Xuân Bính Ngọ 15 GÓC NHÌN TÂN XUÂN “Đường đua công nghệ toàn cầu” 5 trụ cột định hình: AI – Big Data – Bán dẫn – Năng lượng xanh – Công nghệ sinh học AI (Trí tuệ nhân tạo): Tự động hóa, trợ lý ảo, AI tạo sinh Ứng dụng: y tế, tài chính, giáo dục, quốc phòng Tài nguyên cốt lõi: Dữ liệu + Nhân lực AI Big Data: Phân tích khối dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực Nền tảng cho AI, chính phủ số, kinh tế số Ứng dụng: marketing, logistics, dự báo rủi ro Bán dẫn (Semiconductor): “Bộ não” của mọi thiết bị công nghệ Chip AI, chip quốc phòng, chip ô tô điện Chuỗi cung ứng nhạy cảm, mang tính địa chính trị Năng lượng xanh: Điện mặt trời, điện gió, pin lưu trữ, hydro xanh Giảm phát thải – an ninh năng lượng Cốt lõi của chuyển đổi xanh & tăng trưởng bền vững Công nghệ sinh học: Y sinh, vaccine, gene, nông nghiệp công nghệ cao Cá nhân hóa điều trị & an ninh lương thực Giao thoa mạnh với AI & Big Data 01 02 03 04 05 INFOGRAPHIC INFOGRAPHIC “Hệ sinh thái thúc đẩy tinh thần Ngọ” Nhà nước – Doanh nghiệp – Viện/Trường – Người dân Doanh nghiệp là trung tâm, viện trường là nòng cốt, Nhà nước kiến tạo, Người dân là chủ thể. dám bước ra khỏi “vùng an toàn” học thuật để giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội. Cuối cùng, không sợ tụt hậu không có nghĩa là chạy theo mọi xu hướng, mà là giữ vững tâm thế tự tin, biết mình đang đứng ở đâu và cần đi theo hướng nào. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tinh thần Ngọ thể hiện ở khát vọng đóng góp: khoa học không chỉ để công bố, mà để tạo ra giá trị cho cộng đồng, cho đất nước, và cho các thế hệ tiếp theo. Theo tôi, KHCN suy cho cùng vẫn do con người vận hành. Nếu công nghệ là động cơ, con người mang tinh thần Ngọ chính là người cầm cương, quyết định tốc độ, hướng đi và đích đến của sự phát triển. Thể chế và môi trường – “đường băng” cho tinh thần Ngọ cất cánh TS Dương Nguyên Bình: Tinh thần Ngọ cần thể chế thông thoáng, chính sách khuyến khích đổi mới và vai trò của Nhà nước trong việc kiến tạo, dẫn dắt, bảo vệ người dám đổi mới. Để KHCN phát triển mạnh mẽ và có hiệu quả như kỳ vọng, vai trò của “Nhà nước kiến tạo” là vô cùng quan trọng. Trước hết phải thay đổi thể chế, tạo hành lang pháp lý và môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp phát triển, nhất là các doanh nghiệp chuyển đổi số đổi mới sáng tạo. Nhà nước nên có chính sách ưu đãi đặc biệt cho các doanh nghiệp AI về đào tạo nguồn nhân lực, về thuế hay nguồn vốn. Nên khuyến khích các quỹ hay nguồn tài chính đầu tư mạo hiểm, chấp nhận rủi ro dành cho các doanh nghiệp công nghệ lõi, các trung tâm R&D, xây dựng trung tâm dữ liệu quốc gia, đầu tư hạ tầng số, các phòng thí nghiệm trọng điểm đa năng. Nhà nước cũng nên có chính sách bảo hộ cho các sản phẩm KHCN nội địa, sở hữu trí tuệ và “đặt hàng” hay đầu tư trực tiếp vào các doanh nghiệp chuyên sâu một số lĩnh vực thuộc các công nghệ chiến lược. Chính phủ nên có cơ chế chính sách đặc biệt thu hút và sử dụng nhân tài là những nhà khoa học, nhà nghiên cứu, phát minh trong nước và quốc tế (nhất là Việt kiều). Bên cạnh đó cũng cần đổi mới cách quản lý và đầu tư cho các Đề án/ Dự án KHCN, lấy hiệu quả áp dụng thực tiễn làm thước đo, tạo cơ chế thoáng để phát huy tính chủ động sáng tạo của các nhà khoa học, nghiên cứu. Với các dự án FDI cần phải có những ràng buộc pháp lý về chuyển giao công nghệ hay tỷ lệ nội địa hóa cao. Chính sách → Nghiên cứu → Ứng dụng → Lan tỏa xã hội → Phản hồi chính sách. Khi 4 trụ cột trong hệ sinh thái cùng vận hành, trở thành sức mạnh phát triển quốc gia, thúc đẩy tinh thần Ngọ. Việt Nam cạnh tranh bằng chất lượng hệ sinh thái: Thể chế minh bạch, thị trường đủ lớn, nguồn nhân lực tốt và khả năng kết nối khu vực - toàn cầu. Nhà nước: Vai trò kiến tạo, dẫn dắt Ban hành chính sách khuyến khích đổi mới – khởi nghiệp Đầu tư hạ tầng số – khoa học – giáo dục Cơ chế thử nghiệm (sandbox), giảm rào cản hành chính “Khách hàng” đặt hàng các sản phẩm, dịch vụ và giải pháp về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Tạo động lực cho doanh nghiệp, viện, trường. Hưởng lợi ở năng lực quản trị. Doanh nghiệp: Vai trò hành động, trung tâm của hệ sinh thái Tiên phong ứng dụng công nghệ – mô hình mới Liên kết R&D – startup – viện/trường Tạo việc làm, giá trị kinh tế, lan tỏa tinh thần dấn thân Biến ý tưởng thành sản phẩm & giá trị thực Hưởng lợi ở năng suất và chất lượng. Được Nhà nước hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, thương mại hóa kết quả KH&CN, ưu đãi tín dụng, ưu đãi thuế suất, sử dụng đất. Người dân: Vai trò chủ thể, động lực Chủ động học tập, đổi mới, thích ứng Tham gia sáng tạo, khởi nghiệp, chuyển đổi số Lan tỏa văn hóa năng động, tích cực Hưởng lợi từ môi trường số Tinh thần Ngọ sống trong từng người dân. Viện/trường: Ươm mầm tri thức Nghiên cứu – chuyển giao khoa học, công nghệ, sáng tạo Đào tạo nguồn nhân lực dám nghĩ – dám làm Không gian thử nghiệm – sáng kiến – khởi nghiệp trẻ Nuôi dưỡng tinh thần Ngọ từ gốc công nghệ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==