Xuân Bính Ngọ 19 KÍNH ĐA TRÒNG không”, mà là pháp luật sẽ đóng vai trò gì trong hành trình phát triển mới: mở đường cho sáng tạo, hay vô tình trở thành rào cản của chính những động lực mà xã hội đang khát khao. Luật sư Trương Anh Tú cho rằng, thực tiễn cho thấy, lập pháp Việt Nam đang chuyển động mạnh mẽ. Từ kinh tế số, dữ liệu, đầu tư, đến đất đai, môi trường, nhiều chính sách đã được thiết kế với mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo không gian cho cái mới. Tuy nhiên, hành trình mở đường chưa bao giờ là dễ dàng vì tồn tại không ít quy định mang nặng tư duy quản lý phòng ngừa, đặt trọng tâm vào “an toàn tuyệt đối” thay vì “rủi ro có kiểm soát”. “Khi nỗi lo sai phạm lấn át khát vọng kiến tạo, pháp luật rất dễ nghiêng về phía dựng hàng rào hơn là mở lối đi. Điều này không xuất phát từ ý chí cản trở phát triển, mà thường đến từ tâm lý thận trọng kéo dài trong một hệ thống đã quen với việc “làm đúng quy trình” hơn là “đạt đúng mục tiêu”. Theo Luật sư Trương Anh Tú, nói đến lập pháp kiến tạo không thể chỉ dừng ở nội dung văn bản, mà phải nhìn rộng hơn tới toàn bộ chu trình của pháp luật: từ xây dựng, ban hành, thực thi, đến giám sát và sửa đổi. Một hệ thống pháp luật hiện đại không coi luật ban hành là điểm kết, mà là điểm khởi đầu của một quá trình vận động liên tục. Ở đó, đánh giá tác động chính sách phải được thực hiện một cách thực chất, dựa trên dữ liệu và các kịch bản đời sống cụ thể, chứ không chỉ để hoàn tất thủ tục hành chính. Chủ tịch TAT Law Firm cho rằng, với những lĩnh vực mới như công nghệ, dữ liệu, tài chính số hay kinh tế xanh, tư duy “thử nghiệm có kiểm soát” cần được nhìn nhận như một công cụ lập pháp quan trọng. Không phải mọi rủi ro đều có thể triệt tiêu ngay từ đầu, nhưng rủi ro có thể được quản trị nếu pháp luật tạo ra không gian thử nghiệm, cơ chế hậu kiểm và khả năng điều chỉnh linh hoạt. Trong thế giới biến động nhanh, sửa luật sớm đôi khi ít rủi ro hơn nhiều so với việc để một đạo luật lạc nhịp kéo dài. Ở tầm nhìn dài hạn, lập pháp kiến tạo không chỉ phục vụ tăng trưởng kinh tế, mà còn góp phần xây dựng niềm tin xã hội. Một hệ thống pháp luật rõ ràng, ổn định nhưng linh hoạt sẽ giúp người dân yên tâm lập nghiệp, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, và bộ máy nhà nước yên tâm thực thi. Niềm tin ấy chính là “vốn xã hội” quý giá, quyết định khả năng bứt phá của một quốc gia trong những giai đoạn bản lề. “Một mùa Xuân mới của đất trời rồi sẽ qua, nhưng Mùa Xuân khơi thông thể chế - nếu được kiến tạo đúng cách, thì sẽ trường tồn. Khi ấy, lập pháp không chỉ là câu chuyện của Nghị trường, mà trở thành nguồn lực tinh thần quan trọng, tiếp thêm niềm tin để xã hội bước vào một chu kỳ phát triển mới, tự tin và mạnh mẽ hơn”, Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm tin tưởng. Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm NHỮNG LĨNH VỰC LẬP PHÁP ĐỂ LẠI DẤU ẤN RÕ NÉT Hoạt động lập pháp thời gian qua đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo động lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nổi bật là lĩnh vực kinh tế – đầu tư – doanh nghiệp, với nhiều luật và nghị quyết được sửa đổi, bổ sung theo hướng tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tư duy làm luật ngày càng bám sát thực tiễn, lấy hiệu quả phát triển và sự thuận lợi của người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Trong khoa học – công nghệ – chuyển đổi số, lập pháp đã kịp thời hình thành hành lang pháp lý cho kinh tế số, xã hội số, quản trị số. Các quy định về dữ liệu, giao dịch điện tử, đổi mới sáng tạo góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và hiện đại hóa quản trị quốc gia. Tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững ghi nhận nhiều đổi mới, hướng tới phát triển xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu và hài hòa lợi ích giữa kinh tế với bảo vệ môi trường. Đặc biệt, an sinh xã hội, quyền con người, quyền công dân tiếp tục được chú trọng thể chế hóa, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, nâng cao chất lượng đời sống và củng cố nền tảng công bằng, tiến bộ xã hội. “Một mùa Xuân mới của đất trời rồi sẽ qua, nhưng Mùa Xuân khơi thông thể chế - nếu được kiến tạo đúng cách, thì sẽ trường tồn” - Luật sư Trương Anh Tú Những lĩnh vực lập pháp để lại dấu ấn rõ nét Dấu ấn nổi bật của Quốc hội trong năm 2025 là nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật, coi đây là “đột phá của đột phá” để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển. Với tinh thần “luật pháp phải đi trước một bước”, Quốc hội đã tập trung sửa đổi, ban hành nhiều đạo luật quan trọng, bao trùm các lĩnh vực then chốt như kinh tế, đầu tư, tài chính - ngân sách, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, an sinh xã hội và tổ chức bộ máy nhà nước. Các đạo luật được xây dựng theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế, bám sát thực tiễn Việt Nam, bảo đảm tính ổn định, khả thi và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Tư duy lập pháp không còn dừng ở “quản lý” mà chuyển mạnh sang “kiến tạo phát triển”, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho doanh nghiệp, người dân, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Năm 2025 là một năm đặc biệt với hệ thống pháp luật Việt Nam: Quốc hội đã thông qua tới 86 Luật mới hoặc sửa đổi, cùng với hàng loạt Nghị định hướng dẫn thi hành được Chính phủ ban hành. Đây là con số rất lớn, phản ánh một giai đoạn cải cách pháp lý mạnh mẽ, bao trùm nhiều lĩnh vực từ kinh tế, tài chính, giáo dục, công nghệ cho đến an ninh - quốc phòng. Luật được ban hành năm 2025 Trong lĩnh vực kinh tế – tài chính – thị trường, khoảng 30 luật được ban hành, tập trung vào doanh nghiệp, đầu tư, thuế, ngân sách, tài chính – tiền tệ, thương mại, hàng không, đấu thầu và PPP. Tiêu biểu là Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) 2025, Luật Đầu tư 2025, Luật Ngân sách nhà nước 2025, Luật Quản lý nợ công (sửa đổi), các luật thuế (TNDN, GTGT, TTĐB), Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Thương mại điện tử 2025, Luật Phục hồi, phá sản 2025, cùng các luật sửa đổi liên quan đến đầu tư công, tài sản công, đấu thầu và PPP. Hệ thống luật này nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế. Trong lĩnh vực khoa học – công nghệ – chuyển đổi số, khoảng 11 luật được ban hành, hình thành hành lang pháp lý cho kinh tế số, xã hội số và quản trị số. Nổi bật là Luật Chuyển đổi số 2025, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, cùng các luật sửa đổi về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, chất lượng, thống kê và an ninh mạng. Lĩnh vực tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững có 9 luật, hướng tới phát triển xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và ứng phó biến đổi khí hậu, như Luật Địa chất và khoáng sản (sửa đổi), Luật Quy hoạch 2025, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Luật Năng lượng nguyên tử. Đặc biệt, an sinh xã hội, quyền con người và quyền công dân tiếp tục được chú trọng với 12 luật về dân số, việc làm, giáo dục, đội ngũ cán bộ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tiết kiệm, chống lãng phí, qua đó củng cố nền tảng công bằng, tiến bộ xã hội và phát triển bền vững đất nước. “Khi nỗi lo sai phạm lấn át khát vọng kiến tạo, pháp luật rất dễ nghiêng về phía dựng hàng rào hơn là mở lối đi” - Luật sư Trương Anh Tú
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==