44 XUÂN CÙNG TRÍ THỨC VIỆT TOÀN CẦU TÂM ANH thể tiêm để điều trị thoái hóa khớp ở động vật lớn”. Thay vì phẫu thuật hay sử dụng tế bào gốc nuôi cấy phức tạp, nhóm đang phát triển một loại hydrogel tiêm có khả năng kích thích tái tạo sụn thông qua việc tận dụng các tín hiệu điện sinh học tự nhiên trong cơ thể. Hydrogel này chứa khung vật liệu áp điện được tạo thành từ sợi nano poly-L-lactic acid (PLLA) có thể phân hủy sinh học và các hạt nano oxit magiê. Khi truyền tín hiệu điện trực tiếp đến vùng tổn thương, khung vật liệu này kích thích hoạt động tế bào và thúc đẩy tái tạo sụn mạnh mẽ, bền vững, đặc biệt tại các khớp chịu tải cao như đầu gối và hông. Ưu thế nổi bật của công nghệ là không cần tế bào và không cần thuốc – một lợi thế lớn so với các liệu pháp tái tạo truyền thống. Theo kế hoạch, nhóm của PGS Nguyễn Đức Thành sẽ dành 4 năm tới để kiểm tra hiệu quả của gel tiêm trên các mô hình động vật lớn, trước khi tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người. Sau những thành tựu được gọi tên là hành trình dài của trí tuệ bền bỉ, của sự kiên nhẫn trước thử thách và một khát vọng chung: để khoa học không chỉ đi xa, mà còn trở về, phụng sự con người và cuộc sống. Giải mã bí ẩn hợp chất chống ung thư trong tự nhiên Trong năm 2025, cộng đồng khoa học quốc tế đặc biệt chú ý tới công trình của Tiến sĩ Thu-Thuy Dang, Trưởng nhóm nghiên cứu công nghệ sinh học sản phẩm tự nhiên tại Đại học British Columbia Okanagan (UBC Okanagan), cùng nghiên cứu sinh Tuan-Anh Nguyen. Nhóm nghiên cứu đã phát hiện cơ chế giúp thực vật tạo ra mitraphylline – một hợp chất tự nhiên hiếm có khả năng chống ung thư và kháng viêm mạnh mẽ. Mitraphylline thuộc nhóm alkaloid spirooxindole, nổi tiếng với cấu trúc phân tử “xoắn” đặc biệt và hiệu ứng sinh học cao. Điểm mấu chốt của phát hiện là việc nhóm đã xác định được hai enzyme chủ chốt tham gia quá trình tổng hợp: Một enzyme quyết định cấu trúc ba chiều của phân tử, Enzyme còn lại hoàn thiện bước xoắn cuối cùng để hình thành mitraphylline hoàn chỉnh. Khám phá này không chỉ giải mã một bí ẩn sinh học tồn tại lâu nay, mà còn đặt nền tảng cho quy trình sản xuất hợp chất tự nhiên hiệu quả hơn và thân thiện với môi trường hơn, mở ra khả năng phát triển các liệu pháp điều trị mới từ thiên nhiên. “Chúng tôi tự hào về phát hiện này – bằng chứng cho thấy thực vật là những nhà hóa học thiên tài của tự nhiên. Bước tiếp theo, chúng tôi sẽ tìm cách ứng dụng các enzyme này để tạo ra nhiều hợp chất điều trị có giá trị khác”, Tiến sĩ Thu-Thuy Dang chia sẻ. Đó là khoảnh khắc khoa học không chỉ chinh phục tự nhiên, mà học cách lắng nghe, thấu hiểu và hợp tác với tự nhiên. Vinh danh trọn đời cống hiến Ngày 14/7/2025, một sự kiện mang ý nghĩa biểu tượng đã diễn ra tại Pháp. Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) cho biết Tổng thống Cộng hòa Pháp đã ký sắc lệnh thăng hạng Huân chương Bắc đẩu Bội tinh cấp Sĩ quan (Officier – hạng Bốn) cho vợ chồng Giáo sư Trần Thanh Vân GIA TĂNG GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Năm 2025 khép lại bằng dấu ấn nổi bật của khoa học gốc Việt trên bản đồ tri thức thế giới. Các chuyên gia đã chinh phục cộng đồng học thuật quốc tế bằng công trình nghiên cứu đột phá, những phát minh giàu giá trị ứng dụng và loạt vinh danh uy tín toàn cầu. và Giáo sư Lê Kim Ngọc vào 3 ngày trước đó. Trước đây, hai nhà khoa học gốc Việt này đã được trao Huân chương Bắc đẩu Bội tinh tước Hiệp sĩ (Chevalier – hạng Năm), lần lượt vào năm 2000 và năm 2016. Theo Công báo điện tử của Pháp số ra ngày 13/7, GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc là cặp vợ chồng duy nhất được thăng hạng cùng đợt – một sự ghi nhận hiếm có trong giới khoa học. GS Trần Thanh Vân, còn được biết đến với tên Jean Trần Thanh Vân, là người Pháp gốc Việt, bậc thầy trong lĩnh vực vật lý nguyên tử lý thuyết. Năm 2012, ông là một trong ba người châu Á được trao Huy chương Tate của Hội Vật lý Mỹ. Nhưng dấu ấn lớn nhất của ông không chỉ nằm ở các công trình khoa học, mà ở nỗ lực kết nối. Năm 1993, ông sáng lập Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam, và đến năm 2013, tiếp tục sáng lập ICISE tại Quy Nhơn – nơi hàng nghìn nhà khoa học hàng đầu thế giới đã đến Việt Nam để đối thoại, giảng dạy và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Song hành cùng ông là GS Lê Kim Ngọc, người sang Pháp học tại Đại học Sorbonne từ năm 1953, tốt nghiệp hạng ưu ngành Khoa học tự nhiên năm 1956, sau đó làm nghiên cứu sinh tại Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu Khoa học (CNRS) của Pháp. Công trình “Lát mỏng tế bào” của bà được đánh giá là mang ý nghĩa mở đường, khai mở một thời kỳ mới cho ngành công nghệ sinh học thực vật. Họ là minh chứng sống động cho việc khoa học không chỉ tạo ra tri thức, mà còn có thể trở thành di sản văn hóa và cây cầu kết nối các nền văn minh. Phát minh công nghệ chữa lành thoái hóa khớp gối không cần phẫu thuật Ở một hướng tiếp cận khác, năm 2025 cũng ghi nhận bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực y sinh tái tạo với công trình của PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Đại học Connecticut (Mỹ). Nhóm nghiên cứu do ông dẫn đầu đã công bố triển khai đề tài: “Khung Piezoelectric (áp điện) không tế bào có Nhà khoa học gốc Việt TSThu-Thuy Dang Vợ chồng GS Trần Thanh Vân PGS. TS Nguyễn Đức Thành
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==