(Kiến Thức) - Lễ cúng Giao thừa hay còn gọi là lễ Trừ Tịch được các gia đình thực hiện vào khoảng 23h ngày 30 Tết đến 1h mồng 1 Tết. Trong đó, lễ cúng Giao thừa ngoài trời phải làm trước lễ cúng trong nhà...
Tâm Anh (TH)
Vào thời khắc chuyển giao năm cũ và năm mới, các gia đình Việt Nam thường cúng lễ ngoài trời và trong nhà. Lễ cúng Giao thừa hay còn gọi là lễ Trừ Tịch có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi gia đình. Lễ cúng được thực hiện vào khoảng 23h ngày 30 Tết đến 1h mồng 1 Tết.
Trong ngày lễ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này, các gia đình làm hai lễ: một lễ cúng Giao thừa trong nhà và một lễ cúng ngoài trời. Trong đó, lễ cúng Giao thừa ngoài trời phải làm trước lễ cúng trong nhà. Điều này xuất phát từ việc tục xưa tin rằng, mỗi năm có một vị Hành khiển coi việc nhân gian. Đến khi hết năm, vị thần này bàn giao công việc cho vị thần kia. Do vậy, người dân tổ chức cúng tế để tiễn đưa Thần cũ, đón rước Thần mới.
Thời điểm bàn giao công việc giữa 2 vị Hành khiển cùng các Phán quan (giúp việc cho Hành khiển) diễn ra hết sức khẩn trương, nhanh chóng. Người dân làm lễ "Tống cựu nghênh tân" các vị Hành khiển và Phán quan giữa năm cũ và năm mới ở ngoài trời (sân, cửa) trước khi làm lễ trong nhà.
Mâm cúng Giao thừa ngoài trời và bài khấn theo "Văn khấn nôm truyền thống''
Mâm cúng Giao thừa ngoài trời thường gồm: ngũ quả, hương, hoa, đèn, nến, trầu cau, muối gạo, trà, rượu, quần áo và mũ nón mũ thần linh, mâm lễ mặn với thủ lợn luộc, gà trống luộc, xôi, bánh chưng... Nếu là phật tử có thể cúng mâm lễ chay.
Văn khấn có thể viết vào giấy để đọc. Sau khi hết 3 tuần hương thì hóa tờ giấy viết văn khấn cùng vàng mã dâng cúng.
Có 12 vị Hành khiển và 12 vị Phán quan. Phán quan là vị thần giúp việc cho các vị Hành khiển. Mỗi vị làm một năm dưới dương gian và cứ sau 12 năm thì lại có sự luân phiên trở lại. Năm nào thì khấn danh vị của quan Hành khiển và của Phán quan năm ấy. Năm 2018 là năm Mậu Tuất nên năm nay các gia đình sẽ khấn danh: Việt vương Hành khiển, Thiên bá hành binh chi thần, Thành tào phán quan.
Mâm cỗ cúng Giao thừa.
Văn khấn lễ giao thừa ngoài trời theo "Văn khấn nôm truyền thống'':
Nam mô A di đà Phật (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật
Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần
Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển: Lỗ Vương Hành Khiển, Ngũ Nhạc chi Thần
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Bính Thân với năm Đinh Dậu, chúng con là: …………….., sinh năm: ………, hành canh: ……….. tuổi, cư ngụ tại số nhà: ………, ấp/khu phố: ……….., xã/phường: ……….., quận/huyện: ......................, tỉnh/thành phố: ........................
Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật thánh, dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài cựu niên đương cái Thái tuế, ngài tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần. Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy)
Mời quý độc giả xem video Đặt gà cúng thế nào để "rước tài lộc" vào nhà năm mới? (nguồn: DNVN)
Mâm cúng Giao thừa trong nhà và văn khấn:
Mâm cúng Giao thừa trong nhà thường bao gồm: ngũ quả, vàng mã, hương, hoa, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (bánh tét), bánh giầy, bánh kẹo. Mâm cỗ cúng có thể là cỗ mặn hoặc cỗ chay.
Sau khi bày biện lễ đủ, gia chủ đốt đèn, nến, thắp hương và thành kính cầu khấn. Khi cúng, các thành viên trong gia đình cùng đứng trước ban thờ. Khi thắp hương, chỉ cần cắm mỗi bát một nén hương và cắm thẳng, không được cắm nghiêng.
Văn khấn lễ giao thừa trong nhà theo "Văn khấn nôm truyền thống'':
Nam mô A di đà Phật (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật
Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các cụ tổ tiên nội - ngoại chư vị tiên linh
Nay là phút giao thừa năm Bính Thân với năm Đinh Dậu, chúng con là: …………….., sinh năm: ………, hành canh: ……….. tuổi, cư ngụ tại số nhà: ………, ấp/khu phố: ……….., xã/phường: ……….., quận/huyện: ......................, tỉnh/thành phố: ........................
Phút giao thừa vừa tới, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, chúng con thành tâm, tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật- Thánh, dâng hiến tôn Thần, tiến cúng Tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ Thần, Phúc đức chính Thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài Thần, các ngài bản gia Táo phủ Thần quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Con lại kính mời, các cụ tiên linh, Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô di tỷ muội, nội tộc, ngoại tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng hâm hưởng lễ vật. Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, y thảo thụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho chúng con, tân niên khang thái, ngày đêm tốt lành, thời thời được chữ bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.
Ngày 28/8, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Gia Lai cho biết, tổng số người nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì tại phường An Khê đã tăng lên 248 người.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý đối với hoạt động kinh doanh trên không gian mạng.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý đối với hoạt động kinh doanh trên không gian mạng.
Ngày 28/8, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Gia Lai cho biết, tổng số người nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì tại phường An Khê đã tăng lên 248 người.
Hai người phụ nữ bị mắc kẹt trong đám cháy ở khu vực núi Vũng Chua (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) may mắn được lực lượng cứu hộ phát hiện, tiếp cận giải cứu.
Mưa giông xuất hiện đúng vào giờ tan tầm chiều 27/8/2026, khiến nhiều tuyến đường Hà Nội rơi vào tình trạng ngập cục bộ, giao thông di chuyển khó khăn.
Lo sợ chồng phát hiện mình làm mất nhẫn cưới, một phụ nữ dựng chuyện bị 2 người dùng dao khống chế, cướp tài sản rồi đăng Facebook khiến nhiều người hoang mang.
Trong 8 tháng năm 2026, tỉnh thu hút 59 dự án mới với hơn 166 nghìn tỷ đồng và 7,7 triệu USD vốn đăng ký, song tiến độ giải ngân đầu tư công mới chỉ đạt 36,31%.
Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) chuẩn bị phương án cấp điện an toàn, dự phòng, kiểm tra hệ thống, phục vụ các hoạt động ngày lễ Quốc khánh 2/9.
Công an Hà Nội phát hiện các mã độc RedHook và StormEncryptor đe dọa thiết bị di động và hệ thống máy tính, cảnh báo người dùng phòng tránh lừa đảo, mất tiền
Để thực hiện hành vi phạm tội, các đối tượng đã lập nhiều Facebook giả, sử dụng hình ảnh và thông tin của những người giàu có, thành đạt để tiếp cận người dùng.