Chị Nguyễn Thị Nhật Linh (Hà Nội) cho hay, mỗi lần con gái 1 tuổi của chị bị ho, gia đình chị thường dùng chanh hoặc cam nướng lên cho con ăn. Với những cơn ho mới chớm, chỉ cần sau vài ba lần ăn bã và uống nước cam nướng này sẽ đỡ. Ngược lại, khi cháu bị ho nặng, gia đình cho uống khoảng vài ngày.
Không chỉ có chị Nhật Linh, theo tìm hiểu của phóng viên, hiện nhiều người sử dụng phương pháp chữa ho bằng cách dùng các loại quả có múi như cam, chanh, quất, quýt... Nhiều người còn cho rằng, đây bài thuốc dân gian nhưng cũng là cách chữa ho của các bà mẹ Nhật Bản áp dụng cho con nhỏ của họ. Từ các quả này, người dùng có thể ngâm nguyên trái vào nước muối pha loãng chừng 15 phút (có người lại ngâm mật ong), vớt cam ra, lau khô rồi cho vào lò, than để nướng cho cháy sém phần vỏ. Sau khi lấy ra, để ấm, bỏ phần bị cháy còn sẽ ăn hết cả bã lẫn nước của quả này.
Với thời hiện đại này, cách dùng lò vi sóng để nướng các loại quả chữa ho cho con được chú trọng hơn dùng bằng lửa, than. Bởi, cách làm này vừa không bị cháy, đảm bảo vệ sinh, giữ được tinh chất của các loại quả một cách trọn vẹn nhất.
Theo lương y Vũ Quốc Trung, cam nói riêng hay các loại quả có múi và tinh dầu nói chung được sử dụng để chữa ho là một bài thuốc đã được áp dụng từ rất lâu. Có thể, với một số quả mới được nhiều người dùng, khiến chúng ta nghĩ nó mới du nhập nhưng thực tế không phải. Cách làm này, trước đây được áp dụng chủ yếu để chữa ho do bị nhiễm lạnh, ho do sử dụng điều hòa, giúp thuyên giảm chứ không có khả năng chữa khỏi hẳn.
 |
| Sử dụng các quả có múi nướng để uống chống ho chỉ có tác dụng nếu nhiễm hàn (lạnh). |
Đồng quan điểm, chuyên gia dược liệu Ngô Văn Trại, Viện Dược liệu cho rằng, các loại quả như cam, chanh, quýt ngoài việc có chứa tinh dầu, axit, các enzym... thì những thành phần này khi nướng lên sẽ tương tác với nhau tạo ra một dung dịch có tác dụng sát khuẩn, làm ấm phổi nên có thể giúp giảm ho, giúp thanh quản không bị viêm, chữa khản tiếng. Nếu cho thêm mật ong, tác dụng này sẽ được tăng lên do bản thân mật ong chứa nhiều vitamin, enzym và thành phần sát khuẩn, chống viêm rất tốt đã được chứng minh trước đó. Đối với trẻ nhỏ, mật ong có vị ngọt nên trẻ dễ tiếp nhận.
Tuy nhiên, lương y Vũ Quốc cho hay, sử dụng các quả có múi nướng để uống chống ho chỉ có tác dụng nếu nhiễm hàn (lạnh). Ví dụ, mùa hè do thời tiết nóng nên nhiều gia đình bật điều hòa và đặt nhiệt độ xuống thấp khiến trẻ dễ bị viêm phổi, viêm họng do lạnh. Lúc này, các loại quả nướng có thể giúp ấm phổi. Đây cũng là lý do bài thuốc này trước đây hay được dùng vào mùa thu, đông.
Đối với bệnh viêm đường hô hấp do vi khuẩn, các loại quả này nếu có thêm mật ong hay muối cũng có một phần nào giúp chống viêm, nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, để khỏi hẳn chỉ là xác suất nhỏ. Vì thế, bố mẹ cần đưa con đi thăm khám để chữa trị hiệu quả, tránh tình trạng sử dụng không đúng cách khiến bệnh trẻ càng nặng.
“Đây là bài thuốc dân gian đã có từ lâu, qua quá trình sử dụng không thấy tác dụng phụ nên có thể áp dụng. Hiện khoa học chưa giải thích một cách chính xác vì sao các loại quả có múi khi nướng lên có tác dụng chữa ho. Tuy nhiên, chỉ nên dùng cách chữa này cho các trường hợp bị ho hay khản giọng nhẹ, không bị sốt hay đau trong cơ thể”.
Chuyên gia Ngô Văn Trại
