Xuân Bính Ngọ 49 TẾT - VĂN HÓA KHÁT VỌNG VIỆT Tết từ lâu đã không chỉ là một mốc thời gian chuyển giao năm cũ - năm mới, mà còn là biểu tượng của đoàn viên, của những chuyến trở về đầy háo hức sau một năm dài mưu sinh. Thế nhưng, trong nhịp sống hiện đại, không phải ai cũng có cơ hội được đặt chân lên chuyến xe về quê mỗi độ xuân về. Có những người phải đón Tết nơi đất khách vì công việc, học tập, hoàn cảnh gia đình hay những biến động bất ngờ của cuộc sống. Tết xa quê vì thế mang theo nỗi trống trải rất riêng. Nhưng thật may mắn, giữa khoảng cách địa lý tưởng như vô hình mà lại quá đỗi xa xôi ấy, công nghệ đã trở thành chiếc cầu nối, giúp nhiều người “như được trở về” trong những ngày Tết. Về nhà dịp Tết là ước mơ xa xỉ Với Yến Nhi, du học sinh Hàn Quốc, Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là năm đầu tiên đón Tết xa nhà. Thay vì cùng mẹ đi chợ sắm Tết hay phụ bố dọn dẹp nhà cửa như mọi năm, Yến Nhi cảm nhận rõ khoảng trống, nỗi nhớ nhà mênh mông, nhất là khi khoảnh khắc Giao thừa đang đến gần. Yến Nhi cho biết, người Hàn Quốc cũng đón Tết như Việt Nam, nhưng chỉ được nghỉ 3 ngày từ Giao thừa đến mùng 2. “Tết ở đây không rộn ràng như ở Việt Nam, không có phong tục nhà này kéo qua nhà kia chúc Tết”, Yến Nhi chia sẻ. Tuy nhớ nhà nhưng không phải du học sinh nào cũng có điều kiện về nước mỗi dịp Tết. Trái với hình dung “sang chảnh” mà nhiều người vẫn gán cho hai chữ du học, phần lớn sinh viên Việt Nam ở nước ngoài phải cân đối rất kỹ giữa học tập, tài chính và cuộc sống mưu sinh. “Mình mới sang Hàn được hơn 6 tháng, mọi thứ còn bỡ ngỡ. Về Việt Nam dịp này rồi quay lại, mình sợ không xoay kịp”, Yến Nhi tâm sự. Bên cạnh đó, áp lực tài chính, chi phí vé máy bay cũng là rào cản lớn. Vào thời điểm giáp Tết Nguyên đán, giá vé khứ hồi có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba so với ngày thường. “Một vé máy bay về Việt Nam dịp Tết có khi bằng cả tiền sinh hoạt vài tháng của mình. Gia đình vẫn động viên về, nhưng mình nghĩ thôi, dành tiền đó để trang trải cuộc sống, học hành cho yên tâm hơn”, Yến Nhi bày tỏ. Thu Hà, du học sinh tại Pháp, kể: “Ngày 30 Tết bên này vẫn đi học, đi làm như bình thường. Đêm về mở mạng xã hội, thấy bạn bè ở nhà khoe mâm cơm tất niên, mình tự nhiên thấy nghèn nghẹn”. Khi Việt Nam bước sang năm mới, nhiều du học sinh vẫn đang ở lớp, trên tàu điện ngầm hoặc ca làm thêm cuối ngày. “Tự tạo Tết” nơi đất khách Không thể về quê, nhiều du học sinh chọn cách “tự tạo Tết” cho mình, bằng những hoạt động cộng đồng giản dị nhưng ấm áp. Ở nhiều quốc gia, các hội du học sinh Việt Nam trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng mỗi dịp xuân về. Những ngày cận Tết, các nhóm sinh viên lại rủ nhau đi chợ châu Á, săn tìm từng bó lá dong, gói đậu xanh, miếng thịt ba chỉ. Việc gói bánh chưng, tưởng chừng đơn giản ở quê nhà, trở thành một “sự kiện lớn” nơi xứ người. “Có bạn chưa từng gói bánh chưng bao giờ, sang đây mới được học. Bánh méo, bánh vuông đủ kiểu, nhưng ai cũng cười rất vui”, Diễm Quỳnh, du học sinh Đức kể. Đây cũng là năm thứ 2 liên tiếp Diễm Quỳnh không thể về bên gia đình dịp Tết. Quỳnh chia sẻ, bên cạnh bánh chưng, các món ăn quen thuộc ngày Tết như thịt kho, canh măng, nem rán cũng được tái hiện theo cách tiết kiệm nhất. Không phải lúc nào nguyên liệu cũng đầy đủ, nên sinh viên linh hoạt thay thế, miễn sao giữ được “hương vị Việt”. “Chỉ cần có nồi canh măng nóng, mình đã thấy Tết hiện diện rõ ràng hơn rất nhiều”, Diễm Quỳnh tiết lộ. Không khí Tết còn được thổi bùng bằng các buổi tiệc tất niên, trò chơi dân gian và cả những tiết mục “cây nhà lá vườn”. Có nơi, sinh viên tự tổ chức múa lân, hát karaoke, diễn văn nghệ. “Tụi mình tập múa lân trong sân ký túc xá, hàng xóm nước ngoài đứng xem rất tò mò. Có người còn hỏi đây là lễ hội gì, tụi mình lại hào hứng giới thiệu về Tết Việt”, Diễm Quỳnh kể lại. Công nghệ - chiếc cầu nối đưa Tết về gần hơn Nếu như trước đây, Tết xa quê đồng nghĩa với những lá thư chậm trễ, thì nay, công nghệ đã giúp du học sinh “được trở về” theo một cách khác. Gọi video trở thành nghi thức không thể thiếu trong những ngày cuối năm. Công nghệ không chỉ truyền đi hình ảnh, mà còn là phương tiện để "lì xì online", gửi gắm những lời chúc yêu thương và sự an tâm giữa cha mẹ và con cái. Nhiều gia đình thống nhất giờ gọi để cả nhà cùng “ăn Tết trực tuyến”. “Nhà mình đặt điện thoại ở góc bàn ăn, bật video call suốt bữa cơm tất niên. Mình vừa ăn vừa nói chuyện với bố mẹ, cảm giác như vẫn đang ngồi chung mâm”, Diễm Quỳnh chia sẻ. Mạng xã hội cũng góp phần tạo nên không khí Tết. Những bức ảnh bánh chưng tự gói, mâm cơm đơn sơ nơi đất khách được chia sẻ, kèm theo dòng trạng thái ngắn gọn: “Tết xa nhưng lòng không xa”. Chính sự đồng cảm đó giúp du học sinh cảm thấy mình không đơn độc. Với nhiều du học sinh, những cái Tết xa nhà là trải nghiệm quý giá, khó quên. Đó là lúc họ học cách tự lo cho bản thân, tự giữ gìn những giá trị văn hóa đã ăn sâu từ nhỏ. “Ở Việt Nam, Tết là điều hiển nhiên. Sang nước ngoài rồi mới thấy, để có một cái Tết đúng nghĩa, mình phải nỗ lực rất nhiều”, Yến Nhi nói. Không ít bạn trẻ cho rằng chính những mùa xuân xa quê đã giúp họ trưởng thành hơn, biết trân trọng gia đình và những khoảnh khắc đoàn viên. Tết nơi đất khách có thể thiếu mùi hương quen thuộc, thiếu vòng tay sum họp, nhưng lại đầy ắp sự sẻ chia. Từ nồi bánh chưng gói chung, bữa cơm tất niên chắp vá, đến cuộc gọi video xuyên múi giờ - tất cả tạo nên một cái Tết rất riêng của du học sinh Việt. Trong khoảnh khắc chuyển giao năm mới, dù ở bất cứ đâu, họ vẫn hướng về quê nhà, mang theo niềm tin rằng: Tết không nằm ở vị trí địa lý, mà nằm ở trong tim. Chỉ cần lòng hướng về nhà, thì dù ở bất cứ đâu, ta cũng như được trở về. Tết xa quê, như được trở về… nhờ công nghệ TRẦM PHƯƠNG C hỉ với một chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, người xa quê có thể “bước vào” không khí Tết quê nhà bất cứ lúc nào. Khi đồng hồ điểm Giao thừa, dù không đứng cạnh nhau, vẫn có thể cùng đếm ngược, chúc nhau một năm mới bình an qua cuộc gọi trực tuyến. “Khoảnh khắc Giao thừa ở Việt Nam, mình đang rửa bát trong một quán ăn. Điện thoại rung lên với tin nhắn chúc Tết của gia đình, tự nhiên nước mắt cứ thế rơi”, Tuấn Anh, du học sinh tại Mỹ, nhớ lại. Đây là cái Tết đầu tiên Yến Nhi (du học sinh Hàn Quốc) ở xa nhà. Ảnh NVCC Nhiều du học sinh được người thân gửi Tết từ quê nhà bằng những món ăn quen thuộc như giò, chả. Ảnh NVCC Những chiếc bánh chưng nơi đất khách quê người. Ảnh NVCC
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==