22 KÍNH ĐA TRÒNG Hệ thống thuế Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử khi bước sang năm 2026, thời điểm mà các đạo luật quan trọng chính thức đi vào cuộc sống, tạo dựng một hành lang pháp lý hiện đại và minh bạch hơn bao giờ hết. Đây không đơn thuần là sự điều chỉnh của những con số hay tỷ lệ thuế suất, mà là một cuộc chuyển mình toàn diện nhằm nuôi dưỡng nguồn thu bền vững và thúc đẩy một nền kinh tế số liêm chính. Trong bối cảnh công nghệ đang định hình lại mọi mặt của đời sống, việc thực hiện nghĩa vụ thuế của công dân và doanh nghiệp không còn là sự đối phó mà đã trở thành chuẩn mực của sự văn minh. Sự chuyển dịch căn bản của hệ thống thuế và chính sách ưu đãi Tâm điểm của đợt cải cách lớn này chính là Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Thay đổi đáng chú ý nhất là việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng lên mức 500 triệu đồng/năm. Không dừng lại ở đó, luật mới còn mang đến một luồng gió mới khi bổ sung phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15% cho các hộ kinh doanh có quy mô doanh thu từ 500 triệu đến 03 tỷ đồng, giúp các cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp tối ưu nhất cho mô hình của mình tương tự như một doanh nghiệp nhỏ. Sự đồng bộ này còn được thể hiện qua việc thống nhất xử lý các khoản nợ thuế phát sinh trước tháng 7/2026 theo Luật Quản lý thuế mới, giúp loại bỏ hoàn toàn sự chồng chéo giữa các quy định cũ và mới, tạo ra một môi trường pháp lý thông thoáng và nhất quán. Dù các chính sách mới mang lại nhiều ưu đãi, nhưng không ít hộ kinh doanh vẫn bày tỏ sự lo ngại xen lẫn kỳ vọng. Chị Thu Hồng (Chủ cửa hàng tạp hóa tại Quận 3, TPHCM) cho rằng, việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng là một sự hỗ trợ rất lớn, giúp các hộ kinh doanh nhỏ có thêm vốn để xoay sở trong bối cảnh chi phí mặt bằng tăng cao. Tuy nhiên, chị lo nhất là việc chuyển sang kê khai dựa trên doanh thu thực và hóa đơn điện tử. Trước giờ quen làm kiểu thủ công, giờ mọi thứ phải 'lên máy' và minh bạch qua ngân hàng thì khâu sổ sách sẽ rất áp lực. Còn anh Minh Chiến (Kinh doanh đồ điện tử online) cho biết, phương pháp tính thuế 15% dựa trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) rất công bằng cho những mô hình có biên lợi nhuận thấp nhưng 6,2 triệu đồng/tháng. Đi kèm với đó là việc rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, nới rộng khoảng cách giữa các bậc và giảm thuế suất ở các mức trung gian, giúp giảm áp lực tài chính và phản ánh sát thực tế mức sống của người dân. Ngoài ra, thị trường tài sản cũng được định hình lại khi áp dụng thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng bất động sản và 0,1% đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, đảm bảo mọi dòng tiền từ tài sản giá trị đều được giám sát chặt chẽ. Bên cạnh các sắc thuế trực thu, chính sách thuế năm 2026 còn đóng vai trò điều tiết xã hội mạnh mẽ thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025. Lộ trình tăng thuế đối với rượu, bia, thuốc lá và nước giải khát có đường bắt đầu được kích hoạt từ đầu năm 2026 để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Song song đó, Nhà nước tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ sản xuất và an sinh thông qua việc gia hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030 và tiếp tục giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong suốt năm 2026. Đặc biệt, theo Thông tư 33/2025/TT-BKHCN, các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử đáp ứng các tiêu chí về chip bán dẫn nội địa hay đổi mới sáng tạo sẽ được hưởng những ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đặc thù, khẳng định tư duy dùng thuế làm đòn bẩy phát triển công nghệ cao của Chính phủ. Đánh giá về việc đồng loạt điều chỉnh tăng ngưỡng miễn thuế, nâng mức giảm trừ gia cảnh và áp dụng biểu thuế rút gọn vào năm 2026, Tiến sĩ Nguyễn Phúc Quý Thạnh, Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TPHCM cho rằng: “Việc điều chỉnh chính sách thuế năm 2026 là một chiến lược tái cấu trúc có chủ đích. Minh chứng là nhiều nghiên cứu tài khóa cho thấy, khi giảm thuế trực thu cho người lao động, sức mua nội địa tăng sẽ giúp bù đắp nguồn thu qua thuế GTGT và thuế TNDN trong trung hạn. Thực tế giai đoạn sau Covid-19 ở nhiều nền kinh tế châu Á cho thấy, kích cầu tiêu dùng trong nước là động lực quan trọng giúp phục hồi tăng trưởng. "Việc điều chỉnh chính sách thuế năm 2026 không đơn thuần là sự thay đổi của những con số, mà là một chiến lược tái cấu trúc có chủ đích để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững và thúc đẩy một nền kinh tế số liêm chính." — Tiến sĩ Nguyễn Phúc Quý Thạnh, Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM. MINH AN THUẾ… VÀ CÂU HỎI TÀI CHÍNH MINH BẠCH? doanh số cao. Giúp hộ kinh doanh tiệm cận cách quản lý của một doanh nghiệp nhỏ, chuyên nghiệp hơn và dễ dàng chứng minh năng lực tài chính với ngân hàng sau này. Đối với người làm công ăn lương, sự thay đổi mang tính nhân văn được thể hiện rõ qua Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 khi mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng hơn 40% kể từ ngày 01/01/2026. Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế đạt 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là QUY ĐỊNH MỨC THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN THEO DOANH SỐ HỘ KINH DOANH (ÁP DỤNG TỪ 2026) Theo lộ trình cải cách tại Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và các văn bản liên quan, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh được xác định dựa trên các ngưỡng doanh thu cụ thể như sau: l Ngưỡng doanh thu miễn thuế: Những hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Đây là mức nới rộng đáng kể so với quy định cũ (200 triệu đồng), nhằm hỗ trợ các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ. l Phương pháp tính thuế cho hộ quy mô vừa: Đối với các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng/năm, luật mới bổ sung phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế. Theo đó, tiền thuế sẽ được tính bằng 15% của phần doanh thu sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lý. l Quyền lựa chọn phương pháp tối ưu: Các cá nhân kinh doanh trong ngưỡng từ 500 triệu đến 03 tỷ đồng được quyền lựa chọn phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế tương tự như một doanh nghiệp nhỏ thay vì áp dụng thuế khoán như trước đây. l Quản lý đối với hộ kinh doanh quy mô lớn: Các hộ có doanh thu trên 03 tỷ đồng sẽ được định hướng quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc mở rộng cơ sở thuế. l Yêu cầu về minh bạch số: Từ năm 2026, việc xác định doanh số để tính thuế sẽ dựa trên hệ thống hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và dữ liệu dòng tiền qua ngân hàng đã được định danh mã số thuế.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==