Khoa học và Đời sống số 08-09-10-11-2026

21 TẦM NHÌN VIỆT NAM “Một quốc gia chỉ có thể tạo dựng được uy tín và sức hấp dẫn khi biết khai thác những giá trị văn hóa riêng có để hình thành bản sắc độc đáo trong nhận thức của cộng đồng quốc tế” - GS.TS Từ Thị Loan “Việt Nam cần có những chính sách mạnh mẽ hơn để phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh kinh tế số” - PGS.TS Đặng Thị Thu Hương ‘Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo nên sức mạnh tinh thần, hình thành nhân cách con người và tạo động lực phát triển xã hội” - TS. Lê Doãn Hợp. nước và giữ nước, những giá trị nhân văn được hun đúc qua nhiều thế hệ, kho tàng di sản vật thể và phi vật thể phong phú, hình ảnh con người Việt Nam cần cù, sáng tạo, hiếu khách và giàu lòng nhân ái… đều có thể trở thành những “đại sứ văn hóa” đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế. “Xây dựng thương hiệu quốc gia từ văn hóa không phải là nhiệm vụ của riêng ngành văn hóa hay du lịch. Đó là trách nhiệm chung của Nhà nước, doanh nghiệp và mỗi công dân. Mỗi hành động đẹp, mỗi sản phẩm chất lượng, mỗi câu chuyện nhân văn được lan tỏa đều góp phần định hình hình ảnh đất nước trong mắt bạn bè quốc tế”, GS.TS Từ Thị Loan khẳng định. Thời đại số mở ra không gian mới cho sức mạnh mềm Theo quan điểm của TS. Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, văn hóa của một sản phẩm văn hóa, mà còn là sự gia tăng giá trị cho thương hiệu Việt Nam. “Việt Nam hiện có lợi thế về dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet cao và cộng đồng sáng tạo nội dung năng động. Nếu được hỗ trợ bởi các chính sách phù hợp, lực lượng này có thể trở thành những “đại sứ văn hóa số”, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Đây là cơ hội lớn để Việt Nam gia tăng sức mạnh mềm với chi phí thấp hơn nhiều so với các phương thức truyền thống”, TS Lê Doãn Hợp nêu vấn đề. Biến giá trị văn hoá thành giá trị kinh tế PGS.TS Bùi Hoài Sơn đặc biệt nhấn mạnh việc đưa văn hóa số và công nghiệp văn hóa trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển văn hóa quốc gia. Bởi đây là bước tiến quan trọng bởi trong thời đại số. Văn hóa không chỉ là lĩnh vực tinh thần mà còn là một ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, công nghiệp văn hóa bao gồm nhiều lĩnh vực như điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, thiết kế, thời trang, quảng cáo, xuất bản, trò chơi điện tử, nội dung số và các loại hình sáng tạo khác. Những ngành này vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia và lan tỏa các giá trị văn hóa. Việc phát triển văn hóa số lành mạnh, khuyến khích sáng tạo các sản phẩm văn hóa mới và hỗ trợ các doanh nghiệp sáng tạo cần được xem là một nhiệm vụ trọng tâm. PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) cho rằng, Việt Nam cần có những chính sách mạnh mẽ hơn để phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh kinh tế số, cần đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ, hỗ trợ phát triển các lĩnh vực mới như trò chơi điện tử, văn học mạng, âm nhạc trực tuyến, nghệ thuật số và các mô hình sáng tạo dựa trên nền tảng số. Phát biểu tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy phát triển triển các ngành công nghiệp văn hoá năm 2025”, Nhà báo Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân cho rằng, để phát triển công nghiệp văn hóa cần sự tham gia của toàn xã hội, trong đó báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thực tế cho thấy nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội, mùa du lịch hay các sản phẩm điện ảnh, âm nhạc đã được quảng bá rộng rãi và trở thành những hiện tượng văn hóa nhờ sự đồng hành của báo chí và truyền thông. Simon Anholt, chuyên gia hàng đầu về xây dựng thương hiệu quốc gia - cha đẻ của khái niệm “Nation Branding” cho rằng, hình ảnh quốc gia không được xây dựng từ các chiến dịch quảng bá đơn thuần mà từ những giá trị, hành động và trải nghiệm thực tế mà đất nước đó mang lại cho thế giới. Một quốc gia muốn có danh tiếng tốt cần chứng minh được bản sắc và những đóng góp tích cực của mình thông qua văn hóa, con người và các thành tựu xã hội. Trong mô hình “Lục giác thương hiệu quốc gia” của Simon Anholt, văn hóa và di sản được xem là một trong sáu yếu tố cấu thành hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế. Văn hóa không chỉ phản ánh quá khứ mà còn thể hiện sức sáng tạo và khả năng thích ứng của một dân tộc trong hiện tại và tương lai. Ảnh minh họa. TS Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông chính là “hồn cốt” của dân tộc và là yếu tố kết nối quá khứ, hiện tại với tương lai. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo nên sức mạnh tinh thần, hình thành nhân cách con người và tạo động lực phát triển xã hội. TS. Lê Doãn Hợp cho rằng, quốc gia nào kể được câu chuyện hấp dẫn hơn, xây dựng được hình ảnh tích cực hơn và tạo được sự tin cậy lớn hơn trong cộng đồng quốc tế thì có nhiều lợi thế hơn trong hợp tác và phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Các nền tảng số, mạng xã hội, phim ảnh, âm nhạc và các sản phẩm sáng tạo đang trở thành những kênh truyền tải hiệu quả hình ảnh quốc gia. Khi một bộ phim Việt Nam được yêu thích ở nước ngoài, khi một món ăn Việt xuất hiện trên bản đồ ẩm thực thế giới hay khi một lễ hội truyền thống được quảng bá rộng rãi trên môi trường số, đó không chỉ là thành công Nhà báo Lê Quốc Minh, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam

RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==