Get Adobe Flash player

Cục Khoáng sản: Mỏ bauxite nhỏ được xuất quặng thô

Các mỏ ở Lạng Sơn chỉ mới được khai thác và thường xuất sang Trung Quốc, vì bên này các nhà máy của họ đang rất cần nguyên liệu.

- Trước cơn “khát” quặng làm xé núi, lở đồi ở vùng biên giới Lạng Sơn, Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (ĐC&KSVN) Nguyễn Văn Thuấn khẳng định: “Trường hợp những  mỏ quặng bauxite nhỏ có thể được xuất khẩu dạng thô mà không qua chế biến”.

[links()]

Trung Quốc đang cần nguyên liệu, nhập giá cao

Ông đánh giá như thế nào về tình trạng khai thác bauxite ở Lạng Sơn?

gff
Cục trưởng Nguyễn Văn Thuấn

 Bauxite ở Việt Nam có quy mô rất lớn, tiềm năng tầm cỡ thế giới. Loại này chủ yếu tập trung ở phía Nam với trữ lượng tốt và số lượng lớn.

Còn ở phí Bắc nói chung, Lạng Sơn nói riêng bauxite ở 1 dạng khác là Diaspo. Bauxite này chất lượng không được tốt, quy mô nhỏ lẻ, nên phía Bắc so với phía Nam là không đáng kể.

Khách quan mà nói, Lạng Sơn là tỉnh làm khá tốt trong việc quản lý khai thác khoáng sản. Địa bàn chủ yếu là khai thác bauxite nhỏ lẻ, nên theo quy định mới có cách đây 1 tháng, việc tận thu các bauxite nhỏ lẻ không cần thiết phải qua chế biến, có thể xuất khẩu thô, cũng không cần thiết xây dựng nhà máy.

Việc này tỉnh đã có xin phép và được Bộ TN&MT đồng ý giao cho các tỉnh quản lý cấp phép khai thác cho doanh nghiệp. Còn vấn đề xuất khẩu thì thuộc về trách nhiệm bên Bộ Công thương.

"Công ty TNHH Minh Đức đã khai thác trở lại mỏ bauxite tại thôn Lùng Thấm, xã Tràng Phái, Lạng Sơn được gần 3 tháng (trước đó khai thác nhưng không hiệu quả. Do đặc thù quặng bauxite ở đây nằm lộ thiên nên không phải sử dụng mìn".

Ông Trần Tuấn Khang - Giám đốc công ty cho PV Bee biết ngày 1/1/2010.

Quy định có cách đây 1 tháng. Nhưng tình trạng khai thác ở Lạng Sơn đã có từ lâu thưa ông?

Nếu nói là lâu thì không đúng. Tôi dám chắc chắn điều này. Vì Cục mới cho phép tỉnh được quyền cấp phép khai thác. Các mỏ ở Lạng Sơn chỉ mới được khai thác và thường xuất sang Trung Quốc, vì bên này các nhà máy của họ đang rất cần nguyên liệu, nhập với giá cao, nên các doanh nghiệp thường khai thác xong là bán sang đó.

Nếu chế biến ngay tại chỗ, sẽ gây lãng phí và không hiệu quả kinh tế, nên có thể xuất thô và cũng không cần thiết phải xây dựng nhà máy.

Đã giao quyền cho tỉnh cấp giấy phép khai thác bauxite, nên nếu phát hiện có sai phạm, thì tỉnh Lạng Sơn phải chịu trách nhiệm, các tỉnh khác trước Cục, Bộ.

Các mỏ quặng nhỏ lẻ khác cũng có thể bán quặng thô?
 
Trường hợp này chỉ đúng với quặng bauxite vì loại quặng này ở miền Bắc thường nhỏ lẻ, chất lượng không tốt. Còn với quặng khác thì tùy từng loại theo quy định của nhà nước, nếu làm sai tỉnh đó phải chịu trách nhiệm.

Về các loại khoáng sản khác, khai thác nhỏ lẻ, vụng trộm và bán quặng thô ra ngước ngoài là điều khó tránh khỏi. Còn những vùng khoáng sản, các mỏ khai thác lớn nhất định Nhà nước quản lý chặt chẽ, không thể làm sai pháp luật được.

Trường hợp DN xé nhỏ vùng khoáng sản thì sao?

Với những vùng không phải trữ lượng bauxite nhỏ, nhưng chính quyền địa phương lại cho phép xé nhỏ vùng khoáng sản là vi phạm pháp luật.

Chỉ những vùng ngoài quy hoạch, nhỏ lẻ, Cục mới cấp phép cho tỉnh mới được làm. Còn nếu cố tình làm là vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên hiện tượng này là có. Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, đã có một số lãnh đạo vì cách chức, vì điều này, vì không thuộc thẩm quyền.

Một số trường hợp vi phạm bị xử lý ở địa phương nào?

Cái đó thì không thể nhớ được, nhưng đại thể là nó có xảy ra, và đều bị xử lý…

Thời gian qua, Cục đã tiến hành thu giấy phép của nhiều DN chưa?

Đến thời điểm này, Cục đã ký 11 cảnh báo sai phạm và chắc chắn một trong số đó sẽ bị thu hồi. Theo quy định, sau 90 ngày kể từ ngày cảnh báo, nếu đơn vị khai thác không thực hiện đúng, sẽ bị thu hồi giấy phép. Đây là hình thức xử nặng nhất, phạt hành chính chưa có sức răn đe nhiều. Thu hồi giấy phép đồng nghĩa DN đó phá sản.

Luật Khoáng sản sửa đổi sẽ hạn chế DN kiếm lời


Ông có đánh giá chung về tình hình khai thác khoáng sản ở Việt Nam?

Vẫn còn tồn tại bất cập. Doanh nghiệp lợi nhiều, Nhà nước thu được rất ít và người dân chịu thiệt.

Trong thời gian tới, Bộ TN&MT, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam làm gì để việc khai thác khoáng sản hiệu quả hơn?

Hiện Cục đang hoàn thiện sửa đổi Luật Khoáng sản. Dự kiến, tháng 2 trình CP, tháng 5 trình QH. Với dự thảo này sẽ xóa bỏ cơ chế xin - cho, chuyển sang kinh tế hóa toàn bộ tài nguyên khoáng sản.
 

Điểm khai thác quặng bauxite lộ thiên.
Điểm khai thác quặng bauxite lộ thiên. Ảnh Bee


Cục trưởng có thể cho biết một số điểm mới trong Dự thảo Luật Khoáng sản này không ạ?


Sắp tới, việc phân cấp ngoài quy hoạch có thể do Bộ TN&MT khoanh từng diện tích, vùng nào được phép mới được khai thác, không giống như trước đây, cứ khu nào ngoài quy hoạch là cấp phép hết.

Đồng thời, phân công, phân cấp rõ ràng trách nhiệm của địa phương, cấp tỉnh làm gì, cấp xã làm gì với khoáng sản chưa đưa vào khai thác.

Trong Dự thảo luật này, thay vì có nhiều Bộ tham gia (Bộ TN&MT cấp phép thăm dò, cấp phép khai thác. Bộ Công thương làm quy hoạch các khoáng sản nói chung, Bộ Xây dựng quy hoạch các khoáng sản làm vật liệu xây dựng; địa phương cấp phép khai thác KS làm vật liệu xây dựng than bùn) sẽ tập trung vào một đầu mối.

Địa phương được cấp phép cho loại hình khai thác nào
?

Các địa phương chỉ được quyền cấp phép các vật liệu xây dựng thông thường, than bùn và khoáng sản ngoài quy hoạch theo năng lực. Còn hoạt động khác trong quy hoạch thuộc trách nhiệm của Trung ương.

Tình trạng buôn bán lại giấy phép có được hạn chế trong thời gian tới không?

Luật trước không quy định chặt chẽ điều kiện DN được phép xin mỏ, ai cũng có thể xin, nên có trường hợp các DN xin cấp phép xong là buôn bán lại giấy phép đó cho DN khác.

Đến Dự thảo luật, việc này sẽ được khống chế chặt, loại bớt DN tào lao không đủ năng lực về khai thác như ít vốn, ít kinh nghiệm khai thác mỏ. Còn những người có đủ điều kiện sẽ tham gia đấu thầu, đấu giá, khi đó mới xin mỏ và tổ chức khai thác.

Đội ngũ quản lý ít, lĩnh vực này đòi hỏi chuyên môn sâu, mà người quản lý ở địa phương không nhiều, chính vì vậy các DN trốn tránh trách nhiệm.

Theo ông, làm thế nào để tránh tình trạng xuất khẩu quặng ồ ạt ra nước ngoài?

Việt Nam sẽ tiến tới không xuất khẩu quặng mà tập trung thu mua ở các nhà máy trong nước. Về công nghệ, Việt Nam đã làm chủ hoàn toàn.

Trần Quỳnh – Phạm Hương
 

Phát hiện 650 bằng lái xe giả ở TP HCM

Bình luận(0)

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu