Khoa học và Đời sống số 08-09-10-11-2026

48 TRI THỨC VÀ CUỘC SỐNG TODAY 5H00 ĐẾN 8H30 SÁNG Khi phần lớn thành phố còn chìm trong giấc ngủ, Zoom Tòa soạn số của Báo Tri thức và Cuộc sống (AI Newsroom) sáng đèn. Ca trực bắt đầu. Không có tiếng chuông điểm danh hay những cuộc họp đông người. Trên màn hình máy tính và điện thoại của kíp trực, hệ thống quản trị nội dung (CMS), Văn phòng số MISA và các nền tảng mạng xã hội, công cụ theo dõi dữ liệu và các nhóm điều hành trực tuyến sẵn sàng vào việc. Từ nhà riêng hay bất kỳ địa điểm nào, kíp trực dưới sự dẫn dắt của Trưởng ca trực - Thư ký tòa soạn bắt đầu rà soát những diễn biến nổi bật trong nước và quốc tế. Tin tức được cập nhật từng phút từ các nguồn chính thống, cơ quan chức năng, phóng viên và mạng lưới cộng tác viên trên khắp cả nước. Trưởng ca trực bắt đầu công cuộc “hò hét” kíp trực biên tập tin bài mới, dẫn lại tin bài báo bạn, chỉ đạo đề tài, rồi mắt đảo liên tục các cửa sổ tab nên máy tính, vừa theo dõi lưu lượng truy cập của độc giả (realtime) qua Google Analytic, vừa kiểm tra hộp thư điện tử tòa soạn, vừa báo cáo nhanh Ban Biên tập về chỉ số nguồn: trực tiếp (direct), giới thiệu (referal), tìm kiếm (organic search), mạng xã hội (social) và đưa phương án kích “views”... Cùng thời điểm đó, kỹ thuật viên vận hành hệ thống máy chủ, kiểm tra lưu lượng truy cập, giám sát an toàn thông tin và bảo đảm các nền tảng số của Báo hoạt động ổn định. Trong tòa soạn số, một sự cố kỹ thuật dù chỉ kéo dài vài phút cũng có thể làm gián đoạn dòng chảy thông tin tới hàng triệu độc giả. Phạm Thị Mai Anh, Q.Tổng thư ký tòa soạn kiêm trưởng ca trực chia sẻ: “5h00 đến 8h30 sáng là khoảng thời gian đặc biệt của một cơ quan báo chí điện tử. Đây là khoảng thời gian tòa soạn vận hành gần như hoàn toàn trên môi trường số. Tin bài được biên tập, xuất bản và kiểm duyệt trực tuyến. Các biên tập viên và cán bộ quản lý nội dung theo dõi liên tục tình hình thời sự để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh”. 8H00 ĐẾN 8H30 SÁNG Đây là thời khắc chuyển giao đặc biệt của tòa soạn. Kíp trực bắt đầu hoàn tất các công việc cuối cùng trước khi di chuyển đến cơ quan. Trong 30 phút, một khoảng thời gian ngắn nhưng luôn tiềm ẩn nhiều áp lực, trách nhiệm điều hành tạm thời được chuyển giao cho các thành viên Ban Thư ký tòa soạn không thuộc ca trực cùng đội ngũ cán bộ quản lý nội dung. Các đầu mối thông tin vẫn phải được theo dõi liên tục. Các tin bài vẫn được xuất bản bình thường. Những nội dung nóng vẫn phải được xử lý ngay lập tức nếu xuất hiện. Không có khái niệm “tạm dừng” trong vận hành của một tòa soạn số. “Chính khoảng thời gian giao ca này phản ánh rõ nhất đặc trưng của mô hình sản xuất nội dung 24/7. Tòa soạn không vận hành theo giờ hành chính, mà theo nhịp chuyển động của đời sống xã hội”, Ninh Nhật Minh, Thư ký tòa soạn kiêm trưởng ca trực khẳng định. TỪ 8H30 SÁNG…ĐẾN 9H30 SÁNG Tòa soạn bắt đầu náo nhiệt. Ban Thư ký tòa soạn tổ chức giao ban nhanh, cập nhật tình hình thời sự, rà soát kế hoạch đề tài trong ngày, đánh giá hiệu quả các sản phẩm đã xuất bản và báo cáo nhanh theo quy định. Đội ngũ biên tập viên bên cạnh các công cụ truyền thống, sử dụng AI như một bộ lọc thông tin đầu vào, quét qua hàng nghìn nguồn tin quốc tế và mạng xã hội, tóm tắt các xu hướng nổi bật trong 24 giờ qua để gợi ý đề tài. 9h30 phút, Ban Biên tập phê duyệt đề tài, deadline. Ban Thư ký tòa soạn phân công nhiệm vụ cho từng phòng nội dung và phối hợp công việc với các ban chuyên môn. "Độ nóng" của từng bài viết được đánh giá dựa trên dữ liệu truy cập thực từ hôm qua. "Trước đây, chúng tôi mất cả tiếng đồng hồ để rà soát các nguồn tin sáng. Bây giờ, với hệ thống quét tin tự động ứng dụng AI, tòa soạn có thể nhận diện các 'điểm nóng' chỉ trong vài phút. Nhưng AI chỉ gợi ý, còn quyết định khai thác góc nhìn nào thuộc về trách nhiệm của cán bộ quản lý”, Trần Tuấn Anh, Q.Trưởng ban Thiết kế - Nội dung số nhận xét. SAU 9H30 SÁNG ĐẾN 17H30 CHIỀU Tại các phòng nội dung, phóng viên bước vào guồng quay tác nghiệp. Người lên đường tới hiện trường, người làm việc với cơ quan chức năng, doanh nghiệp, chuyên gia hoặc nhân chứng. Có người theo đuổi một thông tin nóng trong ngày, có người tiếp tục điều tra một đề tài kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng. Như phóng viên Nguyễn Hữu Tuấn, một ngày của anh như mọi ngày, tới hiện trường vụ việc, mang Một ngày làm việc tại tòa soạn Tri thức và Cuộc sống Q. TKTS Mai Anh “dán mắt” vào màn hình máy tính để thực hiện nhiệm vụ phát hiện tin tức, theo dõi tin nóng, chủ đề nóng, sự kiện/vụ việc nổi bật trên mạng xã hội, xu hướng tìm kiếm/Trend, báo quốc tế... 6h sáng hay 12h đêm, Tòa soạn Tri thức và Cuộc sống vẫn sôi động, náo nhiệt khi những “chiến binh” tin tức chạy đua với thời gian và học cách làm chủ “trợ lý AI” để tạo sinh thông tin nhanh, chính xác, giá trị nhất cho bạn đọc. TRANG ANH - MINH PHƯƠNG Những gương mặt Superdesk "tươi như hoa, méo như... bánh đa nhúng nước" trước áp lực đề tài ngày vào mỗi 9h00 sáng. Phóng viên Thiên Tuấn tại hiện trường tác nghiệp. Phóng viên Mai Loan check-in bên lề hậu trường kỷ họp Quốc hội khóa XVI.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==