dụng ở châu Á còn tồn tại đến ngày nay. Cây đao còn lại của hoàng đế Triệu Khuông Dẫn - người lập ra nhà Tống, vốn cũng xuất thân từ một dũng tướng trên chiến trường.
Tương truyền, trước khi làm quan, Mạc Đăng Dung đi qua một lò rèn. Người thợ chính thấy tướng mạo ông đặc biệt, đoán rằng sau này sẽ làm nên nghiệp lớn. Chính vì vậy, ông bèn đúc thanh đao tặng Đăng Dung và nói: "Cơ nghiệp sẽ dựng nên từ đây, cây đao này chỉ dành cho người có duyên, dùng nó sẽ làm nên sự lớn".
Điều này về sau đã trở thành hiện thực, Mạc Đăng Dung thi đỗ Võ trạng nguyên, lập nhiều chiến công trên chiến trường, khai lập ra triều Mạc.
Nhưng, cũng giống như số phận của nhà Mạc, ra đời trong bối cảnh lịch sử đầy biến động, cây Định Nam đao của Mạc Đăng Dung cũng có số phận hết sức kỳ bí.
Sau này, khi nhà Mạc thất thủ năm 1592, con cháu Mạc Đăng Dung mang theo bảo đao, lui về đất Kiến Lao, Thiên Trường (Nam Định ngày nay), đổi sang họ Phạm để ẩn thân. Thanh đao vẫn là bảo vật, được thờ cúng. Cùng với thời gian, thanh đao bị thất lạc, phải tới năm 1938 mới tìm lại được.
Hiện nay, dù đã rỉ sét, thanh đao vẫn nặng hơn 25 kg, dài 2,55 m (cán dài 1,6 m, lưỡi dài 0,95 m). Theo các nhà khoa học ước tính, khi còn mới, nó phải nặng hơn 30 kg.
Theo đánh giá, Lý Anh Tông - vị vua Việt đầu tiên tuần thú biển Đông là người có ý thức mạnh mẽ và tầm nhìn sâu rộng trong việc bảo vệ chủ quyền trên vùng biển đảo rộng lớn mà các triều đại trước đó đã xác lập.
Chân dung vị hoàng đế đầu tiên đi tuần biển Đông
Nếu tình tiếp diễn trong nhiều tháng, hậu quả đối với sức khỏe có thể trở nên nghiêm trọng hơn nhiều, bao gồm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim cao hơn.
Trong nhiều thập kỷ, các cuộc khai quật và nghiên cứu hiện đại đã liên tục hé lộ những bí mật mới về Angkor, trung tâm quyền lực của Đế chế Khmer.
Nằm giữa vùng Nam Ấn Độ Dương đầy bão tố, quần đảo Kerguelen là một trong những nơi biệt lập nhất mà con người từng đặt chân đến.
Để khám phá vũ trụ và vận hành thế giới hiện đại, con người cần những chiếc đồng hồ có độ chính xác vượt xa mọi thiết bị cơ học từng được chế tạo.
Biển Đen rực rỡ sắc xanh ngọc lam trong mùa nở rộ tảo lục đơn bào (coccolithophores), loài tảo có lớp vỏ phản chiếu ánh sáng có thể nhìn thấy từ không gian.
Không ai có thể biết chính xác tương lai của sự sống, nhưng khoa học tiến hóa cho phép chúng ta hình dung xu hướng có thể định hình động vật một triệu năm tới.
Đất là không gian sống, là nơi cộng đồng tồn tại và phát triển. Khi có chỗ ở ổn định và sinh kế bền vững, họ mới có điều kiện giữ gìn bản sắc văn hóa của mình.
Các nhà khoa học tại Đại học Kiel ở Đức đã phát triển một loại vật liệu dạng bọt biển có khả năng chiết xuất nước uống từ không khí trên quy mô lớn.
Kim loại lỏng nổi tiếng nhất trên Trái Đất không phải lúc nào cũng ở trạng thái lỏng, và khi bị làm lạnh đủ sâu, nó sẽ biến đổi theo cách rất thú vị.
Chỉ trong vài thập kỷ ngắn ngủi, một loại vũ khí mới đã khiến nghệ thuật chiến tranh ở Đại Việt thay đổi sâu sắc, mở đầu cho kỷ nguyên quân sự mới.
Sau gần 40 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã phát hiện ra bằng chứng về việc khi hành tinh ấm lên, đất có thể giải phóng nhiều carbon hơn, từ đó làm tăng thêm CO2 vào khí quyển và có thể góp phần làm tăng thêm hiện tượng ấm lên toàn cầu.
Một ngôi làng cổ bị chôn vùi dưới lòng đất Syria đã trở thành "cỗ máy thời gian", lưu giữ bằng chứng quý giá về biến cố khí hậu làm thay đổi lịch sử nhân loại.
Chỉ trong vài thập kỷ ngắn ngủi, một loại vũ khí mới đã khiến nghệ thuật chiến tranh ở Đại Việt thay đổi sâu sắc, mở đầu cho kỷ nguyên quân sự mới.
Nghiên cứu cho thấy melatonin không chỉ hỗ trợ giấc ngủ mà còn có khả năng giảm các cơn đau mãn tính, mở ra hướng điều trị mới.
Không ai có thể biết chính xác tương lai của sự sống, nhưng khoa học tiến hóa cho phép chúng ta hình dung xu hướng có thể định hình động vật một triệu năm tới.
Tiếng dế rả rích trong đêm tưởng chừng quen thuộc, nhưng đằng sau âm thanh ấy là cả một thế giới sinh học đầy điều kỳ diệu.
Biển Đen rực rỡ sắc xanh ngọc lam trong mùa nở rộ tảo lục đơn bào (coccolithophores), loài tảo có lớp vỏ phản chiếu ánh sáng có thể nhìn thấy từ không gian.
Nằm giữa vùng Nam Ấn Độ Dương đầy bão tố, quần đảo Kerguelen là một trong những nơi biệt lập nhất mà con người từng đặt chân đến.
Kim loại lỏng nổi tiếng nhất trên Trái Đất không phải lúc nào cũng ở trạng thái lỏng, và khi bị làm lạnh đủ sâu, nó sẽ biến đổi theo cách rất thú vị.
Đất là không gian sống, là nơi cộng đồng tồn tại và phát triển. Khi có chỗ ở ổn định và sinh kế bền vững, họ mới có điều kiện giữ gìn bản sắc văn hóa của mình.
Các nhà khoa học tại Đại học Kiel ở Đức đã phát triển một loại vật liệu dạng bọt biển có khả năng chiết xuất nước uống từ không khí trên quy mô lớn.
Trong nhiều thập kỷ, các cuộc khai quật và nghiên cứu hiện đại đã liên tục hé lộ những bí mật mới về Angkor, trung tâm quyền lực của Đế chế Khmer.
Để khám phá vũ trụ và vận hành thế giới hiện đại, con người cần những chiếc đồng hồ có độ chính xác vượt xa mọi thiết bị cơ học từng được chế tạo.
Nếu tình tiếp diễn trong nhiều tháng, hậu quả đối với sức khỏe có thể trở nên nghiêm trọng hơn nhiều, bao gồm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim cao hơn.
Nếu một ngày Trái Đất bị hút về phía một hố đen, hành trình ấy sẽ là một trong những kịch bản kỳ lạ và khắc nghiệt nhất mà vật lý hiện đại có thể hình dung.
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nền móng vô cùng vững chắc của một ngôi tháp cổ hình vuông đồ sộ, có kích thước khoảng 45m mỗi cạnh.
Những sáng tạo quân sự của Hồ Nguyên Trừng đã đưa Đại Việt trở thành một trong những quốc gia tiên phong về hỏa khí ở châu Á.
Ẩn dưới một ngôi làng yên bình ở miền bắc nước Pháp là cả một thành phố ngầm từng bảo vệ con người qua nhiều thế kỷ đầy biến động.
Ẩn bên trong lớp vỏ nhỏ bé, một số hạt giống có thể giữ sự sống suốt hàng thế kỷ, thậm chí hàng nghìn năm, trước khi thức dậy đúng thời điểm.
Từ những sợi cỏ mềm mỏng, một loài chim nhỏ bé có thể tạo nên những chiếc tổ tinh xảo đến mức khiến nhiều kỹ sư cũng phải ngạc nhiên.