50 TẾT - VĂN HÓA KHÁT VỌNG VIỆT Tết Nguyên đán không chỉ là khoảng thời gian đoàn viên của gia đình mà còn là dịp để thế hệ trẻ khám phá những nét đẹp văn hoá, truyền thống đã được gìn giữ suốt nhiều thế hệ. Đó là hình ảnh của bếp lửa ấm, mâm cơm gia đình, lời chúc đầu xuân và niềm hy vọng cho một năm mới an lành. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, Tết Nguyên đán đang khoác lên mình một diện mạo mới. Công nghệ, từ chỗ là công cụ hỗ trợ, đã dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống gia đình mỗi dịp xuân về. Từ mua sắm online đến những câu chúc Tết hiện đại, Tết hôm nay không còn nằm trọn trong không gian làng quê hay mái nhà, mà đã mở rộng ra thế giới số – nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành. Sắm Tết thời công nghệ số Nếu như trước đây, những ngày giáp Tết là khoảng thời gian bận rộn với chợ búa, sắm sửa, chen chúc giữa dòng người đông đúc, thì nay, không ít gia đình đã bắt đầu “đón Tết” từ chiếc điện thoại thông minh. Chỉ với vài cú chạm, giỏ hàng Tết được lấp đầy: bánh mứt, trà, rượu, thực phẩm khô, quà biếu, thậm chí cả hoa mai, hoa đào cũng có thể đặt mua trực tuyến và giao tận nhà. Mua sắm online trở thành lựa chọn phổ biến không chỉ với giới trẻ mà cả nhiều gia đình trung niên, cao tuổi. Lý do không quá khó hiểu. Mua sắm online giúp tiết kiệm thời gian khi không phải di chuyển, không phải xếp hàng thanh toán mà lại giao hàng tận nhà, khá nhanh chóng. Hơn nữa, mua sắm online không phải lo về giá thành, chất lượng bởi các đơn vị cung cấp thường có nhiều chương trình giảm giá, kích cầu thời điểm Tết. Mặt khác, người tiêu dùng còn có thể dễ dàng xem đánh giá, so sánh giá sản phẩm giữa các cửa hàng khác nhau. Đáp ứng nhu cầu mua sắm online của khách hàng, nhiều cửa hàng thực phẩm, siêu thị, nhà vườn, cửa hàng tạp hóa...giờ đây cũng chuyển đổi số mạnh mẽ khi tiếp cận với các hình thức quảng bá qua mạng và giao hàng tại nhà. Chia sẻ về hoạt động bán hàng online, cô Vũ Thị Toàn (chủ cửa hàng chuyên cung cấp bánh chưng, giò chả tại Bắc Ninh) chia sẻ: "Với việc sử dụng mạng xã hội Zalo, Facebook để quảng bá, lượng khách hàng mua online của tôi mỗi năm một tăng. Dịp Tết Nguyên đán, lượng khách online chiếm khoảng 50 - 60%, gia đình tôi phải thuê thêm người chuyên giao hàng cho khách. Trong bối cảnh nhịp sống ngày càng gấp gáp, công nghệ đã giúp việc chuẩn bị Tết trở nên nhẹ nhàng hơn, bớt đi phần vất vả, để mỗi người có thêm thời gian dành cho gia đình. Bên cạnh đó, sự phát triển của thanh toán không tiền mặt, ví điện tử, chuyển khoản ngân hàng cũng góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng ngày Tết. Những xấp tiền mặt dày cộp dần được thay thế bằng các giao dịch nhanh gọn, minh bạch. Việc lên kế hoạch mua sắm Tết vì thế cũng khoa học hơn, hạn chế tình trạng chi tiêu quá tay – điều từng khiến nhiều gia đình “hụt hơi” sau Tết. Bên cạnh đó, nếu như Tết xưa những người con xa quê phải tất tả ra tận ga tàu, bến xe để xếp hàng mua vé thì giờ đây công nghệ đã giúp việc đặt vé một cách dễ dàng, nhanh chóng hơn. Với vô số ứng dụng đặt vé, nhiều ngân hàng, ví điện tử đã tích hợp thêm chức năng đặt vé tàu, vé máy bay giúp mọi người thao tác ngay trên thiết bị di động. Công nghệ AI tái hiện Tết mới với trọn vẹn ý xưa Trong dòng chảy hối hả của đời sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ phai nhạt, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một hướng đi mới, góp phần làm sống dậy phong vị Tết xưa theo cách rất riêng. AI không chỉ gắn với những khái niệm khô khan như dữ liệu hay thuật toán, mà ngày càng được ứng dụng để lưu giữ, tái hiện và lan tỏa ký ức văn hóa Tết cổ truyền. Thông qua các nền tảng số, AI có thể phục dựng hình ảnh chợ Tết xưa, mái nhà tranh, mâm cỗ ngày xuân hay không khí sum họp gia đình bằng tranh vẽ, video, âm thanh mang đậm dấu ấn thời gian. Những câu chuyện Tết, phong tục cổ, lời chúc truyền thống được AI hỗ trợ biên soạn, kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi, giúp thế hệ trẻ hiểu và cảm nhận sâu sắc hơn giá trị Tết Việt. Dù không thể thay thế hoàn toàn sự sum vầy, ấm áp của con người, nhưng AI đang đóng vai trò như một trợ thủ đắc lực, giúp Tết Nguyên đán trở nên tiện nghi, giàu cảm xúc và kết nối hơn trong thời đại số. Lời chúc Tết vượt qua khoảng cách địa lý, chạm đến trái tim Không chỉ thay đổi cách sắm sửa, công nghệ còn làm mới cách con người gửi gắm tình cảm dịp đầu xuân. Những tấm thiệp giấy, thư tay nắn nót từng dòng chữ đã dần nhường chỗ cho tin nhắn điện tử, hình ảnh động, video chúc Tết, hay những cuộc gọi video xuyên biên giới. Với nhiều gia đình có con cháu làm ăn xa, sinh sống ở nước ngoài, công nghệ trở thành “cầu nối” quý giá. Chỉ Tết xanh, Tết tri thức Khi bước vào kỷ AI tái hiện và lan tỏa ký ức văn hóa Tết cổ truyền NGUYỄN VÂN Công nghệ đã thay đổi cách chúng ta đón Tết, từ việc gặp người thân, câu chúc đầu năm mới, phong tục lì xì, cho đến việc mua sắm, chuẩn bị Tết. Công nghệ không làm phai nhạt sự gắn kết gia đình, vấn đề nằm ở cách chúng ta sử dụng nó Những ngày Tết vốn là khoảng thời gian đặc biệt để gia đình quây quần, lắng nghe và sẻ chia sau một năm bận rộn. Thế nhưng, không ít gia đình vẫn rơi vào cảnh “ở gần mà xa”, khi mỗi người đều chăm chú vào thiết bị cá nhân. Dù vậy, cũng cần nhìn nhận mặt tích cực của công nghệ. Với những gia đình có người thân ở xa, các cuộc gọi video, tin nhắn hay mạng xã hội giúp rút ngắn khoảng cách, để lời chúc Tết và sự quan tâm vẫn được gửi trao kịp thời. Trong nhiều trường hợp, công nghệ chính là cầu nối duy trì sự gắn kết khi việc đoàn tụ trực tiếp không thể trọn vẹn. Vì thế, điều quan trọng nhất là mỗi người biết sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng chỗ. Trong những ngày đầu năm, khi chúng ta chủ động đặt điện thoại xuống, dành thời gian trò chuyện, cùng ăn bữa cơm sum vầy và chia sẻ dự định mới, sự gắn kết gia đình sẽ được nuôi dưỡng bằng những cảm xúc thật, sự hiện diện thật, chứ không bị chi phối bởi màn hình công nghệ Bà Lê Thị Khánh Vân, Phó Chủ tịch Hội Thông tin KH&CN Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng KHCN và Khởi nghiệp, Hội Nữ Trí thức Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==